Ως τελευταίος γραμματέας του Δ.Σ της Συνεταιριστικής τράπεζας Δυτικής Μακεδονίας ας μου επιτραπεί να διατυπώσω μερικές απόψεις για τα τραπεζικό σύστημα στην χώρα μας ,χωρίς να θεωρηθεί ότι η παραπάνω ιδιότητα μου με καθιστά Τραπεζίτη.
Mε την έναρξη της οικονομικής κρίσης το έτος 2010 άρχισε η βίαιη συρρίκνωση των τραπεζικών ιδρυμάτων που λειτουργούσαν στην χώρα μας δίνοντας την ευκαιρία σε όλους εκείνους που πίστευαν ότι θα έπρεπε να συμβεί αυτό, με επικεφαλής βέβαια τον Κεντρικό τραπεζίτη, να προχωρήσουν στην εφαρμογή του σχεδίου τους, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που θα είχε αυτή η απόφαση. Έτσι λοιπόν ξεκίνησε και το κλείσιμο των συνεταιριστικών τραπεζών που δεν ολοκληρώθηκαν ευτυχώς με την αλλαγή της κυβέρνησης στην χώρα.
Θυμάμαι βέβαια την κάθοδο της αντιπροσωπείας του Δ.Σ της ΣΥΝ Τράπεζας ΔΜ στην Αθήνα παραμονή του εορτασμού του πολιούχου της πόλης της Κοζάνης του Αγίου Νικολάου (5 Δεκεμβρίου 2013), για να μας ανακοινωθεί η απόφαση λοιπόν ότι ανακαλείται η άδεια λειτουργίας της, από υψηλόβαθμα στελέχη της τράπεζας της Ελλάδος,(που δεν είχαν την καλοσύνη ούτε καφέ που συμπλήρωναν στα φλιτζάνια τους από παρακείμενη τροχήλατη καφετιέρα να μας προσφέρουν), και τον επίλογο ότι η πολιτεία θα φροντίσει να βρεθούν άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία για την στήριξη της τοπικής οικονομίας.
Τα τελευταία έντεκα χρόνια η χώρα μας και επακόλουθα εμείς ως πολίτες βιώσαμε και βιώνουμε δυο σοβαρές κρίσεις. Η πρώτη ξεκίνησε το 2010 και ήταν καθαρά οικονομική με κίνδυνο ακόμη και την χρεοκοπία της χώρα μας που αποδόθηκε στην διαπίστωση ότι ξοδεύαμε περισσότερα από ότι παράγαμε (έλλειμμα κρατικού προϋπολογισμού).
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή φορολογικών και άλλων δυσβάστακτων μέτρων προκειμένου να εξοικονομηθούν χρήματα και να επιστραφούν στους δανειστές μας ,γιατί τα χρήματα που μας δάνειζαν ήταν που ξοδεύαμε (βεβαία δεν έχω δει κάπου την απάντηση στο ερώτημα και γιατί μας τα δάνειζαν, αν είχαν διαπιστώσει ότι δεν τα αξιοποιούμε σε σωστή κατεύθυνση;).
Η δεύτερη είναι η επιδημιολογική πανδημία του ιού COVID-19 που ξεκίνησε τους πρώτους μήνες του 2020 με επιπτώσεις σοβαρές στην υγεία των ανθρώπων και δυστυχώς πολλές φορές την απώλεια ανθρώπινων ζωών, και αν στην πρώτη περίπτωση μας αποδόθηκαν ευθύνες για την οικονομική κρίση αντιθέτως στην δεύτερη όχι μόνο δεν ευθυνόμαστε αλλά μας αποδίδουν και τα εύσημα για τον τρόπο αντιμετώπισης της, ως χώρας, με την σωστή λήψη μέτρων που περιόρισε σημαντικά την εξάπλωση του, τουλάχιστον στο πρώτο χρόνο. Τα μέτρα αυτά βέβαια περιλαμβάνουν το λεγόμενο lockdown της οικονομίας, αφού ανεστάλησαν όλες σχεδόν οι δραστηριότητες της, και ενώ βλέπαμε με αισιοδοξία το μέλλον καταγράφοντας υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που θα βελτίωνε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, επανερχόμαστε σε ύφεση που θα μπορούσε σύμφωνα με προβλέψεις να αγγίξει και το 10%.
Η Κυβέρνηση λοιπόν πήρε μια σειρά αποφάσεων προκειμένου να στηρίξει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που υπέστησαν τις συνέπειες των μέτρων που μας επεβλήθησαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Εφάπαξ χορηγία σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις , κάλυψη μισθολογικού κόστους για εργαζόμενους σε αναστολή ,επιστρεπτέα προκαταβολή, αναστολή πληρωμής επιταγών, κάλυψη τόκων και αναστολή δόσεων των δάνειων για ενήμερους πελάτες των τραπεζών και άλλα. Η αναστολή των δόσεων των δάνειων και η κάλυψη των τόκων για τρείς μήνες επρόκειτο να γίνει σε συνεργασία με τις τράπεζες που απέμειναν και λειτουργούν σήμερα στην χώρα μας.
Στην δεδομένη λοιπόν συγκυρία η κυβέρνηση έπρεπε να συνεργαστεί με τις τράπεζες για την υλοποίηση των εξαγγελιών της, ενώ καθυστερούσε να ξεκαθαρίσει πως θα υλοποιηθεί και για ποιους η επιδότηση των τόκων και η αναστολή καταβολής δόσεων.
Από την άλλη για την χορήγηση δάνειων για τα οποία το κράτος δίνει εγγύηση 80% του κεφαλαίου που θα χορηγηθεί και επιδοτεί το 50% του επιτοκίου, ζητούνται εγγυήσεις και μπαίνουν κριτήρια από την τράπεζα που πληρούν επιχειρήσεις που μπορούν να αντιμετωπίσουν την δύσκολη αυτή συγκυρία με ιδία κεφάλαια. Αξίζει να αναφερθεί πως το 50% του επιδοτούμενου επιτοκίου είναι τουλάχιστον διπλάσιο από το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται οι επιχειρήσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Αντιστοίχως μπορεί να ειπωθεί ότι και η Περιφέρεια μας, ενεργοποίησε εργαλεία με σκοπό την ενίσχυση των επιχειρήσεων που επλήγησαν από την πανδημία με τη μορφή μη επιστρεπτέας προκαταβολής αρχικά, ενώ ξεκίνησε και την διαδικασία ενεργοποίησης του Ταμείου Δυτικής Μακεδονίας (ΤΑΔΥΜ) που ήρθε για να καλύψει το κενό της ΣΥΝ Τράπεζας ΔΜ. Με το ξεκίνημα του λοιπόν το ΤΑΔΥΜ, έρχεται να καλύψει τους τόκους των χορηγούμενων δανείων για δύο έτη, και εγγυάται επίσης το 80 % του χορηγούμενου κεφαλαίου. Φορείς υλοποίησης οι εναπομείνασες συστημικές τράπεζες. Επιγραμματικά λοιπόν αυτές όχι μόνο δεν ανταποκρίνονται στον ρόλο τους (σύμφωνα και με τον διοικητή της ΤτΕ) που είναι η στήριξη των επιχειρήσεων και συνακόλουθα της Ελληνικής οικονομίας , αντιθέτως προσπαθούν να καλύψουν δικές τους ταμειακές ανάγκες, όταν έχουν ανακαιφαλαιοποιηθεί δύο φορές με χρήματα του Ελληνικού λαού, κάτι που συνέβη μόνο για την χώρα μας, το κόστος των οποίων εγγράφονταν στο έλλειμμα της Κεντρικής κυβέρνησης και άρα επιβολή πρόσθετων μέτρων από τους δανειστές για να είναι σίγουροι ότι θα πάρουν πίσω το 100% των χρημάτων τους (κεφάλαιο και τόκους).
Η κατά κάποιο τρόπο αυθαίρετη συμπεριφορά των τραπεζών επιβεβαιώνει του φόβους όλων εκείνων που ήξεραν τι θα συμβεί και επαναφέρει στο προσκήνιο την άποψη ότι η αναστολή λειτουργίας και η αφαίρεση άδειας ενδεχομένως να είναι και παράνομη γιατί ειδικά η ΣΥΝ Τράπεζα ΔΜ πληρούσε όλους τους δείκτες βιωσιμότητας πλην της κεφαλαιακής επάρκειας την οποία ποτέ δεν θα μπορούσε να έχει εφόσον η ΤτΕ είχε την ευχέρεια να ανεβάζει το ποσό κάθε φορά σε τέτοιο ύψος που να είναι σίγουρη η αδυναμία κάλυψης του.
Δεν είναι υπερβολή λοιπόν να διατυπώσω γραπτώς ότι θα έπρεπε οι συστημικές τράπεζες . να κλείσουν και να απορροφηθούν όχι να ανακεφαλαιώνονται δις όπως προανέφερα. Φτάσαμε λοιπόν στο σημείο να έχουμε ιδιωτικές τράπεζες με χρήματα του ελληνικού λαού, διοικούμενες μάλιστα από ξένους (συμπολίτες μας της Ευρωπαϊκής Ένωσης της αλληλεγγύης ).
ΙΣΑΑΚ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ
ΓΕΩΛΟΓΟΣ ΕΔΕ
ΠΡ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΣ
ΣΥΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΔΜ
