Ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα: Μύθοι & αλήθειες

Με αφορμή τις αντιδράσεις για την απόλυση κάποιων δεκάδων εργαζομένων των εταιριών «Χαλυβουργική Α.Ε.» και «Χαλυβουργία Ελλάδος» πριν από μερικούς μήνες, τα ΜΜΕ εισήγαγαν στην γενική ειδησιογραφία τον όρο «ενεργειακό κόστος». Το αδικαιολόγητο ύψος του ενεργειακού κόστους στην Ελλάδα-σε συνδυασμό με την οξύτατη οικονομική κρίση-χρησιμοποίησαν ως βασικό λόγο οι δύο εταιρείες για να δικαιολογήσουν τις απολύσεις.
Η αλήθεια είναι ότι σε αυτήν την χώρα, έχουμε συνηθίσει να θέλουμε και την «πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο». Από την μια ζητούμε επενδύσεις (δηλαδή θέσεις εργασίας )και καταγγέλλουμε με ευκολία και δριμύτητα τις κυβερνήσεις και τις πολιτικές δυνάμεις που δεν ανταποκρίνονται σε αυτό τον στόχο. Από την άλλη, καταγγέλλουμε με την ίδια οξύτητα ενέργειες που βοηθούν στην προσέλκυση και ανάπτυξη των επενδύσεων. Για παράδειγμα, μια πρόταση ή ένα νομοσχέδιο που θα διευκόλυνε (οικονομικά) μια μεγάλη βιομηχανία, εύκολα καταγγέλλεται από μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης (καθώς από δημαγωγικά πολιτικά κόμματα) ως «ξεπούλημα», «χάρισμα εκατομμυρίων σε βιομήχανους» και άλλα τέτοια «χαριτωμένα»…
Προφανώς μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης, αλλά και κάποια κόμματα της Ελληνικής βουλής (όπως ο ΣΥΡΙΖΑ για παράδειγμα), θα ήθελε να έχουμε βιομηχανίες που απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους, με πολύ υψηλούς μισθούς ενώ ταυτόχρονα θα υπερφορολογούνται και θα απαγορεύεται να βγάζουν κέρδη! Συμφωνώ, πολύ ωραίο σενάριο…
Όσον αφορά το ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα, η αλήθεια είναι πως οι καταγγελίες των εταιρειών έχουν ισχυρή δόση αλήθειας. Το ενεργειακό κόστος για ορισμένες κατηγορίες βιομηχανιών, (όπως οι κεραμουργίες , υαλουργίες και χαλυβουργίες) αποτελεί σχεδόν το 50% του συνόλου των λειτουργικών τους εξόδων. Αποτελεί δηλαδή τον σημαντικότερο παράγοντα επιβίωσης μιας βιομηχανίας. Σε πρόσφατη μελέτη του γερμανικού οίκου Roland Berger για το ενεργειακό κόστος των βιομηχανιών στην Ελλάδα, τα συμπεράσματα είναι ενδεικτικά: Το μέσο κόστος ρεύματος για την βιομηχανίες στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η αντίστοιχη τιμή για την Ιταλία είναι 52 ευρώ, ενώ οι τιμές για Γερμανία και Ισπανία είναι μόλις 48 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η διαφορά αυτή θεωρείται πολύ μεγάλη. Για τον παραπάνω λόγο, κατατέθηκε τον περασμένο Ιούλιο νομοθετική τροπολογία η οποία μειώνει το ενεργειακό κόστος κατά 3-4%. Ενώ και η ίδια η ΔΕΗ ανακοίνωσε νέα βιομηχανικά τιμολόγια για τις μεγάλες βιομηχανίες, που προβλέπουν μειώσεις από 10 έως 25%. Τέλος, πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να εφαρμοστεί το μέτρο της «διακοψιμότητας» για τις ελληνικές βιομηχανίες. Το συγκεκριμένο μέτρο εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Προβλέπει μειωμένες τιμές στο βιομηχανικό ρεύμα, με αντάλλαγμα ο διαχειριστής (ΔΕΗ)να διακόπτει την παροχή ρεύματος σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα-σε συνεννόηση με τις βιομηχανίες.
Ανέφερα τα παραπάνω, για να συνηγορήσω εναντίον του «φθηνού ρεύματος» που συχνά ακούγεται ότι υπάρχει στην Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει όντως φθηνό ρεύμα, αλλά κυρίως για τους οικιακούς καταναλωτές. Για τις βιομηχανίες, το ρεύμα φαίνεται πως μέχρι σήμερα ήταν πολύ ακριβό. Άλλο ένα αντιαναπτυξιακό μέτρο, στα τόσα που έχει πάρει το ελληνικό πολιτικό σύστημα εδώ και δεκαετίες-πάντοτε με την σύμφωνη γνώμη (ή την σιωπηρή συγκατάβαση) της ελληνικής κοινής γνώμης. Η δαιμονοποίηση της επιχειρηματικότητας και του επιχειρηματικού κέρδους εξάλλου, είναι βασικό χαρακτηριστικό της Ελλάδας της μεταπολίτευσης. Όλοι θέλουν «δουλειές» και «υψηλούς μισθούς», αλλά κανένας δεν θέλει τον επιχειρηματία ή τον βιομήχανο που θα τις προσφέρει. Πρέπει επιτέλους ο Έλληνας να αποδεχτεί πως «ανάπτυξη», δηλαδή παραγωγή πλούτου και θέσεων εργασίας δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από οικονομική ευμάρεια μεγάλων επιχειρήσεων που θα μοιράζονται τα κέρδη με τους εργαζόμενους, κρατώντας (προφανώς) το μεγαλύτερο κομμάτι για τους εαυτούς τους. Πλούτος και θέσεις εργασίας, χωρίς πλούσιους επιχειρηματίες δεν μπορεί να παραχθεί. Δυστυχώς.
Τελειώνοντας, δεν θα ήθελα να φανεί ότι εξωραΐσω την εικόνα των απληστίας και νομότυπης ανομίας που διακατέχει το μεγαλύτερο κομμάτι των πάμπλουτων επιχειρηματιών στην χώρα μας. Να σημειώσω λοιπόν, πως «υψηλό ενεργειακό κόστος» είχαμε όλα αυτά τα χρόνια. Παρόλα ταύτα οι μεγάλες βιομηχανίες έβγαζαν υπερκέρδη. Οι λόγοι για αυτό είναι προφανείς. Συστηματική φοροαποφυγή, συναλλαγές και συμβάσεις με το κράτος που το ζημίωναν κατά εκατομμύρια, καθώς και μονοπωλιακές πρακτικές είναι οι τρεις βασικοί λόγοι που οι ελάχιστες μεγάλες βιομηχανίες και επιχειρήσεις έβγαζαν υπερκέρδη. Το ενεργειακό κόστος όντως υπήρξε υψηλό λοιπόν. Αντίθετα με τον κρατικό έλεγχο και την εφαρμογή των νόμων από πλευράς μεγάλων επιχειρήσεων…
pkilintzis@gmail.com