Τη συμπαράστασή της και τις προτάσεις προώθησης με Ευρωπαϊκή συνδρομή, της αντιμετώπισης του καταστροφικού φαινομένου της πρόσφατης κατολίσθησης στο ορυχείο Αμυνταίου, μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης, τονίζει σε επιστολή της προς τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρο Καρυπίδη, η Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής Corina Creţu (κορίνα Κρέτσου).
Η ανάδειξη του συμβάντος τόσο σε τοπικό και εθνικό, όσο και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, μετά την άμεση κινητοποίηση του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρου Καρυπίδη, και η ενημερωτική επιστολή προς την Επίτροπο Περιφερειακής Πολιτικής Corina Creţu ζητώντας τη συνδρομή της, συμβάλλουν αποφασιστικά στην προώθηση της επίλυσης του προβλήματος.
Η κα. Cretu στην επιστολή της προς τον Περιφερειάρχη αναφέρεται στην υλοποίηση των αναγκαίων έργων υποδομής στη νέα θέση μετεγκατάστασης, δικαιώνοντας απόλυτα τις προτάσεις της Περιφερειακής Αρχής προς τον αρμόδιο Αναπληρωτή Υπουργό κ. Χαρίτση Αλέξη για ένταξη των δαπανών αυτών στο Εθνικό σκέλος του ΕΣΠΑ 2014-2020, όταν ακόμη δεν ήταν στην επικαιρότητα το θέμα των Αναργύρων που, πλέον, επιταχύνει τις διαδικασίες. Για το θέμα ο Αναπληρωτής Υπουργός αναφέρθηκε δημόσια κατά τις εργασίες του πρόσφατου Αναπτυξιακού Συνεδρίου που έγινε στην Κοζάνη.
Η απάντηση της κας Επιτρόπου προς την Ευρωβουλευτή Μαρία Σπυράκη εδράζεται στην απαντητική επιστολή της προς τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας Θ. Καρυπίδη, η δε δημοσιοποίηση του θέματος ενισχύει το αποτέλεσμα των ενεργειών μας και συμβάλλει θετικά στον κοινό μας στόχο για «τοποθέτηση» του προβλήματος στην επικαιρότητα, λόγω και της σημαντικότητάς του για το περιβάλλον, τους πολίτες και τη μη βιωσιμότητα του οικισμού των Αναργύρων.
Αναλυτικά η επιστολή της Επιτρόπου στον Περιφερειάρχη
Αγαπητέ κύριε Περιφερειάρχη,
Σας ευχαριστώ για την επιστολή της 19ης Ιουνίου, στην οποία περιγράφετε τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή του λιγνιτωρυχείου στο Αμύνταιο ως συνέπεια της κατολίσθησης της 10ης Ιουνίου. Θα ήθελα καταρχήν να εκφράσω τη συμπαράστασή μου στους κατοίκους του χωριού Ανάργυροι, που τόσο βίαια αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και των οποίων οι θέσεις εργασίας απειλούνται μετά την καταστροφή.
Η Επιτροπή έλαβε επίσης πρόσφατα επιστολή από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, η οποία ζητά πληροφορίες σχετικά με τους όρους χρηματοδοτικής συνδρομής από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ.
Το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ θα μπορούσε να κινητοποιηθεί εφ’ όσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις: Οι αρμόδιες ελληνικές εθνικές αρχές θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση εντός 12 εβδομάδων από την πρώτη επέλευση ζημίας που προκλήθηκε από την καταστροφή. Η αίτηση πρέπει να βασίζεται σε διεξοδική αξιολόγηση των άμεσων ζημιών (χωρίς να υπολογίζονται οι έμμεσες ή οικονομικές συνέπειες) που πρέπει να υπερβαίνουν το 1,5% του ΑΕΠ της Δυτικής Μακεδονίας (δηλαδή 61,9 εκατ. Ευρώ σήμερα). Επιπλέον, πρέπει να αποδειχθεί ότι η κατολίσθηση είναι φυσικής προέλευσης και δεν συνδέεται με κανένα τρόπο με τη επιτόπια βιομηχανική δραστηριότητα ιδίως επειδή είναι γνωστό ότι η επιφανειακή εξόρυξη προκαλεί κατολισθήσεις. Λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αίτησης μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Ταμείου Αλληλεγγύης στη διεύθυνση http://ec.europa.eu/regional ροΙΐονΑη/ίυηάϊ^/εοΙίάηπΙν-ίΙιηά/. Θα πρέπει, ωστόσο, να ληφθεί υπόψη ότι το Ταμείο Αλληλεγγύης μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για την κάλυψη του κόστους δημοσίων δράσεων έκτακτης ανάγκης και ανάκτησης. Οι ασφαλισμένες ζημίες, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιδιωτικών ζημιών που υπέστησαν ιδιοκτήτες κατοικιών ή επιχειρήσεις καθώς και ζημίες που αποδίδονται σε τρίτους, δεν μπορούν να αποζημιωθούν.
Η επιστολή του Περιφερειάρχη προς την Επίτροπο
Αξιότιμη Επίτροπε Περιφερειακής Πολιτικής κα Κορίνα Κρέτσου,
Στις 10 Ιουνίου 2017 μία πρωτοφανής κατολίσθηση προκλήθηκε στην περιοχή μας και συγκεκριμένα στο Λιγνιτικό Ορυχείο Αμυνταίου της ΔΕΗ Α.Ε., του Νομού Φλώρινας, προκαλώντας την κατάρρευση τεράστιων εδαφικών μαζών που υπολογίζονται σε 80,0 εκ. κυβικά μέτρα και περιλαμβάνουν σχεδόν όλη την έκταση εκσκαφής του ορυχείου.
Η τεραστίων διαστάσεων κατολίσθηση είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο να καταστραφεί σχεδόν το λιγνιτικό πεδίο του Ορυχείου Αμυνταίου αλλά, ταυτόχρονα, να πληγεί ανεπανόρθωτα ο παρακείμενος σε απόσταση 3 χιλιομέτρων οικισμός των Αναργύρων. Το χωριό υπέστη εκτενή καταστροφή τόσο στα κτίρια και στα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης όσο και στα εδάφη του τα οποία χρησιμοποιούνται για αγροτικές καλλιέργειες και αποτελούν σημαντική δραστηριότητα των κατοίκων του δημοτικού διαμερίσματος.
Με απόφαση του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη το χωριό εκκενώθηκε τάχιστα και οι κάτοικοί του απομακρύνθηκαν εγκαταλείποντας τις περιουσίες τους ενώ, πρόσφατα, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε την αναγκαστική απαλλοτρίωση του οικισμού και την μετεγκατάστασή του.
Ταυτόχρονα, η καταστροφή στο Ορυχείο Αμυνταίου και στον μηχανολογικό εξοπλισμό του είναι σχεδόν ολοκληρωτική αφού, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η ΔΕΗ Α.Ε., η κατολίσθηση χτύπησε ένα μέτωπο εξόρυξης που αγγίζει τα τρία χιλιόμετρα και, σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, φαίνεται να έχει συμπαρασύρει περίπου 25 εκατ. τόνους λιγνίτη δηλαδή το μεγαλύτερο και καλύτερο κοίτασμα του ορυχείου.
Το γεγονός αυτό συνεπάγεται την απώλεια εργασίας για περισσότερα από 1.000 άτομα που εργάζονται στο ορυχείο ενώ σημαντικότατη είναι, επίσης, η απώλεια έμμεσων θέσεων εργασίας που σχετίζονται με την εξορυκτική δραστηριότητα στην περιοχή δεδομένου ότι είναι άγνωστη, επί του παρόντος, η δυνατότητα αποκατάστασης και επαναλειτουργίας του ορυχείου Αμυνταίου. Αυτό θα καταστεί εφικτό τους επόμενους μήνες, έπειτα από εντατικές έρευνες και τομές στα 3.500 στρέμματα που καταλαμβάνουν οι όγκοι χωμάτων της κατολίσθησης και εφόσον εκτιμηθούν επαρκώς, οι ποσότητες του κοιτάσματος που είναι θαμμένο στην κατολίσθηση και το οποίο είναι αξιοποιήσιμο προς εκμετάλλευση.
Για να γίνουν κατανοητά ορισμένα αριθμητικά μεγέθη που σχετίζονται με το ενδεχόμενο της οριστικής απώλειας του κοιτάσματος, σημειώνεται ότι η αξία του κοιτάσματος των 25 εκατ. τόνων, σε τρέχουσες τιμές του ανταγωνισμού (20 ευρώ/τόνος) που δουλεύει το ορυχείο της ΔΕΗ, αγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ χωρίς να έχει υπολογιστεί το κόστος της απώλειας του εξοπλισμού καθώς και άλλα τρέχοντα κόστη και δαπάνες που θα βαρύνουν την επιχείρηση, την εθνική και κυρίως την περιφερειακή οικονομία.
Κυρία Επίτροπε,
Η καταστροφή που προκλήθηκε στην περιοχή, αν εξαιρέσουμε το ευτυχές γεγονός ότι δεν υπήρξε απώλεια ανθρώπινων ζωών, είναι τεράστια και ήδη επηρεάζει άμεσα την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου.
Αποτελεί δε θλιβερό λάκτισμα μιας επισφαλούς περιόδου στην οποία εισέρχεται η Περιφέρειά μας συνολικά, εξαιτίας της επερχόμενης συρρίκνωσης της λιγνιτικής-εξορυκτικής δραστηριότητας της ΔΕΗ Α.Ε. και της υπό διαπραγμάτευση ιδιωτικοποίησης της, που ως αποτέλεσμα θα έχει τον κίνδυνο απώλειας της ταυτότητάς της ως «ενεργειακή καρδιά» της Ελλάδας τα τελευταία 50 χρόνια.
Η καταστροφή που υπέστη η περιοχή εξαιτίας της κατολίσθησης δεν έπληξε μόνο το ανάγλυφό της αλλά έχει, ήδη, πολυεπίπεδες διαστάσεις αφού επηρέασε την ομαλότητα διαβίωσης των κατοίκων των γειτονικών περιοχών και οδήγησε στην εγκατάλειψη του οικισμού των Αναργύρων ενώ προκάλεσε την αιφνίδια απώλεια πολλών θέσεων εργασίας τόσο των εργαζομένων στο ορυχείο όσο και των αγροτών και κτηνοτρόφων της περιοχής οι οποίοι, σε ελάχιστο χρόνο, βίωσαν την ολική εξαφάνιση των καλλιεργειών τους και της παραγωγικής τους γης.
Παράλληλα, διεκόπη η ομαλή οδική πρόσβαση στην ευρύτερη περιοχή που οδηγεί σε περαιτέρω απομόνωσή της.
Οι πραγματικές διαστάσεις της καταστροφής αυτής δεν μπορούν να εκτιμηθούν, επί του παρόντος, με ακρίβεια. Θεωρείται όμως δεδομένο ότι θα επηρεάσει την οικονομική και κοινωνική ζωή ποικιλοτρόπως αφού ήδη δημιούργησε ένα νέο κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό τοπίο στην περιοχή.
Με την παρούσα επιστολή μου θα ήθελα να μεταφέρω προς εσάς, που εκπροσωπείτε τον ύψιστο θεσμό της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη συνοχή και την αλληλεγγύη, την αγωνιώδη επίκληση όλων των κατοίκων αλλά και των αυτοδιοικητικών φορέων της περιοχής μας να συνδράμετε, μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με κάθε άλλο οικονομικό μέσο, με τρόπο δίκαιο και αποτελεσματικό στις προσπάθειες της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από μία μείζονα φυσική καταστροφή, όπως η κατολίσθηση της 10ης Ιουνίου, στην περιοχή και στο Ορυχείο Αμυνταίου του Νομού Φλώρινας.
Η στενή συνεργασία μας με τα συναρμόδια Υπουργεία, στη λογική της συμπληρωματικότητας, αποτελεί εγγύηση για βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πόρων που θα επενδυθούν.
