Στο ταξίδι, που πραγματοποιήσαμε στην αλησμόνητη πατρίδα μας, τον Πόντο, το 1987
επισκεφθήκαμε την τρίτη μέρα του ταξιδιού μας την περιοχή του Όφεως, την ιστορική μυθική περιοχή της Κολχίδας, την οποία ο Ξενοφώντας εντάσσει στην αρχαία Κολχίδα.
Οι Έλληνες της περιοχής αυτής εξισλαμίστηκαν μετά το 1600 εξ αιτίας της μεγάλη βίας από τους Ντερέμπέηδες, μαζί με τον μητροπολίτη τους Αλέξανδρο.
Από τότε έσβησε η επισκοπή του Όφεως του Πόντου και πολλοί κάτοικοί της περιοχής μετανάστευσαν σε άλλες περιοχές ή διέφυγαν στα απόκρημνα βουνά και έτσι διέσωσαν την πίστη τους. Οι εξισλαμισμένοι Οφίτες διατήρησαν όμως ακέραια τη γλώσσα τους, που την μιλούν μέχρι και σήμερα.
Αυτούς τους εξισλαμισμένους ρωμιούς προσπαθήσαμε να γνωρίσουμε στο ταξίδι μας εκείνο, που ξεκίνησε από την πόλη Όφ’ και κατέληξε στην Υψηλή, πατρίδα των Υψηλάντηδων.
Η περιοχή του Όφεως χωρίζεται σήμερα σε δύο επαρχίες , αυτή του Όφεως και αυτή του Κατωχωρίου.( Τσάϊκαρα = μαύρο τσάϊ).
Αφού αφήσαμε αριστερά τα ελληνικά χωριά Ζησινό, που βγήκε από την έκπληξη !΄΄ εσύ ζείς!) και το χωριό Γερακάρ’ φτάσαμε στο Κατωχώρι.
Εκεί κατευθυνθήκαμε σ’ ένα καφενείο και με έκπληξη ακούσαμε όλους τους νέους να μιλούν ποντιακά.
Στη συνέχεια αφήσαμε τα αυτοκίνητα και πήραμε ένα ταξί με οδηγό έναν Οφλή, που μιλούσε και αυτός ποντιακά. Πήραμε το δρόμο για το Υψήλ’.
Προσπεράσαμε τα εξισλαμισμένα χωριό το Πατσανόϊ( Βατσάχ) Σύρος ( Βαχτάντ) , τα Γαυγάλατα, και φτάσαμε στο Συνέκ’( ιον) ( από το Σύνοικος) τουρκικά Ατάκιοϊ.
Μόλις φτάσαμε κάτω από το χωριό αυτό, ο ταξιτζής και ξεναγός μας σταμάτησε και αφού σήκωσε το χέρι προς το Συνέκ’ μας είπε:
΄΄ Αούτο το χωρίον έν τη Μακάριου, που έν ‘ς σο Κιουπρούζ ( Κύπρο). Και λέγουν ατό Συνέκ’. Για τ’ ατό αδά ολόερα τα χωρία λέγουν ατς τα παιδία τη Μακάριου…΄΄
Εμείς δεν πιστεύαμε στα αυτιά μας …δεν μπορέσαμε να κατανοήσουμε τι ακριβώς μας λέει και μετά από παράκλησή μας, το διευκρίνισε καλύτερα.
Αμέσως σκεφθήκαμε: μα είναι δυνατόν … ο τόπος αυτός του Όφεως να γεννά ηγέτες και επαναστάτες;
Πώς είναι δυνατόν αυτή την πληροφορία, τον τόπο καταγωγής δηλαδή ενός παγκόσμια γνωστού ηγέτη, να μην τη γνώριζε κανείς στην Ελλάδα;
Επιφυλαχθήκαμε για την ορθότητα της πληροφορίας του, τραβήξαμε φωτογραφίες από το χωριό Συνέκιον, ένα όμορφο και γραφικό χωριό χτισμένο στη ρίζα του βουνού Ματούρ-Νταγί μέσα στα έλατα και τις οξιές.
Από το κάτω μέρος του χωριού περνάει ο δρόμος, που ενώνει τον Όφ με την Παϊπούρτη και διασχίζει την κοιλάδα ο ΄Όφις ποταμός (Σολακλή ντερέ ).
Πάνω από το ποτάμι δεσπόζει μια όμορφη ξύλινη γέφυρα, που συνδέει το πέρασμα προς την Παϊπούρτη.
-Την παραπάνω ιστορική μαρτυρία για την καταγωγή του αρχιεπισκόπου Μακάριου την καταθέτω μετά από το δημοσίευμα του περιοδικού ΄΄Ποντιακά΄΄ που στο τεύχος 69-70 σ. 12-13. δημοσιεύει για πρώτη φορά τη μαρτυρία του Στέργιου Κατσανίδη, καθηγητή Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης και νομάρχη Καρδίτσας, που εξομολογείται, πως ο κύπριος ιεράρχης λέγεται Μιχαήλ Κατσανίδης του Νικολάου, είναι πρωτεξάδελφος του και κατάγεται από το χωριό Καραπίρ’ του Άκ Ντάγ Ματέν, μια ομολογία, που την εκμυστηρεύτηκε ο ίδιος ο Μακάριος στον παπά του χωριού Φυλή Σερρών.
Ας δούμε όμως κάτω από ποιες συνθήκες έγινε η υιοθεσία του Μακάριου και η μετάβασή του από τον Πόντο στην Κύπρο.
Όταν πέθανε ο πατέρας του Μακάριου Νικόλαος, η χήρα μάνα του, που βρισκόταν τότε στην Άγκυρα και είχε το παιδί βρέφος, το έδωσε σε μια κύπρια φοιτήτρια η οποία πήρε το παιδί και μετοίκησε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί παντρεύτηκε το Χριστόδουλο Μούσκο και έφυγε με το παιδί στην Κύπρο.
Η μάνα πριν πεθάνει αποκάλυψε το μεγάλο της μυστικό στο γιό της Μακάριο.
Όταν το 1974 έγινε το πραξικόπημα της Κύπρου, ο επίδοξος δικτάτορας Σαμψών αποκάλεσε το Μακάριο ΄΄μπάσταρδο΄΄, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το προσωπικό του ιστορικό ήταν ευρύτερα γνωστό.
Το βιογραφικό όμως του Μακάριου δεν θα μπορούσε να κάνει οποιαδήποτε αναφορά στην τραγική ιστορία της υιοθεσίας του.
Τον παρουσιάζει ως Μιχαήλ Μούσκο του Χριστοδούλου, γεννημένο το 1913 στο χωριό Παναγιά της Πάφου. Όμως το κοσμικό του όνομα Μιχαήλ καθώς και η χρονολογία της γέννησης του συμπίπτουν με τη μαρτυρία του Κατσανίδη.
Αν δεχθούμε ως αληθείς τις παραπάνω αποκαλύψεις θα πρέπει να αναζητήσουμε πιθανές σχέσεις της οικογένειας Κατσανίδη με το χωριό Συνέκ’ της Τραπεζούντας του Πόντου, προκειμένου να στοιχειοθετήσουμε μια ιστορική αλήθεια, στηριγμένη σε δύο μαρτυρίες για την καταγωγή του πολιτικού ιεράρχη της Κύπρου.
Είναι πολύ πιθανόν η πληροφορία αυτή να διέρρευσε προς τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, οι οποίες σαφώς και βρήκαν τα στοιχεία της γέννησής του στην Άγκυρα , αφού είναι αποδεδειγμένο ότι οι Τούρκοι δεν παραχαράσσουν τα προσωπικά δεδομένα κανενός.
Η αποσαφήνιση της ποντιακής καταγωγής του Μακάριου αποτελεί ένα ανοιχτό ζήτημα για περαιτέρω έρευνα και τεκμηρίωση, προκειμένου να αποκαλυφθεί η αλήθεια.
