Μούδιασμα φέρνει σε όλους τους Ευρωπαίους η συνεχόμενη ενεργειακή κρίση, η οποία εξελίσσεται ακόμα πιο άσχημα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, και λόγω των χειρισμών του Προέδρου Πούτιν. Συνυπολογίζονται και οι προγενέστερες αυξήσεις που έφερε η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας μετά την πανδημία. Η εκτίναξη των τιμών του Φυσικού Αερίου έχει βαρέσει το καμπανάκι όχι μόνο στους επιτελείς της ΕΕ, αλλά και σε όλους τους υποστηρικτές της πράσινης συμφωνίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ψάχνει τρόπους αντίδρασης. Αφενός έχουν αναζητηθεί και έρχονται αποθέματα ΦΑ από άλλους προμηθευτές (κυρίως ΗΠΑ αλλά και Βόρεια Αφρική). Αφετέρου, υπάρχουν πιέσεις για να επιταχυνθούν (όχι να επιβραδυνθούν!) οι στόχοι της πράσινης συμφωνίας και της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα ακόμα νωρίτερα από το 2030. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με περαιτέρω εντατικοποίηση των έργων εξοικονόμησης ενέργειας, ώστε να μειώσει η Ευρώπη τις απαιτούμενες ενεργειακές της δαπάνες. Τέλος, ο Φρανς Τίμερμανς, επικεφαλής της ΕΕ για την πράσινη συμφωνία σε μια δήλωση που έκανε αίσθηση, είπε μεταξύ άλλων: “Ο λιγνίτης μπορεί να επιστρέψει υπό προϋποθέσεις στο ευρωπαϊκό ενεργειακό ισοζύγιο για να μειωθεί η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο”.
Στα δικά μας τώρα: Επιβεβαιώνονται όλοι αυτοί που τα προηγούμενα χρόνια μιλούσαν για ανάγκη διατήρησης της μικρής συμμετοχής του λιγνίτη στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα. Την περίοδο αυτή η λιγνιτική παραγωγή είναι στο ζενίθ και συμβάλλει στην επάρκεια και την ευστάθεια του συστήματος, αν και μεγάλα φορτία ρεύματος το προηγούμενο τριήμερο αποτέλεσαν “πλεόνασμα”, με εκτενείς εξαγωγές ρεύματος στην Ιταλία και τις χώρες της Βαλκανικής.
Απ’ ότι φαίνεται ο λιγνίτης θα είναι για αρκετούς μήνες ακόμα, φθηνότερος από το Φυσικό Αέριο, παρά τα διαρκώς αυξανόμενου κόστους δικαιώματα ρύπων. Είναι κοινό μυστικό ότι και στην Ελλάδα όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη επικρατεί προβληματισμός για το τι μέλλει γενέσθαι με την πρόωρη απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων. Για πολιτικούς λόγους που έχουν να κάνουν με την διαπραγμάτευση Ελλάδας και ΕΕ σε επίπεδο Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, η Ελληνική Κυβέρνηση δεν αναμένεται προς το παρόν να ανακοινώσει παράταση λειτουργίας των μονάδων. Το οποίο σημαίνει ότι θα περιμένει να δει την ευρωπαϊκή αντίδραση, η οποία ενδεχομένως να έρθει πολύ νωρίτερα από ότι την περιμέναμε.
Σε κάθε περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση θα βρεθεί σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, τόσο για τη μετατροπή της 5ης Μονάδας, όσο και για την πιθανή επέκταση λειτουργίας των υφιστάμενων μονάδων, εφόσον αυτές δεν μπουν σε καθεστώς εφεδρείας. Και όταν λέμε “κυβέρνηση”, δεν εννοούμε μόνο την παρούσα αλλά και την επόμενη.
