Η προεκλογική εκστρατεία έχει ήδη ξεκινήσει. Αναμένουμε με ενδιαφέρον την εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία θα δώσει διευκρινήσεις επί του εκλογικού νόμου, βάση του οποίου θα διενεργηθούν οι εκλογές. Υπ’ όψιν, ότι ο νόμος δεν έχει αλλάξει, αλλά μπορεί να έχουμε πολλές διαφοροποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική διαδικασία. Ίσως οι πολίτες να μην ενδιαφέρονται ακόμη για τον τρόπο που θα ψηφίσουν. Το ενδιαφέρον, όμως, υπάρχει σε όσους θα θέσουν υποψηφιότητα. Δεδομένου ότι τα εκλογικά αποτελέσματα αλλάζουν ανάλογα με το εάν έχουμε μονοσταυρία ή πολυσταυρία, η γνώση για τον τρόπο διενέργειας των εκλογών, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σημαντικές αλλαγές θα υπάρξουν, δεδομένου ότι ακόμη και με ακριβώς τον ίδιο τρόπο να γίνουν εκλογές, λόγω των αυξομειώσεων του πληθυσμού και της πρόσφατης απογραφής, μπορεί να έχουμε αλλαγές στη σταυροδοσία.
Πως υπολογίζεται ο αριθμός δημοτικών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας:
Ο νόμος λέει ότι ο αριθμός των υποψηφίων που εκλέγεται σε κάθε εκλογική περιφέρεια ορίζεται με απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών με βάση τον πληθυσμό της τελευταίας απογραφής. Το πηλίκο της διαίρεσης του συνολικού πληθυσμού όλου του δήμου, διά του συνολικού αριθμού των μελών του δημοτικού συμβουλίου ορίζει το εκλογικό μέτρο. Από το πηλίκο της διαίρεσης του πληθυσμού κάθε εκλογικής περιφέρειας διά του εκλογικού μέτρου, προκύπτει ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων κάθε εκλογικής περιφέρειας. Κάθε συνδυασμός καταρτίζει ενιαία ψηφοδέλτια με τους υποψηφίους κάθε εκλογικής περιφέρειας (πρώην Καποδιστριακοί Δήμοι) ξεχωριστά και επίσης με τους υποψήφιους για τα συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων (χωριά). Ο ψηφοφόρος μπορεί να βάλει από έναν μέχρι 3 σταυρούς προτίμησης σε υποψηφίους της εκλογικής του περιφέρειας και έναν σταυρό προτίμησης σε υποψήφιο μιας άλλης εκλογικής περιφέρειας του δήμου του.
Πως γίνεται η κατανομή των εδρών του δημοτικού συμβουλίου ανά εκλογική περιφέρεια (πρώην Δήμο)
Οι έδρες του δημοτικού συμβουλίου σε δήμο που έχει περισσότερες από μία εκλογικές περιφέρειες (όπως ο Δήμος Κοζάνης) κατανέμονται μεταξύ του πρώτου (σε ψήφους και ποσοστό) και των υπολοίπων συνδυασμών ως εξής: Η κατανομή ξεκινάει αποδίδοντας στον πρώτο συνδυασμό σε κάθε εκλογική περιφέρεια μία έδρα. Στη συνέχεια γίνεται το ίδιο και με τους άλλους συνδυασμούς αρχίζοντας από τον τελευταίο σε εκλογική δύναμη συνδυασμό, εφόσον εξασφάλισε συμμετοχή στο δημοτικό συμβούλιο. Για την εκλογή των συμβούλων της δημοτικής κοινότητας εφαρμόζεται το ίδιο σύστημα.
Ποια έδρα καταλαμβάνουν οι επικεφαλής της αντιπολίτευσης
Οι υποψήφιοι δήμαρχοι όλων των συνδυασμών που μετέχουν στο δημοτικό συμβούλιο (πλην του πλειοψηφούντος) θεωρούνται πρώτοι επιτυχόντες σύμβουλοι των συνδυασμών τους. Σε περίπτωση που ο συνδυασμός καταλαμβάνει έδρες σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες ο υποψήφιος δήμαρχος λαμβάνει την έδρα της εκλογικής περιφέρειας, όπου ο συνδυασμός έλαβε τις περισσότερες έδρες. Σε περίπτωση ίσου αριθμού εδρών σε περισσότερες περιφέρειες, τότε λαμβάνει την έδρα της περιφέρειας στην οποία ο συνδυασμός έλαβε τις περισσότερες ψήφους.
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας εκλέγεται με εσωτερική διαδικασία. Στον πρώτο και στον τρίτο χρόνο της δημοτικής περιόδου, την πρώτη Κυριακή του Ιανουαρίου το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας συνέρχεται και εκλέγει με φανερή ψηφοφορία τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρό του.
Οι σταυροί προτίμησης σε περιφέρειες και δήμους αποτελεί γρίφο για τους εκλογείς. Οι ψηφοφόροι πρέπει να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί. Βέβαια, οι δικαστικοί αντιπρόσωποι θα τους εξηγούν τη διαδικασία πριν τη ψηφοφορία. Γενικώς:
Στις περιφέρειες για την εκλογή των μελών του περιφερειακού συμβουλίου, οι πολίτες μπορούν να βάλουν έως:
1.Ένα σταυρό αν ο αριθμός των εδρών της εκλογικής περιφέρειας είναι από μία ως τρεις.
2.Δύο σταυρούς αν ο αριθμός των εδρών είναι από τέσσερις ως επτά,
3.Τρεις σταυρούς αν ο αριθμός των εδρών είναι από οκτώ έως δώδεκα
4.Τέσσερις σταυρούς αν ο οι έδρες της εκλογικής περιφέρειας είναι περισσότερες από 12.
Πρέπει να καταστεί σαφές ότι στη Περιφέρεια μας, με πληθυσμό 301.522 κατοίκους (απογραφή 2011), το περιφερειακό συμβούλιο αποτελείται από πενήντα ένα (51) μέλη (περιφέρεια με πληθυσμό από 300.001 έως 800.000 κατοίκους). Για 521 κατοίκους, υπερβαίνουμε το όριο. Είναι σημαντικό για την περιφέρεια το ότι ανήκουμε στην κατηγορία των 51 συμβούλων, όχι τόσο για τις θέσεις του συμβουλίου, όσο για τη χρηματοδότηση. Εγκύκλιος επικαιροποιημένη που να επιβεβαιώνει όλα τα παραπάνω δεν έχει εκδοθεί (την αναμένουμε), και είναι στη διακριτική ευχαίρια του Υπουργείου Εσωτερικών να ορίσει ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο θα έχει 41 συμβούλους, για περιφέρειες με πληθυσμό μέχρι 301.000 κατοίκους, οπότε και θα μειωθούν οι θέσεις κατά 10! Κατά την άποψη μου είναι δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο, αφού θα είναι απόλυτα φωτογραφικό για την περιφέρεια μας, και δεν βρίσκω λογική σε μια τέτοια αλλαγή. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι βρισκόμαστε πάρα πολύ κοντά στο όριο!
Στους δήμους που αποτελούν ενιαία εκλογική περιφέρεια, οι πολίτες μπορούν να βάλουν μέχρι τρεις σταυρούς προτίμησης σε υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους. Στους δήμους που προέκυψαν από τις συνενώσεις του Καλλικράτη και έχουν περισσότερους από 100.000 κατοίκους, οι πολίτες μπορούν να βάλουν: Ένα σταυρό προτίμησης σε υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο, όταν η εκλογική του περιφέρεια, εκλέγει μέχρι τρεις δημοτικούς συμβούλους και μέχρι τρεις σταυρούς, όταν η εκλογική του περιφέρεια εκλέγει περισσότερους από τρεις δημοτικούς συμβούλους. Έναν σταυρό προτίμησης σε υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο όλων των άλλων εκλογικών περιφερειών του δήμου. Για το συμβούλιο τοπικής/ δημοτικής κοινότητας, οι πολίτες μπορούν να βάλουν έως δύο σταυρούς σε υποψηφίους του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και ένα σταυρό σε υποψήφιο σύμβουλο ή εκπρόσωπο της τοπικής κοινότητας.
Σε κάθε περίπτωση αναμένουμε με ενδιαφέρον την εγκύκλιο του Υπουργείου, αφού είναι δεδομένο ότι θα υπάρξουν πάρα πολλές αλλαγές. Σημαντικότερες είναι οι αλλαγές στη ψήφο των ετεροδημοτών και η σταυροδοσία(;) στις ευρωεκλογές.
Ηλίας Γ. Σιδέρης
Δικηγόρος
www.siderisilias.gr
