*Συγγραφέα και ιστορικού ερευνητή
Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι μοναδική για τον Ελληνισμό γιατί: συνιστά την ολοκληρωτική απώλεια της προγονικής εστίας που ο Ελληνισμός είχε για χιλιετίες. Ενώ ο Ελληνισμός έχει γνωρίσει διάφορες μορφές ήττας και καταπίεσης, η καταστροφή της Σμύρνης σηματοδότησε την εκρίζωση εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων από την πατρίδα τους στη Μικρά Ασία, κάτι που δεν είχε προηγούμενο σε τέτοια κλίμακα.
Αυτή η γεγονός σηματοδοτεί την αποκοπή από μια περιοχή με βαθιές ιστορικές ρίζες και την μετατόπιση του κέντρου του Ελληνισμού σε μια νέα πραγματικότητα.
* Παράγοντες που καθιστούν την Μικρασιατική Καταστροφή μοναδική:
Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας είχαν βιώσει την παρουσία του Ελληνισμού στην περιοχή για χιλιετίες, από την αρχαιότητα μέχρι τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και την Οθωμανική περίοδο.
Η καταστροφή σήμαινε την ολοκληρωτική απώλεια αυτής της εστίας, σε αντίθεση με προηγούμενες ήττες που δεν οδήγησαν σε τέτοια εκρίζωση.
Η καταστροφή οδήγησε σε μία από τις μεγαλύτερες προσφυγικές κρίσεις στην Ελληνική ιστορία, με την άφιξη εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να μεταφερθούν σε μια νέα πατρίδα. Η απώλεια της Μικράς Ασίας, εκτός από την ανθρώπινη τραγωδία, σήμανε και τη θεμελιώδη αλλαγή του πολιτισμικού, θρησκευτικού και οικονομικού ιστού του Ελληνισμού, μετατοπίζοντας το κέντρο του βάρους προς τα δυτικά.
Η καταστροφή δεν ήταν αποτέλεσμα μόνον των αδυναμιών και λαθών της Ελληνικής πολιτείας άλλα και αποτέλεσμα της υποτέλειας και εξάρτησης από ξένα συμφέροντα που από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους μέχρι της μέρες μας,Οι φωτεινές εξαιρέσεις κυβερνήσεων που πάλεψαν στην διάρκεια των 2 αιώνων από την ίδρυση του , να απαλλαγούν από τον έλεγχο τους , δεν ξεπερνούν σε αριθμό τα δάχτυλα τους ενός χεριού και επιβεβαιώνουν τον κανόνα ότι πράγματι η Ελλάδα μέσω των κυβερνώντων είναι έρμαιο ξένων κυβερνήσεων.
Θα περίμενε κανείς η μεγάλη αυτή καταστροφή να γίνει <<το πάθημα που θα γινόταν μάθημα >> . για να μη περάσει ει στην σφαίρα της λησμονιάς να υπενθυμίζεται καθημερινά.
Ένα τρόπος μεταξύ των άλλων είναι και η τοποθέτηση μνημείου για γεγονότα που δεν πρέπει να ξεχνιούνται
Στην Κοζάνη από παλιά έγιναν προσπάθειες για δημιουργία μνημείου για την Μικρασιατική καταστροφή αλλά απέτυχαν .
Μετά από πολλά χρόνια αγώνων, η πόλη της Κοζάνης, και μετά από μεγάλη προσπάθεια, τοποθέτησε ένα μνημείο για τα θύματα της Μικρασιατικής καταστροφής. Οι προσπάθειες των προσφύγων παλιότερα και του Μικρασιατικού Συλλόγου Κοζάνης τα τελευταία χρόνια απέδωσαν καρπούς. Το Μνημείο του Μικρασιατικού Ελληνισμού στην Κοζάνη τοποθετήθηκε στην πλατεία που μετονομάστηκε σε «Πλατεία Μικράς Ασίας», στην παλιά πλατεία Μητροπολίτη Διονυσίου που βρισκόταν στη συμβολή των οδών Μ. Σιακαβάρα και Υψηλάντη, η μετονομασία εγκρίθηκε με την απόφαση 248/2020 του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης.
Όλοι όσοι συνέβαλαν στην εκπλήρωση μιας ιερής υποχρέωσης είναι άξιοι επαίνου. Ωστόσο, θα ήθελα να παρατηρήσω χωρίς να αναβαθμίσω τα όσα έχουν επιτευχθεί, ότι η τοποθεσία δεν είναι η καταλληλότερη.
Υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει ένα μέρος στον αρχή του προσφυγικό συνοικισμού όπου η πρώτη γενιά αυτής της μεγάλης καταστροφής που έζησε και ένιωσε τη βαρβαρότητα του ξεριζωμού από την πατρίδα της.
Είναι το πάνω μέρος της πλατείας Αριστοτέλους απέναντι από το παλιό παράρτημα της ΑΤΕ στη συμβολή των οδών Θερμοπυλών-Κωνσταντινούπολης και Προύσας.
Η μεταφορά του μνημείου σε αυτήν την τοποθεσία θα εξυπηρετήσει καλύτερα τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε, καθώς ο χώρος συνάδει με την ιστορία και είναι πολύ περισσότερο προσβάσιμος και εμφανής καθώς από αυτό το σημείο διέρχεται ασύγκριτα μεγαλύτερος αριθμός πολιτών.
Μια ζωντανή μαρτυρία που παρουσιάζουμε σε video αρχείου που περιγράφει αυτά που έζησαν οι πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής ανάμεσα στους οποίους και οι γονείς μας που αριθμούσαν Μ. Ασία και Θράκη 2845000 χιλιάδες και διασώθηκαν και έφτασαν στην Ελλάδα 1220000 από τους οποίους περίπου 1000 άτομα στην πόλη της Κοζάνης
Η μικρή μου κόρη Μάρθα είχε την πρωτοβουλία να πάρει συνέντευξη από την μητέρα μας Ελισάβετ Καπλάνογλου το γένος Ανθοπούλου , προκείμενου να την ενσωματώσω στην .σειρά των εκπομπών <<Προγονικές εστίες >> που παρουσίαζα το 2014 στο Flash tv
Η μητέρας μας τον καιρό της συνέντευξης ήταν 93 χρόνων και έφυγε από την ζωή στα 98 χρόνια το 2019 . Όταν εγκαταστάθηκε η οικογένεια της μητέρας μας στην Κοζάνη ήταν 9 χρονών το 1929 .
Η διάρκεια της συνέντευξης είναι 29 λεπτά και στην ίδια εκπομπή στο δεύτερο μέρος συμπεριλαμβανόταν η διήγηση από πλευράς μου , μέρους της ζωής του πατέρα μας Παντελή που εγκαταστάθηκε στην Κοζάνη το 1925 σε ηλικία 15 .
Συναντήθηκαν το 1941 στον συνοικισμό προσφύγων της Κοζάνης , οποί έμεναν και οι δυο , παντρευτήκαν και έκαναν 7 παιδιά , το πρώτο παιδί που ήταν κορίτσι είχε φύγει από την ζωή σε βρεφική ηλικία κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής .
VIDEO ΑΡΧΕΙΟΥ
Τίτλος
ΠΡΟΓΟΝΙΚΕΣ ΕΣΤΙΕΣ -ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ 93 ΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ
