Το 13% των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως προκαλούνται από λοιμώξεις που μεταδίδονται και με τη σεξουαλική επαφή. Ποιους τύπους καρκίνου προκαλούν, πώς θα τους προλάβουμε.
Οι καρκίνοι που προκαλούνται από λοιμώξεις είναι αρκετά συνηθισμένοι, όπως προκύπτει από πρόσφατη έκθεση της Αμερικανικής Ένωσης για την Έρευνα του Καρκίνου.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 13% των περιπτώσεων καρκίνου παγκοσμίως οφείλεται σε λοιμώξεις, τις οποίες προκαλούν ιοί οι οποίοι μεταδίδονται και με τη σεξουαλική επαφή.
Οι μολυσματικοί παράγοντες που συνδέονται με τον καρκίνο περιλαμβάνουν βακτήρια, όπως το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori), και ιούς, ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο ιός Epstein-Barr (EBV, λοιμώδης μονοπυρήνωση) και οι ηπατίτιδες Β και C.
Δείτε τι πρέπει να γνωρίζετε για αυτές τις λοιμώξεις και επίσης πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο.
Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού: Καρκίνο του στομάχου ή γαστρικό λέμφωμα
Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να μολύνει το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο (το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου) και να προκαλέσει γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος.
Μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο μέσω του σάλιου, του εμετού ή των κοπράνων ή μέσω μολυσμένου νερού ή τροφής.
Δεδομένης της ευκολίας μετάδοσης του ελικοβακτηριδίου, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι πάνω από το μισό του πληθυσμού έχει μολυνθεί με αυτό, αν και μόνο το 30% των μολυσμένων ατόμων εμφανίζουν συμπτώματα.
Τα άτομα με χρόνιες λοιμώξεις από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του στομάχου ή γαστρικό λέμφωμα και περισσότερες από 800.000 περιπτώσεις καρκίνου ετησίως αποδίδονται παγκοσμίως στη μόλυνση.
Ο κίνδυνος μόλυνσης από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να μειωθεί με το καλό πλύσιμο των χεριών και την κατανάλωση τροφίμων και πόσιμου νερού από υγιεινές πηγές.
Η πρόληψη
Οι τεκμηριωμένες λοιμώξεις από ελικοβακτηρίδιο μπορούν να αντιμετωπιστούν με συνδυασμό αντιβιοτικών και αναστολέων της αντλίας πρωτονίων (ομεπραζόλη κ.λπ.). Γι’ αυτό, απευθυνθείτε στον γαστρεντερολόγο σας.
HPV: Καρκίνο τραχήλου της μήτρας, πρωκτού, γεννητικών οργάνων, στοματοφάρυγγα, κεφαλής και του τραχήλου
Ο HPV είναι μια κοινή, σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη που μπορεί να προσβάλει την περιοχή των γεννητικών οργάνων, το δέρμα και τον λαιμό.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) των ΗΠΑ, πριν από 20 χρόνια, περίπου 14 εκατομμύρια νέες λοιμώξεις από τον HPV εμφανίζονταν ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκτιμάται ότι ο αριθμός ορισμένων λοιμώξεων από τον HPV έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 70% στις γυναίκες ηλικίας 14 έως 24 ετών από τότε, χάρη στην εισαγωγή του εμβολίου HPV.
Ετησίως, σχεδόν 700.000 καρκίνοι παγκοσμίως αποδίδονται στον HPV, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, των γεννητικών οργάνων, του στοματοφάρυγγα και της κεφαλής και του τραχήλου.
Παράλληλα, πάνω από το 90 % των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και του πρωκτού οφείλονται σε λοιμώξεις από HPV.
Ο κίνδυνος καρκίνου είναι υψηλότερος σε όσους έχουν επίμονες λοιμώξεις. Καμία θεραπεία δεν μπορεί να εξαλείψει τη λοίμωξη.
Η πρόληψη
Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των πιο κοινών τύπων HPV είναι ο εμβολιασμός, με δύο δόσεις του εμβολίου, είτε συνιστώνται από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού για δωρεάν χορήγηση, είτε προτείνονται από τον γιατρό μας.
Επίσης, είναι σημαντικές οι προληπτικές εξετάσεις (διενέργεια HPV DNA testing, τεστ ΠΑΠ κ.λπ.)
Ιός Epstein-Barr (λοιμώδης μονοπυρήνωση): Λέμφωμα, καρκίνο κεφαλής και τραχήλου
Ο ιός Epstein-Barr (EBV), που προκαλεί τη λοιμώδη μονοπυρήνωση ονομάζεται και «νόσος του φιλιού», διότι μεταδίδεται απλώς με το φιλί και προκαλεί περισσότερα από 150.000 λεμφώματα και καρκίνους κεφαλής και τραχήλου παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Οι περισσότεροι έφηβοι και νεαροί ενήλικες δεν εμφανίζουν συμπτώματα όταν μολυνθούν.
Εκτιμάται ότι πάνω από το 90% του πληθυσμού φέρει τον ιό EBV και ενώ η αποφυγή ατόμων με τη μόλυνση, η καλή υγιεινή των χεριών και η αποφυγή κοινής χρήσης ποτών και φαγητού μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα απόκτησης του EBV, η μόλυνση από τον ιό είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων που έχουν μολυνθεί με τον EBV δεν θα αναπτύξει καρκίνο από τον ιό.
Ωστόσο, στα άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σχετιζόμενου με τον EBV περιλαμβάνονται όσοι είναι ανοσοκατασταλμένοι μετά από μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων (με υψηλότερα ποσοστά σε όσους λαμβάνουν μεταμόσχευση εντέρων, πνευμόνων ή καρδιάς) ή μεταμόσχευση μυελού των οστών, ή στο πλαίσιο λοίμωξης από τον ιό HIV.
Ηπατίτιδα Β και C: Καρκίνο του ήπατος
Οι λοιμώξεις από ηπατίτιδα Β και C είναι οι συχνότερες αιτίες καρκίνου του ήπατος παγκοσμίως, οδηγώντας σε περισσότερες από 500.000 περιπτώσεις συνολικά κάθε χρόνο.
Και οι δύο ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω της σεξουαλικής επαφής, του αίματος ή από την κοινή χρήση βελονών με ενέσιμη χρήση ναρκωτικών.
Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 250 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με ηπατίτιδα Β παγκοσμίως, ενώ 50 εκατομμύρια έχουν χρόνια ηπατίτιδα C.
Η πρόληψη
Όπως και με τον HPV, η ηπατίτιδα Β μπορεί να προληφθεί μέσω εμβολίου. Η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιικά φάρμακα, τα οποία δεν θεωρούνται θεραπευτικά.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της ηπατίτιδας C. Τα καλά νέα, ωστόσο, είναι ότι η διάθεση αντιιικών χαπιών άμεσης δράσης θεωρούνται πραγματικό ιατρικό «θαύμα», καθώς θεραπεύουν τα άτομα με χρόνια ηπατίτιδα C στο 95% των περιπτώσεων, με μόνο 8-12 εβδομάδες θεραπείας.
Όπως είναι αναμενόμενο, μια μελέτη σε περισσότερα από 240.000 άτομα με χρόνια ηπατίτιδα C διαπίστωσε ότι η θεραπεία με αντιικά φάρμακα μείωσε το ποσοστό καρκίνου του ήπατος περισσότερο από το μισό.
