- Στο Λονδίνο, στο British Museum, ευρίσκεται υδρία, ερυθρόμορφου ρυθμού του 460 π.Χ. που φέρει αγγειογραφία. Στην παράσταση αυτή ο Περσέας έχει ήδη αποκεφαλίσει την Γοργόνα Μέδουσα και έχει τοποθετήσει στον σάκο του το κεφάλι της. Ρίχνει μια τελευταία ματιά στην αποκεφαλισμένη Μέδουσα, από το λαιμό της οποίας ρέει άφθονο αίμα και η ίδια γέρνει πέφτοντας ακέφαλη στο έδαφος. Ο Περσέας φέρει στην κεφαλή του τον μαγικό σκούφο και φέρει στα πόδια του φτερωτά πέδιλα. Δείχνει να φεύγει προς τους αιθέρες. Πορεύεται προς την νήσο μας Σέριφο. Πηγαίνει στον Πολυδέκτη, οποίος του είχε αναθέσει την αποστολή να σκοτώσει την Γοργόνα Μέδουσα. Ακόμη, στην εν λόγω παράσταση απεικονίζεται και η θεά Αθηνά, η προστάτις του Περσέως, πάνοπλη, η οποία παρακολουθεί την σκηνή και ακολουθεί τον Περσέα προς την Σέριφο.
Ο Πολυδέκτης ήταν τύραννος βασιλιάς της Σερίφου, υιός του Μάγνη. Ερωτεύθηκε την μητέρα του, την Δανάη, και έστειλε τον Περσέα να φέρει το κεφάλι της Μέδουσας για να τον ξεφορτωθεί, βέβαιος ότι ο Περσέας θα αποτύγχανε λόγω του δολοφονικού βλέμματος της Μέδουσας. Όποιον κοιτούσε η Μέδουσα, αυτός γινόταν πέτρα.
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών ευρίσκεται κάλυμμα πυξίδος λευκού βάθους του 425 π.Χ. Στο εσωτερικό του καλύμματος υπάρχει αγγειογραφία κυκλικώς διαμορφωμένη. Κάτω – κάτω παριστάνεται ο Περσεύς, ο οποίος προσπαθεί να αρπάξει με το δεξιό του χέρι τον οφθαλμόν που επιχειρεί να δώσει με εκτεταμένο χέρι η μία Γραία προς τις δύο αδελφές της που ευρίσκονται αριστερά. Στο αριστερό χέρι ο Περσεύς κρατεί δύο δόρατα. Την σκηνή παρακολουθούν οι προστάτες του Περσέως, η θεά Αθηνά και ο θεός Ερμής. Επίσης την σκηνή παρακολουθούν ο Φόρκυς, υιός του θεού Πόντου και της Γαίας. Ο Φόρκυς ήτο πατέρας των τριών Γραιών και των τριών Γοργόνων. Μητέρα Γραιών και Γοργόνων ήτο η Κητώ, κόρη κι αυτή του θεού Πόντου και σύζυγος του Φόρκυος. Επομένως οι Γραίες και οι Γοργόνες, μεταξύ των οποίων και η Μέδουσα, ήσαν εγγονές του θεού Πόντου. Έτερος που παρακολουθεί την σκηνή είναι ο θεός Ποσειδώνας, ο αγαπημένος της εκ των τριών Γοργόνων Μέδουσας.
Ο Πολυδέκτης, ως άνω ανεφέρθη, είχε δώσει εντολή στον Περσέα να σκοτώσει την Μέδουσα. Μόνον οι Γραίες, οι αδελφές των Γοργόνων, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον Περσέα να πάρει το κεφάλι της Μέδουσας. Γι΄ αυτό ο Περσέας, για να τις εκβιάσει να μιλήσουν, άρπαξε από τις Γραίες τον μοναδικόν οφθαλμόν (μάτι) και οδόντα (δόντι) που είχαν. Αυτές του υπεσχέθησαν πως, αν ο ίδιος επέστρεφε σε αυτές τον οφθαλμόν και τον οδόντα, θα τον βοηθούσαν να πετύχει τον σκοπό του.
Ο θεός Πόντος ήτο υιός της Γαίας (Γης), αφ΄ εαυτής ή αυτής και του Αιθέρος (Ησιόδου Θεογονία 132, 233). Ο Πόντος με την Γαία απέκτησε τον Φόρκυν, θεό της άγριας θάλασσας, τον Νηρέα, θεό της γαλήνιας θάλασσας, την Κητώ και την Ευρυβία.
Ο Φόρκυς και η Κητώ απέκτησαν έξι (6) θυγατέρες, τις τρεις Γραίες και τις τρεις Γοργόνες. Οι πρώτες ήσαν πανάσχημες, οι δεύτερες ως όμορφες αποδιδόμενες από την τέχνη, στην ουσία φοβερές κοπέλες εκπέμπουσες τρόμο με το λίθινο βλέμμα, τα μακριά φίδια που είχαν ως μαλλιά της κεφαλής τους και τα φίδια ως ζώνη στη μέση τους.
Οι τρεις Γραίες, αδελφές των Γοργόνων, ήσαν, κατά τον ποιητή μας Ησίοδο (Θεογονία 270), η Πεφρηδώ, η Ενυώ και η Δεινώ. Είχαν υπόλευκο χρώμα μαλλιών και πλούσιες παρειές (=κρεμαστά μάγουλα). Κατά τον τραγικό ποιητή Αισχύλο είχαν μορφή κύκνου, έναν κοινόν οφθαλμόν και ένα κοινόν οδόντα και κατοικούσαν στα Γοργόνεια πεδία της Κισθένης στην Λιβύη. Ουδέποτε εφωτίζοντο από τον Ήλιο και την Σελήνη. Δεν τις έβλεπε ο Ήλιος και η Σελήνη. Ήσαν δε οι προστάτιδες των αδελφών τους Γοργόνων.
Οι τρεις Γοργόνες κατά τον Ησίοδο (Θεογονία 270) ήσαν η Σθενώ, η Ευρυάλη και η Μέδουσα. Θυγατέρες του Φόρκυος, ως προανεφέρθη, γι΄αυτό και ονομάζονταν Φορκίδες, και της αδελφής του Κητούς. Κατοικούσαν κατά τον Ησίοδο στις δυτικές εσχατιές, πλησίον των Εσπερίδων, και ήσαν όντα φοβερά, με λίθινο βλέμμα, δηλαδή όποιον κοιτούσαν «πέτρωνε», γινόταν λίθος. Είχαν την κόμη από φίδια. Είχαν δε και φίδια στην μέση τους. Μίαν δε εκ των Γοργόνων, την Μέδουσαν, εφόνευσε ο Περσεύς, με την βοήθεια της θεάς Αθηνάς, η οποία (Αθηνά) έκτοτε έφερε την φοβερά κεφαλής της Μέδουσας, το Γοργόνειον, αποτυπωμένη στην αιγίδα της. Βέβαια οι καλλιτέχνες της εποχής, οι τραγικοί ποιητές, κ.λ.π., παρουσίαζαν τις Γοργόνες, ως πανέμορφες κόρες, διότι το καλό επιζητούσε η τέχνη, παριστάνοντας τις Γοργόνες, και την Μέδουσα βέβαια, ως ωραίες, όμορφες, αν και περιβεβλημένες με φίδια (Ησίοδ. Θεογ. 270). Και ο ποιητής μας Όμηρος μνημονεύει την «Γοργεία κεφαλή», την κεφαλή της Γοργόνας Μέδουσας, αποτυπωμένη στην αιγίδα του Δία (Ομήρου Ιλιάδα Ε, 741 και Θ, 349) και (Ομήρου Οδύσσεια λ, 654).
Από την Γοργόνα Μέδουσα ο θεός Ποσειδών, «γαμπρός» του θεού Πόντου, είχε δύο τέκνα, τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο, και τον Χρυσάωρα, πατέρα του Γηρυόνη και της Έχιδνας, ο οποίος (Γηρυόνης) γεννήθηκε όταν απεκόπη η κεφαλή της Γοργόνας Μέδουσας υπό του Περσέως κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα (Ησιόδου Θεογονία 278).
Η φωτογραφία της αγγειογραφίας που ευρίσκεται πάνω από τον τίτλο του νυν κειμένου, ήτοι : «Γλυπτά Αγγεία 181-190 αρχαιοελληνικά σε ξένα Μουσεία» δείχνει την σκηνή που ο Περσέας προσπαθεί να αρπάξει τον οφθαλμόν των Γραίων, την στιγμή που μία εξ αυτών απλώνει το χέρι της να παραδώσει τον οφθαλμόν στις αδελφές της.
- Στην Μπολόνια της Ιταλίας, στο Museo Civico, ευρίσκεται κρατήρας ερυθρόμορφου ρυθμού του 450 π.Χ. που φέρει αγγειογραφία. Στην παράσταση απεικονίζεται στο κέντρο ο Περσέας. Ο ίδιος δείχνει στον Πολυδέκτη το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας. Καθώς ο Πολυδέκτης βλέπει το κεφάλι της Μέδουσας μαρμαρώνει. Στην εν λόγω σκηνή, ο Περσέας υψώνει και επιδεικνύει το χωρίς σώμα κεφάλι της Μέδουσας στον Πολυδέκτη και ο τελευταίος αρχίζει να πετρώνει. Αριστερά στην παράσταση παριστάνεται η θεά Αθηνά φορώντας το κράνος της και κρατώντας στο αριστερό της χέρι της το δόρυ της. Η ίδια παρακολουθεί την σκηνή. Ο Περσέας φθάνοντας στην Σέριφο θέλησε να τιμωρήσει τον Πολυδέκτη. Τον τιμώρησε λοιπόν με τον προαναφερόμεν τρόπο.
- 183. Στην αρχαιοελληνική πόλη Ακράγαντας της Μεγάλης Ελλάδος (Κάτω Ιταλίας- Σικελίας) στο Museo Civico, ευρίσκεται κρατήρας λευκού βάθους του 440-435 π.Χ., ο οποίος φέρει αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο Περσέας αριστερά με τον μαγικό σκούφο στο κεφάλι. Ο ίδιος φέρει και φτερωτά πέδιλα. Στο δεξιό χέρι κρατεί δύο δόρατα. Βρίσκεται στην ακρογιαλιά και στηρίζει το αριστερό του πόδι σε βράχο. Έχει στηριγμένο στο λυγισμένο πόδι του το αριστερό χέρι του, το οποίο ακολούθως στηρίζει το κεφάλι του. Βλέπει την Ανδρομέδα σκεφτικός. Σκέφτεται τινι τρόπω θα μπορούσε να την απελευθερώσει. Η Ανδρομέδα δεξιά στην παράσταση παριστάνεται όρθια, δεμένη σε τρεις (3) πασσάλους. Στον κεντρικό πάσσαλο είναι δεμένο το σώμα της και δεξιά και αριστερά αυτού υπάρχουν οι άλλοι δύο πάσσαλοι, στους οποίους αντίστοιχα είναι δεμένα τα δύο χέρια της.
- Στο Λένιγκραντ της Ρωσίας, στο Ermitage, ευρίσκεται θραύσμα κάλπης ερυθρόμορφου ρυθμού του 460 π.Χ., που φέρει αγγειογραφία. Στην εν λόγω παράσταση παριστάνεται ο Αμφιάραος, στο κέντρο, μάντης και πολεμιστής, που έλαβε μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία, στο κυνήγι του Καλυδωνίου Κάπρου, και στην εκστρατεία των Επτά κατά της Θήβας, όπου έχασε την ζωή του. Στην εν λόγω παράσταση ο ίδιος αποχαιρετά την γυναίκα του Εριφύλη.
Ο Αμφιάραος ήτο Αργείος, εξ Άργους, υιός του Οϊκλέως (ή Απόλλωνος) και της Υπερμνήστρας, επίσημος μάντις, απόγονος του Μελάμποδος. Μετείχε, ως προανεφέρθη, στην Καλυδώνια θήρα και στον πλου, την εκστρατεία, των Αργοναυτών. Συμβασίλευσε με τον Άδραστο στο Άργος και ακολούθως τον εξέβαλε τον εξεδίωξε από το Άργος. Συμφιλιώθηκε όμως πάλι με τον ίδιο και ενυμφεύθη την αδελφή του Εριφύλη, με την οποία απέκτησε δύο υιούς, τον Αλκμαίωνα και τον Αμφιλόχιον. Έλαβε μέρος και στην εκστρατεία των Επτά επί Θήβας, ως και πάλι ανεφέρθη ανωτέρω. Καθώς ηττήθησαν, κατά την φυγή του, στις όχθες του ποταμού Ισμηνού, στον Ωρωπό, εσχίσθη η γη και τον κατάπιε μαζί με το τέθριππό του, το με τέσσερις ίππους συρόμενο άρμα του, και από τότε αποδόθηκαν σε αυτόν θεϊκές τιμές. Στον Ωρωπό είχε επίσημο ναό. Μάλιστα σήμερα σώζονται υπολείμματα του ναού τούτου. Επίσης στον Ωρωπό υπήρχε και Μαντείον προς τιμήν του. Εγένετο δε και εορτή δι΄ αυτόν, η οποία ωνομάζετο «Τα Αμφιαράϊα» (Παυσαν Α, 34. 3. – Σχολ. εις Πίνδαρον Ολ. Ζ. 154).
- Στο Μουσείο Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου ευρίσκεται μαρμάρινο πορτραίτο του Έλληνος ιστορικού Ξενοφώντος.
- Στην Βοστόνη των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, στο Museum of Fine Arts, υπάρχει, ευρίσκεται αμφορεύς μελανόμορφου ρυθμού του 575 –550 π.Χ. που φέρει αγγειογραφία. Σε αυτήν ο Ηρακλής και ο Τελαμών μάχονται κατά των Αμαζόνων. Ο Ηρακλής κραδαίνει το ξίφος του κατά της Αμαζόνας Ανδρομάχης, η οποία γονατίζει για να αποφύγει το ξίφος του. Ο Τελαμών κρατεί το δόρυ του κατά της Αινίππης. Τα ονόματα όλων είναι αναγεγραμμένα στην εν λόγω παράσταση.
- Στην αρχαιοελληνική πόλη Νεάπολη (νυν Νάπολι) της Μεγάλης Ελλάδος (Κάτω Ιταλίας- Σικελίας), στο Museo Nazionale Archeologico, ευρίσκεται απουλικός κρατήρας του 370- 360 π.Χ. που φέρει αγγειογραφία. Στην εν λόγω παράσταση -αγγειογραφία ο Ορέστης προσκυνά, πέφτει ως ικέτης, στον ομφαλό των Δελφών. Μία Ερινύς αριστερά τον πλησιάζει απειλητικά. Η Ιέρεια του Ναού δεξιά αναστατωμένη καλεί τον θεό Απόλλωνα, για να την αποπέμψει. Ο Απόλλων παρίσταται αριστερά και αποπέμπει την Ερινύα. Στην άκρη δεξιά παριστάνεται η θεά Άρτεμις, η οποία από μακριά παρακολουθεί την σκηνή. Ο Ορέστης, παίρνοντας εκδίκηση για τον φόνο του πατέρα του Αγαμέμνονα, σκότωσε και την μάνα του Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της Αίγισθο. Ο ίδιος, Ο Ορέστης, κατέφυγε στην συνέχεια στο Μαντείο των Δελφών, στον θεό Απόλλωνα, για να τον εξαγνίσει από το στίγμα της δολοφονίας και να τον απαλλάξει από τις Ερινύες, τις εκδικήτριες θεές του Κάτω Κόσμου.
- Στο Μουσείο Λούβρου στο Παρίσι ευρίσκεται η μοναδική ενεπίγραφη εις την αρχαία ελληνική γλώσσα προτομή του Πιττακού του Μυτιληναίου, ενός εκ των επτά σοφών της αρχαιότητος. Ο Πιττακός ο Μυτιληναίος είχε διακριθεί στους πολιτικούς αγώνες που έκανε στην πολιτική, για την Μυτιλήνη, κατά τα τέλη του 7ου αιώνος π.Χ. και στις αρχές του 6ου αιώνος π.Χ. Συνέβαλε στην ανατροπή του τυράννου Μελάγχρου και το 590 π.Χ. διορίστηκε αισυμνήτης (=εκλεγμένος κυβερνήτης ). Παρόλο ότι είχε απόλυτα δικαιώματα, κυβέρνησε με μετριοπάθεια.
- Στο Μουσείο Κωνσταντινουπόλεως ευρίσκεται ερμαϊκή στήλη με το κεφάλι του θεού Ερμή, αντίγραφο του θεού Ερμή Προπυλαίου, έργο του περίφημου γλύπτη Αλκαμένη.
- Στο Μουσείο Βατικανού ευρίσκεται ρωμαϊκό αντίγραφο της προτομής του Βίαντος του Πριηνέως, ενός εκ των επτά σοφών της αρχαιότητος. Η πόλη του, η ιωνική Πριήνη της Μ. Ασίας, μία εκ των πόλεων της ιωνικής δωδεκάπολης, στις αρχές του 6ου αιώνος π.Χ. αντιμετώπισε επίθεση των Λυδών, αντιστάθηκε, υπερασπίστηκε και διατήρησε την αυτονομία της υπό την ηγεσία του Βίαντα του Πριηνέως, του εκ της πόλεως Πριήνης. *Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής. 7-8-2026
