Όλα στην Ελλάδα είναι «Άρπα Κόλλα» είναι μια χαρακτηριστική φράση από την ομώνυμη ταινία του Νίκου Περάκη, που γυρίστηκε το 1982. Ακούγεται από έναν ξένο επιχειρηματία, που διαπιστώνει τον τρόπο με τον οποίον παραδοσιακά γίνονται οι δουλειές στη χώρα μας και ο οποίος αποτυπώνεται σε αυτή τη φράση.
Του Δημήτρη Σ. Παπαγγελόπουλου*
Η προστακτική του ρήματος αρπάζω, την οποία ακολουθεί η προστακτική του ρήματος κολλάω έγινε συνώνυμη της βιασύνης, της τσαπατσουλιάς, που συχνά οφείλεται στην έλλειψη προετοιμασίας και μεθόδου και συνήθως καταλήγει σε ένα φτωχό αποτέλεσμα.
Μια δεκαετία αργότερα ως άρπα κόλλα αποδόθηκε ελληνιστί από τους χρήστες των υπολογιστών το copy-paste, δηλαδή η αντιγραφή και επικόλληση. Αυτή η τάση είναι, όμως κατά πολύ προγενέστερη των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η αντιγραφή σχεδίων κτιρίων, θεσμών, αμφιέσεων, συνηθειών, από τη Δύση και η επικόλληση τους στη χώρα μας, χωρίς προσαρμογή ήταν η άλλη όψη του ιδίου νομίσματος.
Και οι δύο εκδοχές του άρπα κόλλα περιγράφουν το πρότυπο του Έλληνα, που βιάζεται να τελειώσει τη δουλειά και την κάνει διεκπεραιωτικά, επιλέγοντας τον εύκολο δρόμο ή αδιαφορώντας για το αποτέλεσμα. Συχνά και το πρότυπο του επιτυχημένου ανθρώπου, ο οποίος με ελάχιστο κόπο κατορθώνει να κερδίζει πολλά, του καπάτσου, του καταφερτζή. Στον αντίποδα, αυτός που κοπιάζει συχνά θεωρείται κορόιδο.
Η πανδημία έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Έφερε στο προσκήνιο εκείνους τους ανθρώπους με πολλά χρόνια σπουδών, τους Καθηγητές Ιατρικής. Αυτούς που στελέχωσαν την επιτροπή υπό τον Σωτήρη Τσιόδρα, ο οποίος συμβούλευσε τον Πρωθυπουργό για τα μέτρα που ελήφθησαν και ανέλαβε την ενημέρωση των πολιτών για την τήρηση των μέτρων.
Η πανδημία μας έδωσε περισσότερο χρόνο και τη δυνατότητα να επανεξετάσουμε τον τρόπο ζωής μας. Μας έδωσε οδηγίες που κληθήκαμε να ακολουθήσουμε και μας ανάγκασε να αναζητήσουμε νέους τρόπους συμβίωσης και συνεργασίας με την αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Όλα αυτά αποτυπώνονται σε ένα από τα σλόγκαν των τελευταίων ημερών, το οποίο καθιερώθηκε μετά το τηλεοπτικό σποτ με τον Σπύρο Παπαδόπουλο που ένιπτε τας χείρας του «πολύ σχολαστικά». Πολύ σχολαστικά σιδερώνει τη μάσκα της η Βίκυ Σταυροπούλου και τοποθετούνται τα θρανία στο σποτ για το άνοιγμα των σχολείων.
Οι Έλληνες πέτυχαν να περιορίσουν τη διάδοση του ιού, επειδή άκουσαν τις οδηγίες των ειδικών και εφάρμοσαν τα πρωτόκολλα. Σίγουρα ο φόβος και οι ζοφερές εικόνες από την γειτονική Ιταλία έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην πειθαρχία. Είδαμε όμως όλοι μας ότι μπορούμε συλλογικά να ακολουθήσουμε οδηγίες και να εμπιστευτούμε ο ένας τον άλλον.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η τάση θα συνεχιστεί. Αν θα επιστρέψουμε στο άρπα κόλλα και στο «κόπι πάστε» ή αν θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε κανόνες, να επιτυγχάνουμε στόχους και να ξανασυστήνουμε την Ελλάδα στον κόσμο πολύ σχολαστικά.
*Ο Δημήτρης Σ. Παπαγγελόπουλος εργάζεται ως Σύμβουλος Επικοινωνίας και Πολιτικής Διαχείρισης και είναι Γραμματέας Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας
