Η ρίγανη (Ορίγανον το κοινόν, Origanum vulgare) είναι αρωματικό ποώδες, πολυετές, φυτό της Μεσογείου και της Κεντρικής Ασίας
Είναι φυτό, το οποίο αναπτύσσεται σε ύψος 20-90 εκατοστά.
Η ρίγανη πέρα από το χαρακτηριστικό άρωμα και γεύση που δίνει στο φαγητό έχει και πάρα πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, με κυριότερη (γνωστή φαρμακευτικά) δραστική ουσία την καρβακρόλη. Στην Ελλάδα η ρίγανη είναι αυτοφυής και βρίσκεται σε ορεινές και βραχώδεις περιοχές.
Η Ελληνική ρίγανη (Οriganum vulgare) θεωρείται η καλύτερη στον κόσμο.
Ήδη πολλές επιχειρήσεις παράγουν ελληνική ρίγανη από ντόπιους σπόρους στην Ελλάδα και ξεχωρίζουν τα προϊόντα της Δυτικής Μακεδονίας.
ΚΑΛΛΙΕΡΓΙΑ
Εδαφοκλιματολογικές απαιτήσεις
Οι εδαφολογικές και κλιματικές συνθήκες της χώρας μας ευνοούν ιδιαίτερα την ανάπτυξη αρωματικών φυτών που δίνουν προϊόντα εξαιρετικής ποιότητας.
Η ρίγανη αναπτύσσεται σε ποικιλία εδαφών, με καλή στράγγιση.
Λίπανση
Δεν είναι φυτό απαιτητικό σε θρεπτικά στοιχεία, καθώς έχει μικρές απαιτήσεις σε άζωτο, φώσφορο και κάλιο, με τη λίπανση να εφαρμόζεται στο τέλος φθινοπώρου έως τις αρχές του χειμώνα.
Φύτευση
Η φύτευση γίνεται στα μέσα φθινοπώρου, μετά τις πρώτες βροχές ή εναλλακτικά αρχές της άνοιξης. Η πυκνότητα φύτευσης είναι 3.500-4.500 φυτά το στρέμμα σε αποστάσεις φύτευσης 60-80 cm μεταξύ των γραμμών και 30-40 cm μεταξύ των φυτών στη γραμμή
Καταπολέμηση ζιζανίων
Θα πρέπει ο αγρός να είναι καθαρός από ζιζάνια
Για να μειωθεί η εμφάνιση των ζιζανίων στο χωράφι μετά την εγκατάσταση της καλλιέργειας σκορπίζουμε στην επιφάνεια άχυρα η τοποθετούμε μαύρο πλαστικό.
Άρδευση
Είναι ξερική καλλιέργεια. Χρειάζεται πότισμα κατά την εγκατάσταση στο χωράφι της καλλιέργειας αλλά και μετά τη συγκομιδή ώστε να ανταπεξέλθουν τα φυτά καλύτερα από το σοκ της μεταφύτευσης.
Συγκομιδή
Η συγκομιδή ξεκινάει από το 2ο έτος.. Η συλλογή γίνεται όταν το φυτό είναι σε πλήρη άνθηση με χορτοκοπτικό μηχάνημα και σε ύψος 8-10cm πάνω από το έδαφος. Δεν πρέπει να συγκομίζεται η ρίγανη μετά από βροχή αλλά πρέπει να περάσει μια βδομάδα περίπου για να μπορέσει να γίνει η συλλογή. Η συλληφθείσα ποσότητα της ρίγανης μεταφέρεται για ξήρανση είτε σε σκιαζόμενο χώρο
Η απόδοση σε χλωρή μάζα φτάνει τα 300-400kg/στρ. που αντιστοιχεί σε 100-150kg ξηρό βάρος/στρ
Αποθήκευση : Σε μέρος σκοτεινό, ξηρό και δροσερό .
Η περιεκτικότητα σε οριγανέλαιο είναι δυνατόν να φτάσει μέχρι και 7%, με τον μέσο όρο να κυμαίνεται από 3 έως 4%.
ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Η ρίγανη είναι βότανο αντισηπτικό ,αφιδρωτικό αντιδιαρροϊκο, αντιφλεγμονώδες, βακτηριοκτόνο έχει αντιοξειδωτική δράση, είναι αποχρεμπτικό για το βήχα την βρογχίτιδα και κοκίτη, βοηθάει στην υπέρταση και την αρτηριοσκλήρυνση, είναι κατά των χρόνιων ρευματισμών,Ιδανική για αρωματοθεραπεία
Υπό μορφή αφεψημάτων χρησιμοποιείται για την
ατονία των εντέρων, βοηθάει στην υπέρταση
Το τσάι της σε κολικούς εξωτερικά σε πρηξίματα και για το στραβολαίμιασμα
Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης (οριγανέλαιο) χρησιμοποιείται για τον
πονόδοντο,και των χρόνιων ρευματισμών.
Η Ρίγανη επίσης χρησιμοποιείται για να αντιμετωπισθούν τσιμπήματα εντόμων και για να αποβληθούν από τον ανθρώπινο οργανισμό οι νηματέλμινθες
Έχει αποδειχθεί ότι συμβάλει στην πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ σε νοσήματα των πνευμόνων όπως το άσθμα. Τους πόνους των μυών των δοντιών και την ουλίτιδα
Είναι καλή για την τόνωση νεύρων και της καρδίας
ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Η ρίγανη όταν λαμβάνεται σε μικρές ποσότητες ( οι δόσεις της μαγειρικής )δεν δημιουργεί προβλήματα
Προβλήματα όμως σοβαρά θα δημιουργηθούν με την χρήση μεγάλων ποσοτήτων για φαρμακευτικούς σκοπούς χωρίς την γνώμη ειδικών ιατρών .
Μάλιστα το αιθέριο έλαιο ρίγανης που διατίθεται στις αγορές είναι εξαιρετικά ισχυρό και με λάθος χρήση μπορεί να αποβεί επικίνδυνο.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
** ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ Δημιουργεί αλλεργική δερματίτιδα καμιά φορά σε ολόκληρο το σώμα. Κινδυνεύουν άτομα που είναι αλλεργικά σε φυτά της οικογένειας .Lamiaceae (φασκόμηλο, θυμάρι, μέντα, βασιλικός, κ.λπ.
Πέρα από την δερματίτιδα μπορεί να προκληθεί χαμηλή αρτηριακή πίεση,δυσκολία στην αναπνοή,δυσκολία στην ομιλία, φαγούρα και πρήξιμο (βλέφαρα, πρόσωπο, χείλη και γλώσσα) υπνηλία κόπωση, ναυτία, ίλιγγος
** Επηρεάζει το σάκχαρο του αίματος Μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία
** Το λάδι ρίγανης τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, διαφορετικά μέρη του σώματός σας μπορεί να δημιουργήσουν φλεγμονή ή ερεθισμό.
** Αποτρέπει την απορρόφηση σιδήρου:
** Η από του στόματος λήψη του ακατέργαστου ελαίου μπορεί να σας δώσει ανεπιθύμητα γαστρεντερικά προβλήματα
** Συνιστάται προσοχή στην χρήση της ρίγανης σε άτομα που παίρνουν ναρκωτικά ή βότανα και συμπληρώματα που μειώνουν την αρτηριακή πίεση.
** Ρίγανη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν λαμβάνεται με βότανα και συμπληρώματα [περιπτώσεις χρήση του Ginkgo biloba και λιγότερες με σκόρδο
** Εγκυμονούσες γυναίκες Η τακτική κατανάλωση ρίγανης ή οριγανελαίου μπορεί να είναι επικίνδυνη για το έμβρυο που αναπτύσσεται στη μήτρα μιας γυναίκας .Μπορεί να προκαλέσει αποβολή
** Χρησιμοποιήστε την Ρίγανη προσεκτικά σε άτομα που παίρνουν παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και όσοι χρησιμοποιούν «κατασταλτικά του ΚΝΣ» μιας ομάδας ουσιών, που «καταστέλλουν» ή αμβλύνουν τις λειτουργίες του εγκεφάλου και άλλων τμημάτων του κεντρικού νευρικού συστήματος
** Να χρησιμοποιείτε προσεκτικά σε άτομα που έχουν αυτοάνοσες διαταραχές , ασθένειες όπου ο ίδιος ο οργανισμός επιτίθεται στους δικούς του ιστούς και όργανα, αποτέλεσμα απόκλιση του οργανισμού από την φυσιολογική βιοχημική του ισορροπία με δημιουργία σοβαρών προβλημάτων στην υγειά.
**΄Να χρησιμοποιείτε προσεκτικά στα παιδιά, λόγω έλλειψης πληροφοριών για την ασφάλεια.
Σε κάθε περίπτωση χρήσης για φαρμακευτικούς σκοπούς συμβουλευτείτε το γιατρό σας και συζητήστε μαζί του σχετικά με τις χρήσεις της ρίγανης και του οριγανελαίου αλλά και τις παρενέργειες που μπορεί να υπάρχουν πριν τα χρησιμοποιήστε.
Του Γεωπόνου Σταύρου Π. Καπλάνογλου
