- Στο Χάρτφορντ Κοννεκτ Wadsworth Atheneum των Η.Π.Α. ευρίσκεται χάλκινο αγαλμάτιο Σπαρτιάτη πολεμιστή του τέλους του 6ου αιώνος π.Χ., ήτοι 530 π.Χ.-500 π.Χ. Ο πολεμιστής είναι οπλισμένος με κορινθιακό κράνος και με ακόντιο. Πρέπει να αποδίδει τον πολεμιστή – μαχητή Σπαρτιάτη κατά τους Μηδικούς πολέμους.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ευρίσκονται ξίφος, αιχμές δόρατος και πεσσοί σφενδόνης που ευρέθησαν στο πεδίο της μάχης του Μαραθώνος (490 π.Χ.) κατά των Περσών.
- Στο Μουσείο της Όστια, επίνειο της Ρώμης στην Ιταλία, ευρίσκεται αντίγραφο της προτομής του μεγαλοφυούς Αθηναίου ηγέτη Θεμιστοκλέους (5ου αιώνος π.Χ.). Κατά την δεκαετία που ακολούθησε τη μάχη του Μαραθώνος, ήτοι 490 π.Χ.-480 π.Χ.), οι Αθηναίοι, χάρη στην διορατικότητα του Θεμιστοκλή, δημιούργησαν ισχυρό στόλο, ικανό να αντιμετωπίσει τη νέα περσική εκστρατεία κατά της Ελλάδος.
- Στο Εθνικό μουσείο της Ραβέννα της Ιταλίας ευρίσκεται ρωμαϊκό αντίγραφο γύρω στο 450 π.Χ.) της προτομής του Αθηναίου ηγέτη Στρατηγού Μιλτιάδη, οποίος νίκησε τους Πέρσες στην μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Ο καλλιτέχνης αποδίδει στην έκφραση του Μιλτιάδη τον ισχυρό του χαρακτήρα και την αποφασιστικότητά του.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας ευρίσκεται κράνος ανατολικού τύπου, ανάθημα (=αφιέρωμα-δώρο) των Αθηναίων προς τον Δία της Ολυμπίας για τη νίκη τους, με την επιγραφή επ΄αυτού : «ΔΙΙ, ΑΘΕΝΑΙΟΙ ΜΕΔΩΝ ΛΑΒΟΝΤΕΣ (= προς τον θεό Δία, λαβόντες οι Αθηναίοι Μεδών (Μηδών, Περσών). (Το ρ. λαμβάνω τι ή με γεν. μεριστική λαμβάνω τινός= παίρνω, πιάνω, λαμβάνω).
Στην Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης ευρίσκεται ανάγλυφη αναθηματική (=αφιερωματική) ενεπίγραφη, εις την αρχαία ελληνική μακεδονική γλώσσα, στήλη. Σε αυτήν παριστάνεται ο θεός Δίας. Ο Δίας είναι ιματιοφόρος, είναι όρθιος γυμνόστηθος. Το αριστερό του χέρι είναι σε ορθή γωνία με την παλάμη προς την κοιλιά του. Το δεξιό του χέρι είναι εκτεινόμενο προς την κεφαλή του αετού, του αγαπημένου του πουλιού, οοποίος ευσίσκεται παρά τον αριστερό πόδα του Δία. Ο αετός πατά σε βράχο και έχει ημιανοιγμένες τις φτερούγες του. Το έργο τούτο είναι έργο των Ελληνιστικών χρόνων, ήτοι 323 π.Χ.-31 π.Χ. και αποκαλύφθηκε στο χωριό Πολύμυλος του Δήμου Κοζάνης.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου στην Αγγλία ευρίσκεται γλυπτό από την ζωφόρο της δυτικής πλευράς του ναού της Αθηνάς Νίκης, του δευτέρου (β΄) μισού του 5ου αιώνος π.Χ., ήτοι 450 π.Χ.-400 π.Χ., όπου απεικονίζονται Έλληνες και Πέρσες πολεμιστές στη μάχη των Πλαταιών. Έλλην πολεμιστής αντιμετωπίζει έφιππο Πέρση πολεμιστή. Στη γη ευρίσκεται έτερος Πέρσης πολεμιστής νεκρός. Η πρωτοφανής καινοτομία ήτο ότι ήταν η πρώτη φορά που εικονιζόταν ιστορική σκηνή μάχης σε θρησκευτικό οικοδόμημα
- Στο Μουσείο Καπιτωλίου στην Ρώμη της Ιταλίας ευρίσκεται ρωμαϊκό αντίγραφο προτομής του Παυσανία, του νικητή των Πλαταιών. Παρά την συντριπτική αριθμητική υπεροχή της στρατιάς του Πέρση Μαρδονίου ο αρχιστράτηγος των ελληνικών δυνάμεων Παυσανίας κατόρθωσε να εξασφαλίση τη νίκη των Ελλήνων στην κρίσιμη μάχη.
- Στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης των Η.Π.Α. ευρίσκεται αρχαίος ελληνικός αμφορέας του 5ου αιώνος π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, ο οποίος φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη απεικονίζεται πάνοπλος Έλληνας οπλίτης, ο οποίος κρατάει με το αριστερό χέρι του την ασπίδα και με το δεξιό χέρι του το δόρυ. Ο ίδιος διαπερνάει με δόρυ το σώμα του Πέρση αντιπάλου του πολεμιστή, ενώ συγχρόνως προφυλάσσεται με την ασπίδα του. Ο Πέρσης οπλίτης είναι οπλισμένος με ξίφος και τόξο. Το ξίφος κρατεί με το αριστερό του χέρι και το τόξο με το δεξιό χέρι του.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται δεκάδραχμο νόμισμα που κυκλοφόρησε με την ευκαιρία της ελληνικής νίκης κατά των Περσών. Πρόκειται για το δεκάδραχμο των Αθηνών, το μόνο υψηλής ονομαστικής αξίας νόμισμα που έκοψαν οι Αθηναίοι μετά την επιτυχή έκβαση των Περσικών (Μηδικών) πολέμων. Εικονίζεται η θεά Αθηνά με περικεφαλαία επί της οποίας παριστάνεται κλαδί ελαίας, σύμβολο νίκης και με ενώτιο (=σκουλαρίκι).
- Στο Μουσείο Λούβρου στο Παρίσι της Γαλλίας ευρίσκεται λουτροφόρος (= το δοχείο που φέρει το προς λούσιμο ύδωρ), ύψους 80 εκατοστών, ερυθρόμορφου ρυθμού, που φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στα πλαίσια της αγγειογραφίας αυτής στο σώμα του αγγείου παριστάνεται πομπή αρμάτων, στο λαιμό του αγγείου παριστάνονται χορευτές και στην κορυφή του λαιμού του αγγείου τούτου εικονίζονται σφίγγες.
- Στο Βρετανικό Μουσείο Λονδίνου ευρίσκεται νόμισμα της Μεγάλης Ελλάδος (Σικελίας και Κάτω Ιταλίας), ήτοι στατήρ (=νομισματική μονάδα) της πόλεως του Τάραντος. Οι ελληνικές αποικίες της Σικελίας και Κάτω Ιταλίας δημιούργησαν δικούς τους τύπους νομισμάτων. Τα νομίσματά τους θεωρούνται τα ωραιότερα του ελληνικού κόσμου. *Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής 24-8-2026
