Η σπαζοκεφαλιά του εκλογικού μέτρου και ο… εφιάλτης των μικρών ομμάτων – Ο Ανεμοδείκτης (08/06)

Ένα από τα ερωτήματα που θέτουν πολλοί για τις αυριανές ευρωεκλογές είναι πώς γίνεται η κατανομή των εδρών και αν ένα κόμμα θα μπορεί αν εκλέξει οπωσδήποτε ευρωβουλευτή εφόσον καταφέρει να συγκεντρώσει ποσοστό της τάξης του 3% και άνω.
Η απάντηση είναι πως αυτό εξαρτάται από μια σειρά παράγοντες που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο και μπορεί να αφήσουν εκτός Ευρωβουλής ακόμα και κόμματα που θα έχουν συγκεντρώσει πάνω από το 3%!
Ας δούμε, λοιπόν, τι ισχύει με βάση τον εκλογικό Νόμο των ευρωεκλογών και πώς διαμορφώνεται το περιβόητο εκλογικό μέτρο.
***
Κατ’ αρχήν το 3% είναι η πρώτη και βασική προϋπόθεση για να μπορέσει ένα κόμμα να αποκτήσει τη δυνατότητα για να διεκδικήσει μια έδρα.
Αλλά αυτό και μόνο δεν αρκεί!
Στις ευρωεκλογές του 2019, το εκλογικό μέτρο προέκυπτε από τη διαίρεση του 100 με το 21.
Έτσι, το εκλογικό μέτρο για την πρώτη κατανομή εδρών ήταν 100/21= 4,76.
Αυτό σήμαινε πως όποια κόμματα έπιαναν το μέτρο έπαιρναν έδρα στην Α’ κατανομή.
Επειδή όμως το εκλογικό μέτρο της Α’ κατανομής ήταν σχετικά ψηλό, περίσσευαν περισσότερες έδρες για τη Β’ Κατανομή, όπου θα διεκδικούσαν τις δικές τους έδρες κόμματα που είχαν ξεπεράσει το 3%, έχοντας πιο πολλές πιθανότητες για να κερδίσουν μία.
***
Με το νέο εκλογικό σύστημα, αυτό που θα ισχύσει στις αυριανές εκλογές της 9ης Ιουνίου, τα πράγματα αλλάζουν καθώς πλέον ο αριθμός των εδρών, το 21, δεν διαιρεί το 100 για να βγει το εκλογικό μέτρο, αλλά διαιρεί το νούμερο που απομένει αν αφαιρεθεί το άθροισμα των κομμάτων που δεν κατάφεραν να πιάσουν το 3%.
Δηλαδή, αν τα κόμματα που μείνουν κάτω από το 3% αθροίζουν ένα σύνολο της τάξης του 15%, τότε θα έχουμε τις εξής πράξεις για τον υπολογισμό του μέτρου στην Α’ κατανομή:
100-15= 85, 85/21= 4,04.
Άρα, το εκλογικό μέτρο μικραίνει και τα κόμματα που δικαιούνται έδρες στην Α’ κατανομή και έχουν μεγάλα ποσοστά θα πάρουν συνολικά περισσότερες απ’ όσες θα έπαιρναν αν ίσχυε το εκλογικό σύστημα του 2019.
Περισσότερες έδρες στην Α’ κατανομή σημαίνει λιγότερες στη Β’ κατανομή, όπου τα κόμματα που θα κινούνται πάνω από το 3% και μπορούν να διεκδικήσουν μία έδρα θα έχουν και έναν επιπλέον πονοκέφαλο.
Τα αδιάθετα ποσοστά των μεγαλύτερων κομμάτων!
***
Τι ακριβώς γίνεται;
Οι αδιάθετες έδρες από την Α’ κατανομή, που μεταφέρονται στη Β’ κατανομή, κατανέμονται ανά μία στα κόμματα με τα μεγαλύτερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα.
Με βάση αυτό και τα όσα λένε οι διάφοροι εκλογολόγοι, αν στη Β’ κατανομή ένα μικρό κόμμα έχει μεν υπερβεί το 3% αλλά το ποσοστό του είναι μικρότερο από το αδιάθετο ποσοστό ενός μεγαλύτερου κόμματος, τότε η έδρα θα πάει στο μεγαλύτερο, καθώς και η κατανομή αυτή αρχίζει από το πρώτο κόμμα, δηλαδή από πάνω προς τα κάτω!
Κοντολογίς, υπάρχει το σενάριο να μείνουν εκτός του ευρωκοινοβουλίου κόμματα που θα έχουν ποσοστά, για παράδειγμα, 3,2% ή και λίγο πιο πάνω.
Κι αν επαληθευτούν οι μετρήσεις της κοινής γνώμης που είδαν το φως της δημοσιότητας μέχρι και λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, τότε τέτοιου είδους πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπίσουν αρκετά κόμματα!
Πόσα;
Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα και όλα μάλλον θα κριθούν στο νήμα και ψήφο με ψήφο.
***
Για να έχουμε μια καλύτερη εικόνα, αξίζει να δούμε και πόσο ποσοστό άθροισαν τα κόμματα που δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν 3%, το 2019.
Όσα έμειναν τότε εκτός άθροισαν ποσοστό 21,01%, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα του Υπουργείου Εσωτερικών.
Οπότε, αν ίσχυε το σημερινό εκλογικό σύστημα, το μέτρο θα ήταν 78,99/21= 3,76, κάτι που σημαίνει πως τα μεγάλα κόμματα θα έπαιρναν περισσότερες έδρες από την πρώτη κατανομή, αλλά μπορεί να ωφελούνταν και κάποια μικρά κόμματα που θα είχαν πιάσει ή προσπεράσει αυτό το μέτρο με την επίδοση τους.