Στον προθάλαμο της αναμονής για αυξήσεις μισθών από το 2026 μπαίνουν δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι σε πολλούς κλάδους της οικονομίας, που έχουν μεν συλλογικές κλαδικές συμβάσεις οι οποίες όμως δεν έχουν επεκταθεί, δηλαδή οι όροι των εν λόγω συμβάσεων ισχύουν μόνο για τους μισθωτούς των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο οικείο σωματείο και όχι για όλους.
Η επέκταση της ισχύος τους από το 2026 θα σημάνει την υποχρεωτικότητα των όρων τους, μισθολογικών και μη, για όλους τους μισθωτούς του εκάστοτε κλάδου.
Η επέκταση ισχύος μιας κλαδικής σύμβασης έρχεται με υπουργική απόφαση μετά από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, διασφαλίζοντας πως οι μισθοί που προβλέπει καθίστανται πλέον υποχρεωτικοί για όλους τους μισθωτούς του κλάδου.
Εφόσον λοιπόν δεν κρύβονται… διάολοι και εκπλήξεις στις λεπτομέρειες της συμφωνίας, το 2026 μερίδα εργαζομένων θα νιώσει στην τσέπη της τις ευεργετικές συνέπειες της συμφωνίας.
Συνεπώς, εργαζόμενοι με σχέση εξαρτημένης εργασίας, που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό στους συγκεκριμένους κλάδους θα πρέπει – μετά την επέκταση της σύμβασής τους – να παίρνουν πλέον τους μισθούς που προβλέπει η κλαδική σύμβαση, ανάλογα με την βαθμίδα τους.
Πιο συγκεκριμένα, αυξήσεις από 10-30% θα δουν στους μισθούς τους εργαζόμενοι σε: Επιχειρήσεις πετρελαίου, κλάδους μετάλλων και σιδήρου (αυξήσεις ως και 30%), ασφαλιστικές εταιρείες, οικοδομές, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καπνοβιομηχανίες, τράπεζες, τουριστικά πρακτορεία, ναυτιλιακά πρακτορεία.
Η πρόκληση
Πάντως η αγορά εργασίας καλείται να ξαναβρεί τις χαμένες ισορροπίες της με τη συμφωνία – σταθμό να ρίχνει τα θεμέλια (δεν «δίνει» από μόνη της μεγαλύτερους μισθούς) πάνω στα οποία καλούνται να χτίσουν εργοδότες κι εργαζόμενοι για να διαχυθούν οι ωφέλειες της ανάπτυξης σε ολόκληρη την κοινωνική πυραμίδα.
Το πλέγμα μέτρων που υπέγραψαν οι κοινωνικοί εταίροι, πέραν του ότι επιστρέφει για τα καλά στο επίκεντρο τη ΓΣΕΕ, είναι το μοναδικό «κλειδί» για να ξεκλειδώσουν αυξήσεις στις αμοιβές και να απεγκλωβιστεί η χώρα από ονομαστικούς μισθούς επιπέδου 20ετίας.
«Δίνει κίνητρα για συλλογικές συμβάσεις η συμφωνία, το πρόβλημα είναι πως δεν έχουμε συλλογικές συμβάσεις»
«Είναι προς τη θετική κατεύθυνση η συμφωνία καθώς διευκολύνει τις συλλογικές συμβάσεις αλλά μένει να δούμε πως θα εφαρμοστεί στην πράξη. Το πρόβλημα είναι πως δεν έχουμε συλλογικές συμβάσεις, το μεγάλο στοίχημα είναι να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι εργαζόμενοι κι εργοδότες και να συμφωνήσουν για συλλογικές συμβάσεις», σημειώνει στη «ΜτΚ» ο δικηγόρος (με ειδίκευση στο εργατικό δίκαιο), Στρατής Μαυραγάνης.
«Η συμφωνία δίνει κίνητρα να καθίσουν στο τραπέζι, να συζητήσουν και να συμφωνήσουν εργοδότες κι εργαζόμενοι για σύναψη συμβάσεων. Είναι στο χέρι τους πλέον. Στα χρόνια των μνημονίων δίσταζαν οι ενώσεις των εργαζομένων να συνάψουν συμβάσεις καθώς γνώριζαν πως οι εργοδοτικές ενώσεις ήταν διαλυμένες για να μη δεσμεύονται από τις συλλογικές συμβάσεις, η συμφωνία είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα, μένουν πολλά ωστόσο να γίνουν, είναι μακρύς ο δρόμος για επαναφορά στην πράξη των συλλογικών συμβάσεων», καταλήγει.
«Θετική η συμφωνία, θα αντέξουν οι επιχειρήσεις τις αυξήσεις;»
«Σίγουρα σε μία πρώτη ανάγνωση είναι θετική η συμφωνία, ακόμα ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο πόσους εργαζόμενους θα αφορά. Θεωρητικά στόχος είναι οι συλλογικές συμβάσεις από 28% σήμερα να ανέλθουν στο 50-60%, ωστόσο είναι αμφίβολο κατά πόσο ορισμένες επιχειρήσεις θα αντέξουν τις αυξήσεις στους μισθούς, για παράδειγμα πώς θα δώσει μία επιχείρηση μισθό πχ 1.300 ευρώ όταν σήμερα δίνει 800 ευρώ. Ήδη δέχομαι πολλά τηλεφωνήματα από επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης», επισημαίνει από την πλευρά του ο Ιωάννης Σωπασής, οικονομολόγος -εργατολόγος και πρώην διευθυντής ΙΚΑ Θεσσαλονίκης.
Πιο κοντά ο κυβερνητικός στόχος για μέσο μισθό 1.500 ευρώ το 2027
Η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων διευκολύνει, χωρίς να αρκεί από μόνη της όπως έχει καταστεί σαφές, την επίτευξη του κυβερνητικού στόχου για μέσο μισθό 1.500 ευρώ (μεικτά) το 2027.
Οι συνολικές μεικτές απολαβές από εξαρτημένη εργασία εκτιμάται ότι θα ανέλθουν το 2026 στα 93,6 δισ. ευρώ, έναντι 89,7 δισ. ευρώ που αναμένονται για το 2025. Η αύξηση αυτή, άνω των 4 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο, μεταφράζεται σε ανάγκη ουσιαστικής ανόδου του μέσου μεικτού μισθού σε επίπεδα μεταξύ 1.440 και 1.450 ευρώ τον μήνα.
Σήμερα — βάσει της πρόβλεψης ότι το 2025 θα κλείσει με μέσο μεικτό μισθό περίπου 1.390 ευρώ— η αύξηση που πρέπει να επιτευχθεί υπερβαίνει το 4%, ποσοστό που δεν μπορεί να προκύψει διοικητικά αλλά μόνο μέσω ατομικών και συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Μεικτός μισθός 1.450 ευρώ για το 2026
Το ύψος του μέσου μεικτού μισθού αποτελεί κρίσιμο μέγεθος και για την εξέλιξη των καθαρών αποδοχών. Με βάση το σενάριο του προϋπολογισμού, μεικτός μισθός 1.450 ευρώ για το 2026 μεταφράζεται στα εξής καθαρά ποσά:
Εργαζόμενος χωρίς παιδιά: Από 1.081 ευρώ καθαρά φέτος (μέσος μεικτός 1.390 ευρώ), οι απολαβές ανεβαίνουν στα 1.131 ευρώ. Η διαφορά των 50 ευρώ αντιστοιχεί σε αύξηση 4,6%.
Εργαζόμενος με ένα παιδί: Τα καθαρά ανεβαίνουν από 1.089 ευρώ σε περίπου 1.151 ευρώ, δηλαδή ενίσχυση περίπου 5,7%.
Εργαζόμενος με δύο παιδιά: Τα καθαρά διαμορφώνονται στα 1.177 ευρώ από 1.105 ευρώ σήμερα. Η ετήσια μεταβολή φτάνει το 6,5%.
Εργαζόμενος με τρία παιδιά: Οι καθαρές αποδοχές ανεβαίνουν από 1.121 ευρώ στα 1.231 ευρώ το 2026, δηλαδή κατά 9,8%, λόγω της επίδρασης των αυξημένων εκπτώσεων φόρου.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 30.11.2025
