Στις 8 Φεβρουαρίου 2012 διαβάζω στην ημερησία εφημερίδα Πτολεμαίος: Ασφαλιστικά μέτρα εναντίον της ΔΕΗ καταθέτει ο δήμος Εορδαίας. Ομόφωνη απόρριψη αιτήματος της ΔΕΗ, για εκμίσθωση κοινόχρηστης έκτασης, στην κτηματική περιοχή του Προαστίου- Μαυροπηγής- και Ασβεστόπετρας.
Η υπόθεση αυτή, διαβάζοντας το άρθρο έχει ως εξής (την αναφέρω περιληπτικά): Ο δήμος Εορδαίας με ομόφωνη απόφαση δημοτικού συμβουλίου, ξεκινάει δικαστικό αγώνα με την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων εναντίον ΔΕΗ. Αιτία : απόθεση στείρων υλικών πέριξ των οικισμών Προαστίου, Μαυροπηγής, και Ασβεστοπετρας, καθώς η ΔΕΗ μπαζώνει ακόμα και τον βιότοπο της περιοχής, που είναι γνωστός ως το ρέμα της τρυγόνας
Το δημοτικό συμβούλιο κλήθηκε να γνωμοδοτήσει στο αίτημα της ΔΕΗ, για εκμίσθωση κοινόχρηστης έκτασης 457,7 στρεμμάτων, από αγροκτήματα των οικισμών Προαστίου –Ασβεστόπετρας –Μαυροπηγής, με σκοπό απόθεση στείρων υλικών.
Η συνεδρίαση αυτή διακόπηκε και από τον πρόεδρο γειτονικού χωριού, που συνορεύει με τα ορυχεία, και στον οποίο αξίζουν θερμά συγχαρητήρια, ο οποίος κατήγγειλε ότι τοΔ.Σ έρχεται να πάρει απόφαση κατόπιν εορτής, καθώς όπως είπε,ηΔ.Ε.Η. έχει καλύψει ήδη τις ζητούμενες εκτάσεις με αποθέσεις, σε ποσοστό τουλάχιστον 80%, με αποτέλεσμα να προκληθεί μια έντονη αντιπαράθεση,από δημοτικούς συμβούλους της πλειοψηφίας, ότι δεν κατήγγειλε έγκαιρα, το θέμα. Ο πρόεδρος αντέτεινε ότι δεν ευθύνεται για ολιγωρία, καθώς από πέρσι είχε φέρει το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο.
Διαβάζοντας το άρθρο αυτό αντιλαμβάνεται κανείς, πως τις περιβαλλοντικές μελέτες για ορυχεία, κανένας από τους καθ’ ύλη αρμόδιους ( υπηρεσίες δήμου είτε της περιφέρειας) δεν τις διαβάζει και κανένας δεν εφαρμόζει π.χ. ΔΕΗ. Αυτό έχει τρομακτικές επιπτώσεις στο περιβάλλον της περιοχής. Ως γνωστό η Δ. Ε.Η. για την δημιουργία νέων ορυχείων απαιτείται να καταθέσει περιβαλλοντική μελέτη.
Ανακύπτουν σοβαρά ερωτήματα πως είναι δυνατό να έχει καλύψει με αποθέσεις στείρων η Δ. Ε.Η το80% της περιοχής, και να έρχεται εκ των υστέρων να νοικιάσει έκταση 457,7 στρεμμάτων
Οι περιβαλλοντικές μελέτες που κατατίθενται για ορυχεία, πρέπει να ελέγχονται εάν εφαρμόζονται. Αρμόδιοι γι’ αυτό το έργο, δεν είναι άλλοι παρά, οι δήμοι που θίγονται από τα ορυχεία οι λεγόμενοι ενεργειακοι,και η περιφέρεια. Οι περιβαλλοντικές μελέτες δεν πρέπει να καταλήγουν στα συρτάρια.
O δήμος Εορδαίας το Δ.Σ. εκτός από την άρνηση του να νοικιάσει το χώρο, οφείλει με όλα τα ένδικα μέσα να καταγγείλει την καταπάτηση με αποθέσεις στείρων του ρέματος, είτε 80% είτε 10% ακόμα. Στο άρθρο αναφέρεται ευτυχώς, ότι ο δήμος θα προσφύγει δικαστικώς για την καταπάτηση ύστερα και από πρόταση δημοτικών σύμβουλων.
Εάν και εφ’ όσον ο δήμος υποβάλλει αγωγή εναντίον της Δ.Ε.Η, για το θέμα αυτό, το πιθανότερο είναι να εκδικαστεί μετά από πέντε χρονιά, από τα δικαστήρια. Γι’ αυτό παράλληλα θα πρέπει να καταγγελθεί η περιβαλλοντική αυτή παράβαση και στην ειδική υπηρεσία επιθεωρητών περιβάλλοντος να πραγματοποιήσει έλεγχο επί τόπου. Επίσης να εξετάσει, εάν εφαρμόζεται η περιβαλλοντική μελέτη συνολικά
Τέλος εάν δεν μπορούν να αποδώσουν τα παραπάνω που αναφέρω, υπάρχει και η προσφυγή στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής ένωσης, για θέματα περιβάλλοντος. Το θέμα είναι να υπάρχει ενδιαφέρον, από τους ενεργειακούς δήμους.
Για το θέμα της εφαρμογής περιβαλλοντικής μελέτης ορυχείων, οφείλει περιφέρεια αλλά και οι δήμοι που έχουν σχέση με τα ορυχεία, να δημιουργήσουν ένα ελεγκτικό μηχανισμό, μια ομάδα αρμόδιων υπάλληλων.
Η ομάδα αυτή, αφού διαβάσει την περιβαλλοντική μελέτη, θα επισκέπτεται περιοδικά τους χώρους ορυχείων, για να δει από κοντά, αν εφαρμόζεται η περιβαλλοντική μελέτη. Μόνο έτσι θα υπάρχει υποτυπώδης έλεγχος, τι εφαρμόζεται, και τι δεν εφαρμόζεται
Όλα αυτά τα αναφέρω και για ένα ακόμα λόγο, εδώ και παρά πολλά χρόνια ακούω από διαφόρους ανευθυνοϋπεύθυνους, ότι ο λιγνίτης είναι φθηνός. Πράγματι είναι φθηνός,διότι η Δ.Ε.Η. δεν έχει διαθέσει ούτε ένα ευρώ για αποκατάσταση εδαφών. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν, παρά πολλές νέες θέσεις εργασίας, από την αποκατάσταση εδαφών. Το όφελος θα ήταν ακόμα μεγαλύτερο, αποκατεστημένες εκτάσεις, να διατεθούν σε αγρότες για επανακαλλιέργια
Ούτε βεβαία έχει υπολογιστεί μακροπρόθεσμα το κόστος, από την καταστροφή του υδροφόρου ορίζοντα, της φυτικής γης την απώλεια των καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Επίσης των αγροτών που χάνουν τη δουλειά τους για πάντα, με τις μετεγκαταστάσεις των χωριών. Η περιοχή μας άλλωστε, κατέχει το ρεκόρ, με υψηλοτέρα ποσοστά ανεργίας στην Ελλάδα. Δεν έχουν υπολογιστεί ακόμα οι επιπτώσεις στον αέρα, στο νερό, στο έδαφος, στη βιοποικιλότητα, στην υγεία των κατοίκων από επιδημιολογικές μελέτες, στο περιβάλλον γενικότερα.
Η διάνοιξη νέων ορυχείων φέρνει βεβαίως ανάπτυξη στην περιοχή, θέσεις εργασίας, φέρνει και τρομακτική καταστροφή του περιβάλλοντος. Η τάση που επεκράτησε διεθνώς τα τελευταία χρόνια είναι, ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον, ανάπτυξη με τη λιγότερη επιβάρυνση, πράσινη ανάπτυξη , αειφόρος ανάπτυξη.
Η εφαρμογή περιβαλλοντικής μελέτης κατά την εξόρυξη λιγνίτη, μαζί με την αποκατάσταση εδαφών, απ’ όπου θα δημιουργούντων και θέσεις εργασίας, θα ήταν στοιχειώδης συμβολή στην προστασία του περιβάλλοντος στην περιοχή μας.
Κορκοτίδης Κωνσταντίνος
Πτολεμαΐδα
