Ο Αμερικανοπερσικός πόλεμος, μάλλον, έληξε οριστικά με μια καταστροφική ισοπαλία. Κανένας στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ δεν επιτεύχθηκε. Το καθεστώς των μουλάδων παραμένει κραταιό, μολονότι το Ιράν υπέστη καταστροφικά πλήγματα. Ένας πόλεμος αχρείαστος από τον οποίο έχασαν όλοι οι εμπλεκόμενοι – πλην Ισραήλ – με μεγάλους ηττημένους την Ευρώπη, το παγκόσμιο εμπόριο και όλους εμάς τους καταναλωτές προϊόντων πετρελαίου, παγκοσμίως.
Μέχρι στιγμής, όμως, υπάρχει μια ξεκάθαρη νίκη σε βάρος της ανερμάτιστης και έκνομης πολιτικής του Τραμπ. Πρόκειται για μια νίκη που πρέπει να υπενθυμίζουμε συχνά, ιδίως στη χώρα μας, όπου η Δικαιοσύνη πολλάκις τα τελευταία χρόνια δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων με αποτέλεσμα να απωλέσει την εμπιστοσύνη της Ελληνικής κοινωνίας.
Προφανώς αναφερόμαστε στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που έκρινε παράνομη την επιβολή δασμών από τον Τραμπ. Η ανακοίνωση της απόφασης αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη. Όχι μόνον γιατί εβλήθη στον πυρήνα της μια αντιφατική οικονομική πολιτική που οδηγεί σε παγκόσμιες αναταράξεις, αλλά διότι η δύναμη ανάσχεσης στον απολυταρχικό και παράδοξο τρόπο διακυβέρνησης του Αμερικανού προέδρου ήρθε από τη Δικαιοσύνη. Και μάλιστα από ένα Ανώτατο Δικαστήριο, που στην πλειοψηφία του – για πρώτη φορά τα τελευταία 40 χρόνια – αποτελείται από πρόσωπα όχι μόνον συντηρητικά (σημειωτέον ότι τα 3 από τα 9 μέλη του διορίστηκαν από τον ίδιο τον Τραμπ!), αλλά «ιδιαίτερα κοντά» στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα. Το τελευταίο, επίσης, έχει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο (ελέγχει τόσο τη Γερουσία όσο και τη Βουλή των Αντιπροσώπων), ενώ το ίδιο το κόμμα ελέγχεται απόλυτα από τον Τραμπ (και αυτό είναι ιδιαίτερα σπάνιο στην Αμερικανική ιστορία). Εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική εξουσία μέχρι πρόσφατα ελέγχονταν απόλυτα από τον «πλανητάρχη». Τα περιλάλητα θεσμικά αντίβαρα («checks and balances») του αμερικανικού συστήματος έδειχναν να έχουν τεθεί … εκτός λειτουργίας.
Και η ανατροπή ήρθε από μια μικρή οικογενειακή εταιρία, με έδρα το Ιλλινόις και αντικείμενο την παραγωγή και διανομή εκπαιδευτικών παιχνιδιών και προϊόντων για παιδιά. Η Learning Resources Inc (περί αυτής ο λόγος) παράγει μεγάλο μέρος των προϊόντων της με εργασίες (φασόν) και προμήθειες από το εξωτερικό και ιδίως από την Κίνα. Οι άνθρωποι της εταιρίας, ως σύγχρονος «Μυλωνάς του Πότσνταμ», αναφώνησαν ότι υπάρχουν δικαστές στην Ουάσιγκτον και ξεκίνησαν ένα δικαστικό αγώνα κατά της κυβέρνησής τους. Το Ανώτατο δικαστήριο, στις 20 Φεβρουαρίου 2026, με την ιστορική απόφασή του, «Learning Resources, Inc v Trump» έκρινε ότι ο International Emergency Economic Powers Act (πρόκειται για έναν παλαιότερο νόμο που επιτρέπει στον Πρόεδρο των ΗΠΑ να προβαίνει σε ρυθμιστικά μέτρα για την εισαγωγή των αγαθών μόνον σε περιόδους έκτακτης ανάγκης) δεν παρείχε νομοθετική εξουσιοδότηση στον Τραμπ να επιβάλλει δασμούς εισαγωγής με μονομερή πράξη του. Η τελευταία ερχόταν σε σαφή αντίθεση με το Αμερικανικό Σύνταγμα γιατί μόνον το Κογκρέσο έχει την εξουσία να επιβάλει φόρους και δασμούς.
Οι δικαστές με ενάργεια στηρίχθηκαν απλώς στο γράμμα του νόμου. Απέφυγαν σχοινοτενείς αναλύσεις για τις «επιταγές του δημοσίου συμφέροντος», η για την ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας. Δεν τους απασχόλησε καν ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιστρέψουν περίπου 270 δις δολάρια στις επιχειρήσεις που υπέστησαν την παράνομη πολιτική των δασμών. Δουλειά των δικαστών είναι να ερμηνεύουν και εφαρμόζουν το νόμο. Όχι να νομοθετούν. Ούτε δια της ερμηνείας τους να παρέχουν «σανίδα σωτηρίας» στην εκτελεστική εξουσία.
Αν κάνουμε μια σύγκριση με όσα ζήσαμε – και σε δικαστικό επίπεδο – τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια στη χώρα μας, μάλλον θα μας πιάσει κατάθλιψη. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου λησμόνησε να αυτοεξαιρεθεί από το χειρισμό της πολύκροτης υπόθεσης των υποκλοπών, μολονότι γνωρίζει ότι απαγορεύεται κάποιος να είναι ταυτόχρονα ελεγκτής και ελεγχόμενος, καθόσον ήταν επόπτης της ΕΥΠ και κατέθεσε ως μάρτυρας για την υπόθεση στη Βουλή. Ταυτόχρονα, με την Πράξη Αρχειοθέτησης της υπόθεσης προέβη σε κρίσεις που δεν αντέχουν στη βάσανο της κοινής λογικής. Αλήθεια, δεν δημιουργούνται υπόνοιες απόπειρας κατασκοπείας όταν παγιδεύεται το κινητό του Υπουργού Εξωτερικών της χώρας, τη στιγμή μάλιστα που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία για να διαπραγματευτεί τη μίσθωση των Patriot; Δεν έπρεπε να ελεγχθεί δικαστικά ένα πρόσωπο που εμφανίστηκε ως συνεργάτης της ΕΥΠ (που μπορεί να είναι στέλεχος ξένων μυστικών υπηρεσιών) και χορήγησε την κάρτα sim που χρησιμοποιήθηκε για την παγίδευση των κινητών του μισού υπουργικού συμβουλίου, επιχειρηματιών, δημοσιογράφων και πολιτικών από το Predator;
Αλλά και στο πρόσφατο παρελθόν, το άλλο ανώτατο δικαστήριο της χώρας (το Συμβούλιο της Επικρατείας) κατ’ επανάληψη διέσωσε προδήλως παράνομες αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας επικαλούμενο το «δημόσιο συμφέρον» και την «ανάγκη δημιουργίας εσόδων για την κάλυψη των δαπανών του κράτους» (βλ. ΣτΕ (ολομ) 2527/2013 που έκρινε συνταγματικό το τέλος επιτηδεύματος, μολονότι ουδεμία ανταποδοτικότητα έχει και συνιστά απαγορευμένη διπλή φορολογία) ή περιόρισε την αναδρομική συνέπεια των αποφάσεών του (αναδρομικά συντάξεων) μετά από στάθμιση πάλι του περιώνυμου δημοσίου συμφέροντος (βλ. ΣτΕ (ολομ) 1439/2020 «…στάθμιση του δημοσίου συμφέροντος, αναφερομένου στην οξυμένη δημοσιονομική κρίση και ταμειακή δυσχέρεια του Ελληνικού κράτους…»). Τα ίδια έκρινε και για τις περικοπές στο εφάπαξ βοήθημα των δημοσίων υπαλλήλων (βλ. ΣτΕ (ολομ) 734/2016 «οι περικοπές εντάσσονται σε πρόγραμμα αποκατάστασης δημοσιονομικής ισορροπίας και εξυπηρετούν σκοπούς δημοσίου συμφέροντος και όχι απλό ταμειακό συμφέρον»).
Το κύρος της Ελληνικής Δικαιοσύνης θα είχε περισωθεί εάν δεν πολιτικολογούσε. Εάν δεν προσπαθούσε να εμφανιστεί ως «από μηχανής Θεός» που προστατεύει την εκάστοτε κυβέρνηση από λάθη και παραλήψεις της. Εάν εφάρμοζε όσα ο νόμος επιτάσσει και όχι όσα η εκτελεστική εξουσία κρίνει ως «δημόσιο συμφέρον». Άλλωστε, στην πολιτική και στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα ούτε μονόδρομοι. Μπορείς να φτάσεις στο επιθυμητό οικονομικό αποτέλεσμα και με άλλους τρόπους. Δεν είναι ανάγκη να παραβιάζεις το Σύνταγμα και τους νόμους με την επίκληση αόριστων νομικών εννοιών. Εάν αυτό που είπαν με παρρησία οι Αμερικανοί ανώτατοι δικαστές το έλεγαν και οι συνάδελφοι τους στη Ελλάδα και το κύριος της Δικαιοσύνης θα είχε διαφυλαχθεί και η πολιτική δεν θα είχε παραδοθεί στους «εμποράκους της οργής»…
