Η κλωνοποίηση φωνής και εικόνας μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και οι νέες μορφές ψηφιακής εξαπάτησης, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης που παραχώρησε ο Καθηγητής Οικονομίας & Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου στη δημοσιογράφο Φωτεινή Πιπιλή, στον Alpha Radio 98.9 Αθηνών.

Οι χάκερς πλέον εξελίσσονται συνεχώς στις τεχνικές τους και χρησιμοποιούν τα προηγμένα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης για τις επιθέσεις τους

Με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση της τηλεδιάσκεψης του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Πρωθυπουργού, Θάνου Ντόκου, με τους Ρώσους φαρσέρ Βόβαν και Λέξους, ο κ. Παπαευσταθίου ανέλυσε τις προκλήσεις που δημιουργούν οι τεχνολογίες deepfake και voice cloning για την εθνική ασφάλεια, τους δημόσιους οργανισμούς, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.

Όπως τόνισε, σήμερα αρκούν λίγα μόλις δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού για να δημιουργηθεί ένα ιδιαίτερα πειστικό αντίγραφο της φωνής ενός ανθρώπου, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πλέον να παράγει βίντεο που είναι εξαιρετικά δύσκολο να διακριθούν από την πραγματικότητα.

«Για δεκαετίες λέγαμε “το είδα με τα μάτια μου και το άκουσα με τα αυτιά μου”. Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης ούτε αυτό αρκεί. Η ασφάλεια βασίζεται πλέον στην επαλήθευση και όχι μόνο στην εμπιστοσύνη των αισθήσεών μας», υπογράμμισε.

Μόλις 3 δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού από ένα βίντεο ή ηχητικό μήνυμα αρκούν, για να αναπαραχθεί με απόλυτη πιστότητα η φωνή οποιουδήποτε. Κάθε δημόσιο βίντεο, κάθε ηχητικό μήνυμα και κάθε ανάρτηση μπορούν να χρησιμοποιηθούν από κακόβουλους για να δημιουργήσουν μια ψεύτικη εκδοχή του εαυτού μας,Η συγκεκριμένη απάτη γνωστή ως “vishing” ή “voice phishing”, βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη φωνητική αναπαραγωγή

Ο καθηγητής Μάριος Παπαευσταθίου επισήμανε ότι η αποτελεσματικότερη άμυνα απέναντι στις νέες μορφές ψηφιακής απάτης είναι η ψηφιακή παιδεία, η διασταύρωση των πληροφοριών και η επιβεβαίωση της ταυτότητας του συνομιλητή μέσω διαφορετικών καναλιών επικοινωνίας, ιδιαίτερα όταν ζητούνται χρήματα, προσωπικά δεδομένα ή κρίσιμες αποφάσεις.

«Η προστασία δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά και οργανωτική. Σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και οικογένειες πρέπει να υπάρχουν διαδικασίες επιβεβαίωσης. Αν κάποιος ζητήσει χρήματα, απόρρητες πληροφορίες ή μια κρίσιμη απόφαση μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης, πρέπει να γίνεται δεύτερη επιβεβαίωση από διαφορετικό κανάλι επικοινωνίας.»

Το δίδαγμα είναι ότι κανείς δεν είναι άτρωτος. Όσο υψηλότερη είναι η θέση ενός ανθρώπου, τόσο περισσότερο γίνεται στόχος εξαπάτησης. Η ασφάλεια δεν βασίζεται στην εμπειρία ή στην ιδιότητα, αλλά στις διαδικασίες επαλήθευσης της ταυτότητας του συνομιλητή.»

Η μεγαλύτερη ανατροπή της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι ότι δημιουργεί ψεύτικο περιεχόμενο, αλλά ότι μας υποχρεώνει να επαναπροσδιορίσουμε τι θεωρούμε πραγματικό», ήταν το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την παρέμβασή του.

Α` Μερος της συνέντευξης του Εκπαιδευτικού Μάριου Παπαευσταθίου στην Φωτεινή Πιπιλή στον Alpha Radio Αθηνών

Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης στον Alpha Radio Αθηνών, ο Καθηγητής Οικονομίας & Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου συνεχίζει τη συζήτησή του με τη δημοσιογράφο Φωτεινή Πιπιλή, εστιάζοντας στις πιο σύγχρονες μορφές ηλεκτρονικής απάτης που εξαπλώνονται με ταχύτατους ρυθμούς και στοχεύουν καθημερινά χιλιάδες πολίτες.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις απάτες μέσω κακόβουλων QR Codes (Quishing), τα οποία μπορούν να οδηγήσουν τους χρήστες σε ψεύτικες ιστοσελίδες, με σκοπό την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων, τραπεζικών κωδικών και στοιχείων πιστωτικών καρτών.

Παράλληλα, αναλύεται η απάτη «Wangiri» —η γνωστή πρακτική των σύντομων κλήσεων από αριθμούς του εξωτερικού, συνήθως κατά τις μεταμεσονύκτιες ώρες— όπου οι επιτήδειοι επιδιώκουν να παρακινήσουν τα θύματα να καλέσουν πίσω, προκαλώντας είτε υπέρογκες χρεώσεις είτε την εμπλοκή τους σε οργανωμένα κυκλώματα ηλεκτρονικής απάτης.

Ο Μάριος Παπαευσταθίου παρουσιάζει πρακτικές οδηγίες κυβερνοασφάλειας, εξηγώντας πώς οι πολίτες μπορούν να αναγνωρίζουν έγκαιρα τις ύποπτες ενέργειες, να αποφεύγουν τις παγίδες των κυβερνοεγκληματιών και να προστατεύουν αποτελεσματικά τα προσωπικά και οικονομικά τους δεδομένα.

Η ενημέρωση, η ψηφιακή παιδεία και η καλλιέργεια κριτικής σκέψης αποτελούν τα ισχυρότερα μέσα άμυνας απέναντι στις ολοένα και πιο εξελιγμένες μεθόδους ηλεκτρονικής εξαπάτησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ιστοσελίδες-κλώνους (phishing), όπου οι επιτήδειοι αποστέλλουν παραπλανητικά μηνύματα SMS ή e-mail που οδηγούν τους χρήστες σε πιστά αντίγραφα ιστοσελίδων ηλεκτρονικής τραπεζικής (e-banking). Εκεί, τα θύματα καλούνται να εισαγάγουν τους προσωπικούς τους κωδικούς και τα στοιχεία ταυτοποίησης, με αποτέλεσμα οι κυβερνοεγκληματίες να αποκτούν άμεση πρόσβαση στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς και να πραγματοποιούν μεταφορές χρημάτων μέσα σε ελάχιστα λεπτά.

Παράλληλα, αναλύεται η νέα γενιά επενδυτικών απατών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και στα deepfakes. Μέσω ψεύτικων βίντεο, στα οποία εμφανίζονται γνωστές προσωπικότητες να δήθεν προωθούν επενδυτικές ευκαιρίες υψηλών αποδόσεων, οι απατεώνες δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πειστικό περιβάλλον εξαπάτησης. Σε χαρακτηριστική περίπτωση που παρουσιάζεται, πολίτης επένδυσε 25.000 ευρώ, ενώ μέσω μιας εικονικής επενδυτικής πλατφόρμας έβλεπε το υπόλοιπό του να εμφανίζει εικονικά κέρδη που ξεπερνούσαν τις 80.000 ευρώ. Όταν επιχείρησε να πραγματοποιήσει ανάληψη, διαπίστωσε ότι τόσο η πλατφόρμα όσο και οι δήθεν σύμβουλοι είχαν εξαφανιστεί.

Τέλος,Ο Μάριος Παπαευσταθίου επισημαίνει ότι οι σύγχρονες ηλεκτρονικές απάτες γίνονται ολοένα και πιο εξελιγμένες, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξιοπιστία και να παραπλανήσουν ακόμη και έμπειρους χρήστες. Όπως τονίζει, η επιβεβαίωση της γνησιότητας κάθε ιστοσελίδας, η αποφυγή επενδύσεων που υπόσχονται υπερβολικά υψηλές αποδόσεις και η διαρκής ενημέρωση των πολιτών αποτελούν τα αποτελεσματικότερα μέσα προστασίας απέναντι στις νέες ψηφιακές απειλές.