Εκλογές και οι υποψήφιοι Δήμαρχοι και Περιφερειάρχες έχουν βγει στο κυνήγι. Όχι της ψήφου αλλά των υποψηφίων συμβούλων ψάχνοντας στις τοπικές κοινωνίες άτομα που θέλουν να ασχοληθούν με τα κοινά. Κι αν αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετά δύσκολο, η δυστοκία εύρεσης υποψηφίων γίνεται ακόμη εντονότερη με την υποχρεωτική ποσόστωση του 40% με γυναίκες.
Σε μια χώρα που τα δικαιώματα της γυναίκας είναι νομοθετικά ψηφισμένα ίσα με του άνδρα , έρχεται εντελώς υποκριτικά ένας νόμος που λέει ότι για να υπάρχει ισότητα στην εκλογή τα ψηφοδέλτια πρέπει να έχουν ποσόστωση γυναικών στο 40%. Από πότε το 40%-60% είναι ίσα ποσοστά δεν γνωρίζω, είναι καινούρια μαθηματικά αυτά. Είναι μάλλον τα μαθηματικά εκείνα που επιβάλλουν τεχνητούς φραγμούς για μικροπολιτικές σκοπιμότητες.
Η ποσόστωση του 40% ευτελίζει τη γυναίκα στην πολιτική εκπροσώπηση. Τόσο στο θέμα της ισότητας μιας και αν ήθελε ο νομοθέτης να είναι πολικά ορθός θα έλεγε 50% – 50% ποσόστωση, όσο και στο θέμα της ταυτότητας φύλου που την παρουσιάζει αδύναμη. Σαν ένα άτομο που πρέπει να πάρεις από το χέρι να το βάλεις στο ψηφοδέλτιο. Την παρουσιάζει σαν κάτι άλλο από τον άνδρα σε επίπεδο ικανοτήτων, που πρέπει όμως να εκπροσωπείται στα ψηφοδέλτια με θεσμικά δεκανίκια.
Αν ο νομοθέτης ήθελε να είναι στο πνεύμα της δήθεν πολιτικής ορθότητας που επικαλείται θα έπρεπε να βάλει ποσόστωση και σε άλλες κοινωνικές ομάδες που δεν εκπροσωπούνται.
Οι γυναίκες που γνωρίζω και ασχολούνται με τα κοινά, θέλουν εμπράκτως να ασχοληθούν με αυτά. Κανείς δεν τις αποκλείει και μάλιστα τις περισσότερες φορές ηγούνται των ψηφοδελτίων τους. Στην Εορδαία μόνο, έχουμε το παράδειγμα των τριών εκ των έξι συνδυασμών όπου ηγούνται γυναίκες στις προσεχείς εκλογές, αλλά και το παράδειγμα της εκλεγμένης πρώην Δημάρχου. Οι κοινωνίες είναι έτοιμες εδώ και καιρό. Ο ρόλος της γυναίκας στην πολιτική είναι αναβαθμισμένος στην πράξη.
Δεν είναι μόνο η ποσόστωση όμως που επιβάλλει την εκπροσώπηση στα ψηφοδέλτια ανθρώπων που μπαίνουν για να συμπληρώσουν τις κενές θέσεις που χρειάζεται ένας συνδυασμός. Είναι και το παρόν εκλογικό σύστημα, που ακόμη και με την απλή αναλογική παραμένει προσκολλημένο σε τακτικές διακυβέρνησης πεπαλαιωμένες και άμεσα συγκοινωνούντες με τα κόμματα και τα κομματικά συμφέροντα και γραμμές. Είναι μια παλαιοκομματική αντίληψη, που γεμίζει τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια ανά την Ελλάδα με ανθρώπους που απλά βρέθηκαν σε αυτά. Πετυχημένους στον χώρο τους πολίτες «που κουβαλάνε σταυρούς» χωρίς όμως απαραίτητα να θέλουν πραγματικά να είναι υποψήφιοι . Επίσης στερεί από τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια ανθρώπους με γνώση για την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά κυρίως διάθεση προσφοράς, που όμως έτυχε να βρίσκονται στον λάθος συνδυασμό που δεν εξέλεξε πάνω από δύο συμβούλους ή και κανέναν. Είναι μια κατάσταση που για δεκαετίες βόλευε τα παραδοσιακά δύο μεγάλα κόμματα για να μετράνε δυνάμεις στους χρισμένους υποψήφιους τους, αλλά στον καιρό των ανεξαρτήτων υποψηφίων, των μικρών δυναμικών κομμάτων και στις κυβερνήσεις συνεργασιών το παρόν εκλογικό σύστημα είναι απλά ένα απομεινάρι του παρελθόντος. Η απλή αναλογική είναι ένα βήμα στην σωστή κατεύθυνση, αλλά μόνο μερικώς (και με λανθασμένο, χαοτικό τρόπο εκτέλεσης) , επειδή οι εξαρτήσεις από τα κόμματα πάλι θα υφίστανται. Διότι η δόμηση ενός συνδυασμού περνάει μέσα και από την κομματική ταυτότητα του επικεφαλής. Από εκεί αντλεί και ψηφοφόρους αλλά και υποψηφίους, όσο ανεξάρτητος και αν θέλει να παρουσιάζεται. Μια πιθανόν καλύτερη λύση θα ήταν ένα σύστημα που εφαρμόζεται σε πολλές αναπτυγμένες χώρες του κόσμου στην τοπική αυτοδιοίκηση και έχει δείξει ότι λειτουργεί.
- Ένα ψηφοδέλτιο για τους υποψηφίους Δημάρχους , ένα για τους υποψηφίους Συμβούλους . Στο μεν πρώτο ψηφοδέλτιο των υποψηφίων Δημάρχων αναμέτρηση των δύο που θα καταλάβουν τις δύο πρώτες θέσεις την επόμενη Κυριακή για εκλογή Δημάρχου. Στο ψηφοδέλτιο των συμβούλων εκλογή από τον πρώτο έως και τον τελευταίο που συμπληρώνει θέση του δημοτικού συμβουλίου από την πρώτη Κυριακή. Μια τέτοια λύση αποδεσμεύει υποψήφιους συμβούλους και Δημάρχους από κομματικά άρματα, (αλλά και μεταξύ τους σε κάποιο βαθμό) και συμβάλει στην διαφάνεια της στελέχωσης του Δημοτικού συμβουλίου χωρίς σχέσεις αλληλεξάρτησης του Δημάρχου με την πλειοψηφία του συμβουλίου.
- Ορισμός διαχειριστικής επιτροπής από τους εκλεγμένους συμβούλους με αντικείμενο την ετοιμασία των ετήσιων Δημοτικών προϋπολογισμών, της ετήσιας έκθεσης και των ετήσιων λογαριασμών και τον συντονισμό των διευθυντών των δημοτικών υπηρεσιών.
- Ορισμός αντιδημάρχων από το πραγματικά ανεξάρτητο σώμα του συμβουλίου. Αξιολόγηση πεπραγμένων τους ανά έτος.
- Ο Δήμαρχος πλέον να επιτελεί τον ρόλο του πρώτου συμβούλου με χρέη προέδρου Δημοτικού συμβουλίου και συντονιστή και όχι καθολικού παντογνώστη και αδιαμφισβήτητου ηγέτη.
- Αυτοτέλεια των Δήμων. Οι δημοτικές φορολογίες, τέλη και δικαιώματα (επαγγελματικές άδειες, ΕΝΦΙΑ, τέλη αποκομιδής απορριμμάτων, πρόστιμα, έσοδα ελεγχόμενης στάθμευσης κ.ά.) να περάσουν εξ’ ολοκλήρου στα χέρια των Δήμων.
- Τυχόν ανταποδοτικές κρατικές εισφορές (κρατικές απαλλοτριώσεις, τέλη ρυπογόνων μονάδων κ.α) να περνούν στους Δήμους απευθείας και όχι μέσω του κράτους
- Προσλήψεις σε δημοτικές επιχειρήσεις και για τις ανάγκες του Δήμου να γίνονται απευθείας μέσα από τον Δήμο, χρηματοδοτούμενες από τα έσοδα του, χωρίς να βασίζεται σε κοινωφελή προγράμματα, δίμηνα ή οκτάμηνα περιοδικής απασχόλησης και κάθε άλλο τερτίπι με μόρια και κρατικές επιδοτήσεις. Όταν ένας Δήμος χρειάζεται έναν γεωπόνο, έναν κηπουρό, έναν αυτοκινητιστή, έναν υπάλληλο καθαριότητας να μπορεί να επιλέξει μεταξύ των καλύτερων και όχι μεταξύ όσων έχουν καλύτερη μοριοδότηση.
Αφήνω αυτές τις προτάσεις και τις σκέψεις προς τους νομοθέτες ως παρακαταθήκη για τις επόμενες εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η αυτοτέλεια της τοπικής αυτοδιοίκησης και η αποκοπή από τον εναγκαλισμό του κράτους αλλά και των κομμάτων είναι αυτό που θα φέρει την ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες.
Απόστολος Φραγκουλίδης
Δημότης Εορδαίας
