Οι πρώτες έξι στροφές, ήτοι
421, 422, 423, 424, 425 και
426 αποτελούν μία ενότητα.
421.Ηδύπνου, τοις μισούσι, Ηώ,
ζωής, με χάριν οίδα,
την γαρ εμήν σμικρότητα
δείκνυσι μοι, Γρανίτσας.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Ηδύπνους : )
(Ηώ αγνείας : )
(Γρανίτσας : Ευρυτανία)
χάριν οίδα τινί = ευγνωμονώ
κάποιον
σμικρότης = μικρότης
(= Ευγνωμονώ, Παναγία, όσους
με εχθρεύονται, γιατί, χωρίς
να το καταλαβαίνουν, με
διευκολύνουν να καταλάβω
πόσο ασήμαντος είμαι).
Ο αρχαίος Έλλην φιλόσοφος
Πλάτων στο διάλογο
Τίμαιος χρησιμοποιεί την
φράση «δια σμικρότητα
αόρατα», (= αόρατα εξαιτίας
του πολύ μικρού μεγέθους
τους).
- Μελάτων, χάριν έχω τοις
μισούσι με, βοηθούσι
με γαρ αισθέσθαι εμαυτού
«αφάνειαν», Μπαλούκη.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Μελάτων : Άρτα)
(Μπαλούκη ή
Μπαλουκλιώτισσα : είναι
η περίφημη Παναγία του
Μπαλουκλί στην
Κωνσταντινούπολη
(Ζωοδόχος Πηγή).
(=Προς όσους με μισούν,
Παναγία, χρωστώ χάρη
μέσα από την καρδιά μου,
γιατί με βοηθούν να γνωρίσω,
να συνειδητοποιήσω την
ασημαντότητά μου, την
«ανυπαρξία» μου.).
Η εχθρότητα των άλλων
προς κάποιον οδηγεί τον
τελευταίο στην αυτογνωσία.
- Ελαιοβρύτι, ευχαριστώ
πάσι τοις με μισούσι,
με εις το γνώναι το εμαυτού
έλασσον συντελούσι.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Ελαιοβρύτις ή Ελαιοβρύτισσα :
Άγιον Όρος)
(= Ευχαριστώ θερμά, Παναγία,
όλους εκείνους, οι οποίοι με
μισούν και με προσβάλλουν,
γιατί μου δίνουν την δυνατότητα
να νιώθω πόσο μικρός και
άσημος είμαι, να νιώσω την
μηδαμινότητά μου).
Ο άνθρωπος εισπράττοντας την
εχθρότητα αποβάλλει την οίηση,
την έπαρση και καλλιεργεί την
ταπείνωση.
424.Τοις με μισούσι, Καθαρών,
συγχωρώ ολοψύχως,
Χριστώ τω Θεώ πρέσβευε,
ίνα ποιήση ομοίως.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Καθαρών : Ιθάκη)
μισώ + αιτ., μισώ τινα ή τι
συγχωρώ + δοτ., συγχωρώ
τινί.
(= Όσοι με μισούν, Παναγία,
αυτούς τους συγχωρώ με
όλη την ψυχή μου, και
τους ευχαριστώ, γιατί με
βοηθούν να καταλάβω
πιο καλά και πιο εύκολα
ότι δεν έχω αξία.
Προσεύχομαι δε προς εσένα,
Παναγία, και σου ζητώ να
παρακαλέσεις τον Υιό σου
να κάνει το ίδιο, δηλαδή
να τους συγχωρήσει και ο
ίδιος).
Στην Εκκλησία μας ψάλλουμε :
«Κύριε, συγχώρησον τοις
μισούσιν ημάς».
425.«Υμίν δε λέγω τους εχθρούς
υμών», Καγιά, «αγαπάτε»,
έφη ο Ιησούς Χριστός,
ω Φωτοδόχε Φάρε.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Καγιά : Προύσα Μικράς
Ασίας)
(Φωτοδόχος : )
(Φάρος : )
(=Πρέπει αν αγαπούμε, Παναγία,
αυτούς που μας μισούν). Η
αγάπη πρέπει να επικρατεί
του μίσους.
Ο Ιησούς Χριστός είπε : «Εγώ
δε λέγω υμίν αγαπάτε τους
εχθρούς υμών….» (Κατά
Ματθαίον 5 : 44).
426.Δει τους καταρωμένους σοι,
Φουρτούνα, σε ευλογείν και
καλώς ποιείν τους υμάς
μισούντας, Κύριος είπε.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Φουρτούνα : Σκύρος)
Στα αρχαία το ρήμα καταρώμαι
συντάσσεται με δοτική,
καταρώμαί τινι = εύχομαι το
κακό σε κάποιον. Βλέπε σελ.
202, Τόμος 1ος Α-Θ, Μέγα
Λεξικόν Ρημάτων, Θ. Κοντέου.
Στην Εκκλησία μας το
καταρώμαι φέρεται
συντασσόμενο με αιτ.,
« ….τους καταρωμένους
υμάς…»
( = Ο άνθρωπος, Παναγία,
πρέπει να ευλογεί αυτόν, ο
οποίος τον καταριέται, και
να αγαπά αυτόν, ο οποίος
τον μισεί).
Ο Ιησούς Χριστός είπε :
«Εγώ δε λέγω υμίν ….
ευλογείτε τους καταρωμένους
υμάς (και) καλώς ποιείτε
τους μισούντας υμάς….».
(Κατά Ματθαίον 5 : 44).
Ο άνθρωπος καλείται να
αγαπά τους εχθρούς του, να
ευλογεί όσους τον
καταριούνται και να πράττει
το καλό σε όσους τον
εχθρεύονται.
- Αγνείας το υπέρλαμπρον,
φωλέα ευσεβείας,
δοχείον θείας χάριτος,
ζωή αθανασίας.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
- Άπασαν «την ψυχήν αυτού
υπέρ», Κλεις, «των προβάτων,
Μαρία, «ο καλός ποιμήν
τίθησι», Γη των πράων.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Κλεις της Βασιλείας : )
(Γη των πράων : )
(Άσμα ασμάτων : )
Στην εν λόγω στροφή αντί του
προσωνυμίου Γη των πράων
μπορεί να τοποθετηθεί το
προσωνύμιον Άσμα Ασμάτων.
Ψάλλεται ομοίως.
(= Ο καλός ποιμένας, Παναγία,
θυσιάζεται για το ποίμνιό του).
Ο Κύριος έφη : « ..Ο ποιμήν
ο καλός την ψυχήν αυτού
τίθησιν υπέρ των προβάτων»
(Ιωάν. 10, 11).
- Ει θέλει τις υπό Θεού
πιστός εισακουσθήναι,
ελικρινή μετάνοιαν
Θεώ δει επιδείξαι.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(= Εάν κάποιος, Παναγία,
θέλει να εισακουσθεί από
τον Θεό πρέπει να επιδείξει
προς αυτόν ειλικρινή
μετάνοια).
430.Ζωοδόχε, ελπίζομεν εις σε,
ολόφωτε νεφέλη,
επισκιάζουσα πιστούς
ακαταπαύστως, Διενή.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Ζωοδόχος : )
(Ζωοδόχος Πηγή : Ήπειρος,
Σκήτη Κοζάνης Πολύμυλος
Κοζάνης, Ζωοδόχος Πηγή, η
Παναγία Μπαλούκη ή
Μπαλουκλιώτισσα στην
Κωνσταντινούπολη )
(Διενή : Ρόδος)
(=Σε σένα, Παναγία, στρέφεται
η ελπίδα και η προσδοκία
μας για στήριξη. Συ είσαι η
προσφέρουσα δροσερή σκιά
αδιάκοπα προς όλους τους
πιστούς).
Στην Εκκλησία μας ψάλλουμε
κατά τους Χαιρετισμούς :
«Χαίρε, νεφέλη ολόφωτε,
τους πιστούς απαύστως
επισκιάζουσα».
(Θεία : ) 2-11-2026
