Οι τελευταίοι μήνες υπήρξαν ιδιαίτερα δύσκολοι για τη βιομηχανική ασφάλεια στην Ελλάδα. Η τραγωδία στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ στα Τρίκαλα, όπου έχασαν τη ζωή τους εργαζόμενοι έπειτα από ισχυρή έκρηξη και πυρκαγιά, συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα.
Λίγους μήνες αργότερα πριν μερικές ημέρες, μεγάλη πυρκαγιά σε περιοχή με βιομηχανικές εγκαταστάσεις στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης κινητοποίησε ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, ενώ οι φλόγες, οι πυκνοί καπνοί, η ενεργοποίηση του 112 και η προληπτική εκκένωση δομής υγειονομικού ενδιαφέροντος, υπενθύμισαν πόσο γρήγορα ένα περιστατικό μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για εργαζομένους και κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Και μόλις λίγες ημέρες μετά, νέα μεγάλη πυρκαγιά σε βιομηχανική επιχείρηση στον Ασπρόπυργο είχε ως αποτέλεσμα σοβαρούς τραυματισμούς εργαζομένων, εκτεταμένες καταστροφές και μεγάλη κινητοποίηση των αρχών.
Τα αίτια κάθε περιστατικού διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, αλλά είναι προφανές ότι καμία εγκατάσταση βιομηχανική και καμία δομή ή κτίριο στο οποίο φιλοξενούνται υπηρεσίες η ακόμη και συγκρότημα κατοικιών δεν είναι απρόσβλητα από μια έκτακτη ανάγκη. Έκτακτη ανάγκη που μπορεί να προέλθει από έκρηξη, πυρκαγιά, σεισμό ή πλημμύρα.
Το να εξαλειφθεί κάθε πιθανότητα να συμβεί ένα ατύχημα είναι αδύνατο. Η δυνατότητα όμως να μειωθούν τυχόν ανθρώπινες απώλειες είναι κάτι εφικτό. Επίσης το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η επιχείρηση είναι προετοιμασμένη να το αντιμετωπίσει.
Τις πρώτες στιγμές ενός ατυχήματος, μιας πυρκαγιάς, μιας έκρηξης ή μιας διαρροής επικίνδυνων υλικών, οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσα σε δευτερόλεπτα. Εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει χρόνος για οδηγίες, αναζήτηση υπευθύνων ή αυτοσχεδιασμούς. Οι εργαζόμενοι θα αντιδράσουν σύμφωνα με όσα έχουν μάθει και εκπαιδευτεί Γι’ αυτό η εκπαίδευση στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και οι ασκήσεις εκκένωσης εργοστασίων, κτιρίων , δομών , που προβλέπονται από τη νομοθεσία να γίνονται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, δεν πρέπει αποτελούν μια τυπική υποχρέωση συμμόρφωσης, αλλά επένδυση στην ανθρώπινη ζωή, επένδυση στην πρόληψη, επένδυση στην επιβίωση της ίδιας της ύπαρξης της επιχείρησης ή της δομής.
Μια ρεαλιστική άσκηση επιτρέπει σε μια επιχείρηση ή δομή να διαπιστώσει αν οι εργαζόμενοι γνωρίζουν τις οδεύσεις διαφυγής, αν λειτουργεί σωστά η αλυσίδα συναγερμού, αν η/οι ομάδα/ες πυροπροστασίας έχουν εκπαιδευτεί και γνωρίζουν την αποστολή τους, αν οι εργαζόμενοι γνωρίζουν από πρώτες βοήθειες. Τέλος μετά από κάθε άσκηση προκύπτουν διδάγματα (Lessons Learnt) που οδηγούν σε διορθωτικές ενέργειες. Η εκπαίδευση του προσωπικού έγκειται στον καθορισμό διαδικασιών που αυτό θα ακολουθήσει σε μία περίπτωση έκτακτης ανάγκης. ΠΟΙΟΣ, ΤΙ , ΠΟΥ, ΠΟΤΕ και ΓΙΑΤΙ είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απαντώνται κάθε φορά. Ένα είναι το γεγονός. Κάθε άσκηση όσο ρουτίνα κι αν φαίνεται, αποκαλύπτει προβλήματα που, σε πραγματικές συνθήκες, θα μπορούσαν να κοστίσουν ανθρώπινες ζωές.
Η πρόληψη δεν εξαντλείται στην αγορά πυροσβεστήρων ή στη σύνταξη ενός σχεδίου έκτακτης ανάγκης. Απαιτεί συνεχή εκπαίδευση, τακτικές ασκήσεις, αξιολόγηση των διαδικασιών και ενεργή συμμετοχή όλων των εργαζομένων. Κάθε σοβαρό βιομηχανικό ατύχημα αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η επένδυση στην ασφάλεια δεν κοστολογείται. Όταν ξεσπάσει μια κρίση, δεν υπάρχει χρόνος για εκπαίδευση. Υπάρχει μόνο ο χρόνος να εφαρμοστούν, όσα έχουν ήδη διδαχθεί και δοκιμαστεί στην πράξη.
Κωστάκογλου Σωτήριος,
CEO SCS KOSTAKOGLOU E.E
Αντιστράτηγος ε.α. Επίτιμος Διοικητης ΑΣΔΕΝ
