Η δημόσια παραδοχή του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, σχετικά με τις προσωπικές του αισθητικές παρεμβάσεις, σε ένα περιβάλλον πολιτικής υπερέκθεσης, συνιστά σπάνια πράξη ειλικρίνειας. Σε μια πολιτική σκηνή που επιμένει στην ψευδαίσθηση της τελειότητας και στη ρητορική του άτρωτου, η εξομολόγηση του Υπουργού ότι έχει υποβληθεί σε μεταμόσχευση μαλλιών και σε ήπιες αισθητικές παρεμβάσεις (μπότοξ) αντανακλά τη μετατόπιση ενός κοινωνικού φαντασιακού που παύει να ταυτίζει τη δημόσια αξιοπιστία με την αψεγάδιαστη εικόνα και αρχίζει να αναγνωρίζει τη φροντίδα του εαυτού ως στοιχείο αυθεντικότητας.
Η αισθητική αυτοδιαχείριση, που για δεκαετίες θεωρούνταν πεδίο ματαιοδοξίας, αναδεικνύεται σταδιακά σε μορφή αυτοαποδοχής. Η κοινωνική ψυχολογία έχει δείξει ότι η φροντίδα της εξωτερικής εικόνας, όταν δεν υποκαθιστά την εσωτερική ταυτότητα ούτε λειτουργεί ως ψευδαίσθηση ανανέωσης, μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση και να καλλιεργήσει αίσθηση αυθεντικότητας στις διαπροσωπικές σχέσεις (Cash & Pruzinsky, 2002). Η αποδόμηση των ταμπού γύρω από τις αισθητικές πρακτικές υπερβαίνει την επιφάνεια του σώματος και αφορά μια βαθύτερη θεσμική ειλικρίνεια, τη δυνατότητα του πολιτικού υποκειμένου να αναγνωρίζει τη δική του ευαλωτότητα χωρίς να απεμπολεί το κύρος του.
Ο κ. Γεωργιάδης, παρά τον κυνισμό που συχνά χαρακτηρίζει τον δημόσιο λόγο του -έναν κυνισμό που άλλοτε λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας και άλλοτε ως εργαλείο πρόκλησης- επιδεικνύει με αυτή την πράξη μια μορφή αυτογνωσίας σπάνια για την ελληνική πολιτική κουλτούρα. Αναγνωρίζει ότι η εικόνα, πέρα από τη ρηχή ματαιοδοξία με την οποία συχνά ταυτίζεται, αποτελεί σήμερα αναπόσπαστο στοιχείο της δημόσιας ταυτότητας. Το να μιλά κανείς ανοιχτά για αυτήν, χωρίς ενοχή, σημαίνει ότι αποδέχεται τον εαυτό του ως κοινωνικό σώμα, φορέα επιρροής αλλά και συμβολισμού.
Η ψυχαναλυτική θεώρηση θα εντόπιζε σε αυτή την παραδοχή ένα πέρασμα από τη ναρκισσιστική αυτάρκεια στην αποδοχή του φθαρτού. Η πολιτική persona, που για δεκαετίες οικοδομήθηκε πάνω σε πρότυπα ακαμψίας και επιβολής, φαίνεται να αναζητά πλέον έναν νέο τύπο ηγεσίας, λιγότερο απρόσιτο και περισσότερο ανθρώπινο. Η αναγνώριση των αισθητικών πρακτικών μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα εκδημοκρατισμού της αυτοεικόνας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εκφυλίζεται σε εργαλείο εντυπωσιασμού.
Σε μια εποχή συνεχούς φθοράς του πολιτικού σώματος από την υπερέκθεση και την απαξίωση, η αλήθεια ίσως να αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο αξιοπιστίας. Ο Υπουργός, με τον τρόπο του, υπενθυμίζει ότι η φροντίδα του εαυτού δεν συνιστά αδυναμία, αλλά πολιτική επιλογή αυτογνωσίας. Εφόσον παραμείνει στην κατεύθυνση της αυθεντικότητας και δεν διολισθήσει στη θεατρικότητα, μπορεί να μετατρέψει την ειλικρίνεια σε πράξη αισθητικής –τουλάχιστον- συνέπειας.
Βιβλιογραφία
Cash, T. F., & Pruzinsky, T. (Eds.). (2002). Body image: A handbook of theory, research, and clinical practice. New York, NY: Guilford Press.
*Αντώνης-Μάριος ΠαΠαγιώτης, e-κοδόμος.
Δόκιμος Ψυχολόγος / Υπό διαμόρφωση Ψυχοθεραπευτής – σε μακρά θεραπεία με την ακαδημαϊκή κοινότητα
Ο ίδιος, κινείται μεταξύ ετερόκλητων ακαδημαϊκών και επαγγελματικών πεδίων, με σταθερό προσανατολισμό στην ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία. Η εμπειρία του στον ανθρωπιστικό τομέα αποδεικνύεται μετασχηματιστική, ενώ η ενεργή του παρουσία στον χώρο της επικοινωνίας, του πολιτικού και ψηφιακού μάρκετινγκ συνεχίζει να τροφοδοτεί τις συνθετικές του αναζητήσεις. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στις ψυχολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές επιπτώσεις των τεχνολογικά διαμεσολαβημένων αλληλεπιδράσεων.
