Μετά την συμφωνία της Παρασκευής στο Eurogroup, η κύρια απορία του κόσμου είναι τι ακριβώς έχει συμφωνήσει η Ελληνική πλευρά. Επειδή ο “διάβολος κρύβεται τις λεπτομέρειες”, επέλεξα να μην αντλήσω πληροφορίες από κανένα δημοσιογραφικό μέσο. Αλλά να διαβάσω το πρωτότυπο κείμενο της συμφωνίας – εκδοθέν εις την αγγλικήν γλώσσα. Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.
Η ελληνική πλευρά πήρε μια 4μηνη παράταση χρηματοδότησης, με βασική προϋπόθεση να καταθέσει ως την Δευτέρα λίστα με μια σειρά μεταρρυθμίσεων. Αυτό ακούγεται πολύ ωραίο αλλά πολύ γενικό. Προσωπικά, είχα την απορία πως είναι δυνατόν να συμφώνησαν οι Ευρωπαίοι χωρίς να δουν τις μεταρρυθμίσεις, που ΘΑ τους έφερνε η κυβέρνηση τρεις μέρες αργότερα. Το κείμενο λοιπόν της συμφωνίας μου έλυσε αυτήν την απορία… Αναφέρει συγκεκριμένα (αυτολεξεί μετάφραση): “Ο σκοπός της (4μηνης) παράτασης είναι η επιτυχής ολοκλήρωση της αξιολόγησης, στην βάση και τις προϋποθέσεις της υπάρχουσας συμφωνίας“. Και για όποιον δεν το κατάλαβε πλήρως ή δεν ξέρει καλά αγγλικά, στην αμέσως επόμενη παράγραφο το αναφέρει ξανά: “Οι ελληνικές αρχές θα παρουσιάσουν μια πρώτη λίστα από μεταρρυθμίσεις την Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, βασισμένες στην υπάρχουσα συμφωνία“.
Οι Ευρωπαίοι με την κυβέρνηση λοιπόν, πρακτικά συμφώνησαν να ολοκληρώσουν τις “μεταρρυθμίσεις” του προηγούμενου μνημονίου. Ούτε άλλου μνημονίου, ούτε νέου μνημονίου. Αλλά του παλιού μνημονίου. Βέβαια με τον όρο “μεταρρυθμίσεις” μπορεί απλά να περιλαμβάνονται όλες ανεξαιρέτως οι δεσμεύσεις και οι όροι του παλιού μνημονίου που η “υπάρχουσα συμφωνία” (δηλαδή το παλιό μνημόνιο) βαπτίζει ως μεταρρυθμίσεις. Κάτι τέτοιο δεν διευκρινίζεται στο κείμενο.
Όσον αφορά την ανακοίνωση του κ. Βαρουφάκη ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει νέα εισπρακτικά μέτρα, να σημειώσω πως αυτό δεν περιλαμβάνεται πουθενά στο κείμενο. Δεν υποστηρίζω πως ο κ. Βαρουφάκης λέει ψέματα. Μπορεί να έλαβε προφορικές δεσμεύσεις από τους Ευρωπαίους. Αυτό όμως που λέω, είναι πως δεν υπάρχει απολύτως σε κανένα σημείο της συμφωνίας, αναφορά για όχι νέα εισπρακτικά μέτρα. Δεν υπάρχει ούτε καν έμμεση αναφορά. Οπότε οι προφορικές δεσμεύσεις, μπορεί απλά να αποτελούν κενό χαρτί.
Η μόνη θετική αναφορά του κειμένου της συμφωνίας είναι η (έμμεση) αναφορά σε σχέση με τον στόχο των πρωτογενών πλεονασμάτων. Αναφέρει συγκεκριμένα (πάντοτε λεπτομερής μετάφραση): “Οι (ευρωπαϊκοί) θεσμοί θα λάβουν – για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2015 – τις οικονομικές συνθήκες του 2015 υπόψη.” Αυτή είναι η (ομολογουμένως γενικόλογη και καθόλου δεσμευτική) αναφορά του κειμένου της συμφωνίας για το πρωτογενές πλεόνασμα. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο έτος 2015 και δεν συνοδεύεται από καμιά απολύτως ποσοτική δέσμευση για μείωση. Υποθέτω όμως πως θα υπάρχει μια μείωση στο απαιτούμενο ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος για το συγκεκριμένο έτος, από την στιγμή που αναφέρεται στην συμφωνία.
Αυτά λοιπόν συμφώνησε η ελληνική κυβέρνηση στο Eurogroup. Δεσμεύτηκε να εφαρμόσει το προηγούμενο μνημόνιο – με ότι αυτό περιλαμβάνει – και οι Ευρωπαίοι δεσμεύτηκαν να αναθεωρήσουν την απαίτηση από πλευράς της Ελλάδας, για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Τίποτα άλλο.
Να τελειώσω, σημειώνοντας 2 παραδοχές: Είναι προφανές ότι η συγκεκριμένη συμφωνία απέχει “έτη φωτός” από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης περί “κατάργησης του μνημονίου”, “σκίσιμο του μνημονίου” και άλλα τέτοια φαιδρά. Αυτό όμως θα έπρεπε να απασχολήσει αυτούς που ψήφισαν τα κόμματα της κυβέρνησης, πιστεύοντας όλα τα παραπάνω. Εγώ προσωπικά ποτέ δεν πίστεψα στην ορθότητα όλων των παραπάνω, οπότε δεν θα μπορούσα να κατακρίνω την κυβέρνηση για αυτό. Σε περίπτωση που με μονομερείς ενέργειες της κυβέρνησης έβγαινε η Ελλάδα από το κοινό νόμισμα, ή κατέρρεε το τραπεζικό σύστημα, αυτό θα αποτελούσε ανυπολόγιστη καταστροφή για την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό. Αυτό το πιστεύω ακράδαντα, οπότε δεν θα μπορούσα να στηρίζω τις παραπάνω ακρότητες.
Η δεύτερη παραδοχή είναι πως ακόμα και η δέσμευση για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, μπορεί να αποδεχτεί πολύ σημαντική για την ελληνική οικονομία. Και σίγουρα διαφοροποιεί πλέον την συμφωνία σε σχέση με τις προηγούμενα μνημόνια. Οπότε είναι παντελώς υποκριτικό να βλέπω υποστηρικτές των μνημονιακών κομμάτων, να κατηγορούν την κυβέρνηση για μετεκλογική “κολουτούμπα”, όταν τα δικά τους κόμματα πρώτον υποστήριζαν με σφοδρότητα το μνημόνιο ως έχει, και δεύτερον δεν πέτυχαν ουσιαστικά και ποτέ να διαπραγματευτούν σε κανένα απολύτως σημείο. Τουλάχιστον ακόμα και η μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, αποτελεί μια μικρή επιτυχία σε σχέση με το “ναι σε όλα” που βλέπαμε μέχρι σήμερα…
pkilintzis@gmail.com
