Ένα ακόμα σοκ προκαλεί στις αγορές η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή δασμών 25% σε όλα αυτοκίνητα που δεν κατασκευάζονται στις ΗΠΑ.
Οι δασμοί αυτοί θα τεθούν σε ισχύ στις 2 Απριλίου, εντείνοντας τον εμπορικό πόλεμο που ξεκίνησε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος στη δεύτερη θητεία του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε διάγγελμα για την επιβολή δασμού 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων και υποσχέθηκε σκληρότερη τιμωρία στην ΕΕ και στον Καναδά εάν ενώσουν τις δυνάμεις τους εναντίον των ΗΠΑ, επεκτείνοντας την εμπορική σύγκρουση και προχωρώντας σε ξεκάθαρες απειλές για αντίποινα.
«Αυτό που πρόκειται να κάνουμε είναι: δασμοί 25% σε όλα τα αυτοκίνητα που δεν κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες» δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, προωθώντας ένα πρόγραμμα που επιδιώκει να φέρει περισσότερες θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης στις ΗΠΑ, όπως ο ίδιος υποστήριξε. Λίγες ώρες αργότερα ο Τραμπ πρότεινε να επιβληθούν περαιτέρω δασμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Καναδά, εάν συνεργαστούν «για να προκαλέσουν οικονομική ζημία στις ΗΠΑ».
Οι δασμοί για τα αυτοκίνητα θα τεθούν σε ισχύ στις 12:01 π.μ. ώρα Ουάσιγκτον στις 3 Απριλίου, στοχεύοντας αρχικά στα πλήρως συναρμολογημένα οχήματα. Μέχρι τις 3 Μαΐου το πεδίο εφαρμογής θα επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει σημαντικά εξαρτήματα αυτοκινήτων, όπως κινητήρες, κιβώτια ταχυτήτων, εξαρτήματα του συστήματος μετάδοσης κίνησης και ηλεκτρικά συστήματα, με δυνατότητα περαιτέρω διεύρυνσης ανάλογα με τις ανάγκες, αναφέρει η διακήρυξη που βάζει «φωτιά» στην παγκόσμια αγορά αυτοκινήτου.
Οι αντιδράσεις
Η ΕΕ επέκρινε αμέσως την τελευταία κίνηση του Τραμπ, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θα υπερασπιστεί τα οικονομικά της συμφέροντα, συνεχίζοντας παράλληλα να επιδιώκει διπλωματικές λύσεις. «Θα αξιολογήσουμε τώρα αυτή την ανακοίνωση, μαζί με άλλα μέτρα που σχεδιάζουν οι ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες», υπογράμμισε η Φον ντερ Λάιεν σε δήλωσή της.
Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, δήλωσε με τη σειρά του ότι οι αμερικανικοί δασμοί αποτελούν «άμεση επίθεση» σε ανθρώπους που εργάζονται στην αυτοκινητοβιομηχανία και παραβιάζουν την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ – Μεξικού – Καναδά.
Ο πρωθυπουργός του Οντάριο, Νταγκ Φορντ, ο ηγέτης της επαρχίας που φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος της αυτοκινητοβιομηχανίας του Καναδά, δήλωσε ότι είναι σχεδόν βέβαιο πως ο Καναδάς θα προβεί σε αντίποινα. «Θα φροντίσουμε να προκαλέσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο πόνο στον αμερικανικό λαό, χωρίς να προκαλέσουμε πόνο στον καναδικό πληθυσμό», τόνισε.
Από την πλευρά του, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σιγκέρου Ισίμπα δήλωσε ότι δεν αποκλείεται να λάβει αντίμετρα κατά των δασμών στα αυτοκίνητα. «Πρέπει να σκεφτούμε τα κατάλληλα μέτρα μετά την ανακοίνωση αυτή. Θα εξετάσουμε όλες τις επιλογές», τόνισε ο Ισίμπα. Η αυτοκινητοβιομηχανία παράγει, χονδρικά, το ένα τρίτο των αγαθών ιαπωνικής προέλευσης τα οποία εξάγονται στις ΗΠΑ.
Επίσης, η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας δήλωσε πως θα καταφύγει σε έκτακτα μέτρα για να βοηθήσει την αυτοκινητοβιομηχανία.
Ο Τραμπ και η «Ημέρα Απελευθέρωσης της Αμερικής»
Όπως αναφέρθηκε, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέους δασμούς στις εισαγωγές αυτοκινήτων, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης εμπορικής πολιτικής που στοχεύει στη μείωση των εμπορικών ελλειμμάτων και στην ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας στις ΗΠΑ. Οι νέοι δασμοί θα επιβάλουν φόρους στις εισαγωγές οχημάτων, με έμφαση στα «μη αμερικανικά», αν και δεν αποκλείονται εξαιρέσεις για ορισμένους εμπορικούς εταίρους, κατά το Βloomberg, παρά τον σκληρό τόνο του Αμερικανού προέδρου.
Ειδικότερα, για τα οχήματα που εισάγονται από τον Καναδά και το Μεξικό και καλύπτονται από τη συμφωνία USMCA, η εισφορά 25% θα εφαρμόζεται μόνο στην αξία των εξαρτημάτων που δεν προέρχονται από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, η κυβέρνηση σχεδιάζει μέτρα για τη διαχείριση εξαρτημάτων που διασχίζουν πολλές φορές τα σύνορα.
Εκτός από τα αυτοκίνητα, ο Τραμπ απείλησε να επεκτείνει τους δασμούς και σε άλλα προϊόντα, όπως η ξυλεία, οι ημιαγωγοί και τα φάρμακα. Ο ίδιος χαρακτήρισε την επικείμενη ανακοίνωση στις 2 Απριλίου ως «Ημέρα Απελευθέρωσης της Αμερικής».
Κίνδυνος για τις αυτοκινητοβιομηχανίες σε Ευρώπη και Ασία
Οι δασμοί αυτοί αναμένεται να επηρεάσουν μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες χωρών, όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, καθώς και τις βορειοαμερικανικές αλυσίδες εφοδιασμού, που βασίζονται σε στενές διασυνδέσεις μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού. Ακόμα και οι μεγάλες αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, όπως η General Motors (GM), η Stellantis και η Ford, αναμένεται να επηρεαστούν, αφού βασίζονται σε εισαγωγές από το Μεξικό και τον Καναδά για την κατασκευή ορισμένων δημοφιλών μοντέλων τους.
Ο αντίκτυπος στους καταναλωτές ενδέχεται να είναι σοβαρός, καθώς οι τιμές των αυτοκινήτων αναμένεται να αυξηθούν αισθητά.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αύξηση του κόστους παραγωγής ενός crossover αυτοκινήτου λόγω των δασμών θα μπορούσε να φτάσει τα 4.000 δολάρια, ενώ ένα ηλεκτρικό όχημα αμερικανικής κατασκευής θα μπορούσε να γίνει ακριβότερο κατά 12.000 δολάρια. Οι επιπλέον επιβαρύνσεις αναμένεται να εντείνουν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και την πιθανότητα ύφεσης, προειδοποιεί το Bloomberg.
Οι μετοχές μεγάλων εταιρειών, όπως η Toyota, η Mitsubishi, η Nissan και η Hyundai, παρουσίασαν τα ξημερώματα σημαντική πτώση, καθώς οι αγορές αντιδρούν στις συνέπειες των νέων δασμών.
Οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες κινδυνεύουν περισσότερο, καθώς στέλνουν περισσότερα οχήματα στις ΗΠΑ από οποιαδήποτε άλλη χώρα, συμπεριλαμβανομένων πολλών μοντέλων με κινητήρα εσωτερικής καύσης με υψηλότερο περιθώριο κέρδους, όπως το σπορ αυτοκίνητο 911 της Porsche και το σεντάν S-Class της Mercedes.
Οι μετοχές της Porsche και της Mercedes υποχώρησαν έως και 5,7% στη Φρανκφούρτη, ενώ η BMW AG σημείωσε πτώση 4,9%. Η Volkswagen AG, στην οποία ανήκουν επίσης η Audi και η Lamborghini, υποχώρησε έως και 4,3%, ενώ η Aston Martin Lagonda Global Holdings Plc σημείωσε πτώση 8,9% στο Λονδίνο.
Αντιδράσεις υπήρξαν τόσο από τη βιομηχανία όσο και από τα εργατικά συνδικάτα. Ο Οργανισμός Autos Drive America, που εκπροσωπεί εταιρείες όπως η Toyota και η BMW, προειδοποίησε ότι οι δασμοί θα κάνουν τα αυτοκίνητα ακριβότερα, μειώνοντας τις επιλογές των καταναλωτών και επηρεάζοντας αρνητικά την απασχόληση στις ΗΠΑ.
Από την άλλη, ο πρόεδρος της Ένωσης Εργατών Αυτοκινητοβιομηχανίας (UAW), Σον Φέιν, υποστήριξε το μέτρο, θεωρώντας το απαραίτητο για τη «διόρθωση» των εμπορικών συμφωνιών που ζημιώνουν τους Αμερικανούς εργάτες.
Ο Τραμπ θεωρεί ότι οι δασμοί του λειτουργούν ήδη, επικαλούμενος την πρόσφατη απόφαση της Hyundai να επενδύσει 21 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η πολιτική του έχει χαρακτηριστεί ασταθής, με συνεχείς καθυστερήσεις, μπρος-πίσω, και εξαιρέσεις που προκαλούν ανησυχία στις αγορές και στις επιχειρήσεις. Οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες των ΗΠΑ, που εξαρτώνται από εισαγόμενα εξαρτήματα, έχουν ζητήσει μεγαλύτερη ευελιξία για προσαρμογή μπροστά σε μια απότομη μεταβολή των αλυσίδων εφοδιασμού.
