- Στο Εδιμβούργο, την πρωτεύουσα της Σκωτίας ευρίσκεται αρχαία ελληνική κύλιξ του 5ου αιώνος π.Χ. (500 π.Χ.- 400 π.Χ.), ερυθρόμορφου ρυθμού, που φέρει στο εσωτερικό της αγγειογραφία. Σε αυτήν απεικονίζεται Έλλην οπλίτης που ύστερα από μονομαχία καταβάλλει τον Πέρση αντίπαλό του. Ο Έλληνας πολεμιστής φοράει στο κεφάλι του αττικό κράνος και περικνημίδες. Κρατάει δε με το αριστερό του χέρι ασπίδα με έμβλημα τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο, ήτοι τον υιό του Ποσειδώνος, τον οποίον απέκτησε ο Ποσειδών με την Γοργόνα Μέδουσα, την εγγονή του θεού Πόντου εκ του υιού του Πόντου, του Φόρκυος, και της θυγατρός του Πόντου, της Κητούς. Ο Πέρσης μαχητής εμφανίζεται με πολύχρωμο ένδυμα, αναξυρίδες (=περισκελίδες, τις οποίες φορούσαν οι λαοί της Ανατολής), φρυγικό κάλυμμα κεφαλής, τόξο, το οποίο κρύβεται από την ασπίδα και φαρέτρα.
- Στο Μουσείο Λούβρου στο Παρίσι ευρίσκεται αρχαία ελληνική κύλιξ του 6ου αιώνος π.Χ., μελανόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο βασιλεύς Αρκεσίλαος να επιβλέπει το ζύγισμα και την φόρτωση σιλφίου. Η ελληνική ιωνική αποικία της Κυρήνης, στην Βόρεια Αφρική, η οποία (πόλη Κυρήνη) ιδρύθηκε το 630 π.Χ. από τους Ίωνες της Σαντορίνης, αρχαίας Θήρας, εξασφάλισε ευημερία με το εμπόριο του σιλφίου, ενός πολύτιμου αρωματικού και φαρμακευτικού φυτού.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ευρίσκεται αγγείο, του 5ου αιώνος, μελενόμορφου ρυθμού, στο οποίο υφίσταται μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία αυτή παριστάνεται αθηναϊκό πολεμικό πλοίο του τέλους του 5ου αιώνος π.Χ. (500 π.Χ. – 400 π.Χ.). Τα ελληνικά πολεμικά πλοία ήσαν ελαφρά και ευκίνητα. Διέθεταν ιστία, αλλά κυρίως ανέπτυσσαν μεγάλη ταχύτητα με κωπηλασία. Το ισχυρότερο όπλο τους ήτο το έμβολο, που προσαρμοζόταν στην πλώρη. Επέπιπτον με ορμητική κωπηλασία εαντίων των εχθρικών πλοίων και προκλούσαν σε αυτά μεγάλα ρήγματα στα πλευρά τους. Στην Ναυμαχία της Σαλαμίνας οι εμβολισμοί υπήρξαν καθοριστικός παράγων της ελληνικής νίκης.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται δεκάδραχμο νόμισμα που κυκλοφόρησε με την ευκαιρία της ελληνικής νίκης κατά των Καρχηδονίων. Πρόκειται για το δεκάδραχμο της αρχαίας ελληνικής πόλεως των Συρακουσών, το λεγόμενο Δημαρέτειο (από την σύζυγο του Γέλωνος Δημαρέτη), το οποίο νόμισμα κυκλοφόρησε μετά την νικηφόρο μάχη της Ιμέρας. Στο κέντρο του νομίσματος αυτού παριστάνεται ανάγλυφα η κεφαλή της Δημαρέτης. Η Δημαρέτη φέρει ενώτιο (σκουλαρίκι), περιλαίμιο και ως στέφανο επί την κεφαλήν της κλάδον ελαίας. Εικονίζεται δε χαμογελαστή. Πέριξ της κεφαλής της Δημαρέτης κυκλικά παρίστανται τέσσερα (4) δελφίνια. Μεταξύ των δελφινιών και της κεφαλής της Δημαρέτης σε σχήμα κυκλικό αναγράφεται η λέξη : ΣΥΡΑΚΟΣΙΟΝ.
- Στο Δημοτικό Μουσείο της Βουλώνης, πόλης της Γαλλίας, ευρίσκεται αμφορέας, μελανόμορφου ρυθμού, με μελανόμορφη απεικόνιση του αγγειογράφου Εξηκία. Στην αγγειογραφία αυτή παριστάνεται η αυτοκτονία του Αίαντος. Το θέμα ήταν γνωστό από τον 7ο αιώνα π.Χ. (700 π.Χ.- 600 π.Χ. και ο ήρωας πάντοτε εμφανιζόταν είτε να πέφτει επάνω στο ξίφος είτε να είναι ήδη πεσμένος. Σ΄ αυτήν την απεικόνιση εμφανίζεται ο ήρωας να προετοιμάζει την αυτοκτονία του. Ο Αίαντας γονατισμένος στερεώνει το ξίφος του στο έδαφος. Πίσω του είναι ένα φοινικόδενδρο, δεξιά του τα όπλα του. Η τραγική μοναξιά του ήταν αδύνατο να δηλωθεί καλύτερα. Και κάτι πολύ σπάνιο σ΄ αυτήν την μελανόμορφη αγγειογραφία : ο πόνος του μελλοθάνατου Αίαντος δηλώνεται με την σύσπαση των μυών του στο μάγουλο και το χείλος του.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μονάχου ευρίσκεται αγγείο του 480 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού. Το αγγείο τούτο φέρει ερυθρόμορφη απεικόνιση. Παριστάνει τον Αλκαίο και την Σαπφώ. Ο Αλκαίος και η Σαπφώ είναι οι δύο κορυφαίοι λυρικές ποιητές μας. Και ο Αλκαίος και η Σαπφώ κρατούν λύρα στο αριστερό τους χέρι και πλήκτρο στο δεξιό. Ο Αλκαίος έγραψε πολιτικά, ερωτικά, συμποσιακά ποιήματα και ύμνους. Η Σαπφώ ονομάστηκε Δεκάτη Μούσα για τη χάρη και την ευγένεια των στίχων της.
Ας σημειωθεί ότι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών ευρίσκεται υδρία, ερυθρόμορφου ρυθμού, του 5ου αιώνος π.Χ. η οποία (υδρία) φέρει ερυθρόμορφη απεικόνιση. Στην ερυθρόμορφη αυτή παράσταση εικονίζεται η Σαπφώ καθισμένη σε κλισμό, να κρατάει στα χέρια της χειρόγραφο. Φοράει χιτώνα και ιμάτιο. Δίπλα της φαίνονται δύο γυναίκες, η μία από τις οποίες κρατάει λύρα. Η Σαπφώ ήταν ένα από τα πιο αγαπητά θέματα των αρχαίων καλλιτεχνών, αγγειογράφων και γλυπτών.
- Στο Μουσείο Τζινλί Κιόσκ της Κωνσταντινουπόλεως ευρίσκεται ο «Χάλκινος Ηρακλής», ο οποίος ευρέθη το 1867 στις Λικνάδες Δήμου Βοίου Π.Ε. Κοζάνης. Οι Έλληνες Μακεδόνες του Βοϊου της Άνω Μακεδονίας θεωρούσαν τον Ηρακλή γενάρχη και φυλετικό ήρωα όλων των Μακεδόνων. Την ίδια αντίληψη και πίστη είχαν όλοι οι Μακεδόνες της ελληνικής Μακεδονίας μας. Τον θεωρούσαν δε θεό. Γι΄ αυτό άλλωστε και του είχαν αφιερώσει τόπους λατρείας, αναθηματικά ανάγλυφα, επιγραφές και αγάλματα. Αυτό συνέβαινε και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδος, όπως και σε ελληνικές αποικίες εκτός Ελλάδος, όπως στην πόλη Μονακό της Γαλλίας. Η λέξη Μονακό είναι ελληνική. Προέρχεται εκ της λέξεως Μονοίκος (μόνος +οίκος).
Ας αναφέρουμε τα ιστορικά γεγονότα με τη σειρά. Οι Έλληνες από το 800 π.Χ. και μετά ίδρυσαν αποικίες και προς δυσμάς, ήτοι στην Αδριατική, στην Σικελία, στην Κάτω Ιταλία, στην νότια Γαλλίας, στην νότια και νοτιοδυτική Ισπανία και στις ακτές Βόρειας Αφρικής.
Αθηναίοι Φωκαείς εκ Μικράς Ασίας του 1000 π.Χ., ήτοι από τον α΄ ελληνικό αποικισμό, ιδρυσαν κατά τον β΄ ελληνικό αποικισμό (800 π.Χ. και επέκεινα) την πόλη Μονοίκο στην Γαλλία. Ο Ηρακλής ελατρεύετο από τους Έλληνες κατοίκους της πόλεως αυτής ως θεός. Και μάλιστα ως ο μόνος θεός. Ο ίδιος (Ηρακλής) είχε αποπέμψει από την πόλη αυτή όλους τους άλλους θεούς του Ολύμπου. Ήταν ο μόνος θεός που είχε ιερό ναό στην πόλη, ήταν δηλ. ο μόνος θεός που είχε ιερό οίκο, ο μόνος που είχε οίκο, ήτοι ήτο μονοίκος (μόνος+οίκος =μόνος εν οίκω). Εξ αυτού του λόγου η πόλις ωνομάσθη Μονοίκος. Συν τω χρόνω το Μονοίκος έγινε Μονακό.
- Στο Μουσείο Λούβρου στο Παρίσι ευρίσκονται ελληνικά κοσμήματα που χρονολογούνται στα μέσα του 7ου αιώνος π.Χ., ήτοι 650 π.Χ. Στην Ρόδο, το πλούσιο αυτό νησί μας με την μακρότατη πολιτιστική παράδοση φαίνεται ότι αναπτύχθηκε μέσα στον 7ο αιών π.Χ. (700 π.Χ.-600 π.Χ.) ως ένα πολύ αξιόλογο εργαστήριο χρυσοχοϊκής, που δέχθηκε επιδράσεις, που τις αφομοίωσε. Χαρακτηριστικά είναι τα χρυσά κοσμήματα του στήθους που αποτελούνται από μικρά ορθογώνια ελάσματα χρυσού με παράσταση της φτερωτής Αρτέμιδος, η οποία κρατάει στα χέρια της λιοντάρια.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ευρίσκεται εξαιρετικό δείγμα της κορινθιακής τέχνης της πρώτης περιόδου. Είναι ένας μικρός αρύβαλλος (= δοχείο με μικρό στόμιο για αρώματα ή έλαιον), μελανόμορφου ρυθμού, ύψους 6,8 εκατοστών. Στο επάνω μέρος φέρει λεοντοκεφαλή. Στην κύρια ζώνη ύψους μόλις 2 εκατοστών εικονίζεται μελανόμορφου ρυθμού αγγειογραφία που παριστάνει 18 πολεμιστές με εξαιρετική ακρίβεια και ευαισθησία.
- Στο Μουσείο του Βατικανού ευρίσκεται αμφορέας, ύψους 61 εκατοστών, μελανόμορφου ρυθμού, του μεγαλύτερου Αθηναίου αγγειογράφου όλων των εποχών, του Εξηκία. Φέρει μελανόμορφη απεικόνιση. Η απεικόνιση αυτή αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα του Εξηκία. Εικονίζονται ο Αχιλλέας και ο Αίαντας να παίζουν ένα είδος πεσσών. Η αρχιτεκτονική της παράστασης είναι περίτεχνη. Δίδεται δε έμφαση στην λεπτομέρεια. *Ερευνητής-Μελετητής-Αναλυτής. 10-8-2026
