Σύμφωνα με το αρ. 308 του Νέου Ποινικού Κώδικα, κατά το άρθρο 1 “όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή. Αν η κάκωση ή βλάβη της υγείας που του προξένησε είναι εντελώς ελαφρά, τιμωρείται με χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας” και κατά το άρθρο 4 “Ο υπαίτιος της πράξης της παρ. 1 είναι δυνατό να απαλλαγεί από κάθε ποινή αν παρασύρθηκε στην πράξη από δικαιολογημένη αγανάκτηση, εξαιτίας μιας αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του και που ήταν ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση.”
Εν προκειμένω τίθενται δύο νομικά ζητήματα: Κατά πόσο η πράξη του Will Smith εμπίμπει στις διατάξεις της όλως ελαφράς σωματικής βλάβης και κατά πόσο μπορεί να εμπίμπει η πράξη του στο άρθρο 4 της δικαιολογημενής αγανάκτησης.
Έχει νομολογηθεί πλέον και όλως ελαφρές σωματικές βλάβες είναι οι εκχυμώσεις, θλάσεις, εκδορές, ερυθρότητα, ζάλη, κεφαλαλγία, εγκεφαλική διάσειση (ΑΠ 810/2015, ΑΠ 1649/2016). Προφανώς, το χαστούκι δεν προκάλεσε τίποτα από τα παραπάνω και είναι μια όλως ελαφρά σωματική βλάβη. Προσφάτως έχει νομολογηθεί (Άρειος Πάγος 963/2019) ότι χτύπημα με τα χέρια στο πρόσωπο με συνέπεια να προξενηθεί τραυματισμός (εκδορά ρινός και μικρής έκτασης θλαστικό τραύμα άνω χείλους και αριστερής πλάγιας επιφάνειας γλώσσας) συνιστά όλως ελαφρά σωματική βλάβη. Ενδεχομένως, ο Will Smith θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι σκοπός του δεν ήταν να τον χτυπήσει αλλά τον ευτελίσει – εξυβρίσει και η πράξη του δεν έχει στοιχεία σωματικής βλάβης αλλά εξυβρίσεως (έργω εξυβριση). Χαρακτηριστική απόφαση, η ποινική καταδίκη του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για “απρόκλητη έργω εξύβριση” κατά κυρίας, η οποία χααστούκισε σύζυγο αποθανόντως πρωθυπουργού τον Οκτώβριο του 1997.
Για την δικαιολογημένη αγανάκτηση, θα πρέπει να συρρέουν γεγονότα: τις αμέσως προηγούμενης πράξης που τέλεσε ο παθών εναντίον του ή ενώπιόν του (εν προκειμένω ενώπιόν του) και που ήταν ιδιαίτερη σκληρή ή βάναυση. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται δυνητικός προσωπικός λόγος απαλλαγής από την ποινή του υπαιτίου σωματικής βλάβης, όταν η αγανάκτησή του οφείλεται σε πράξη του παθόντος που διαπράχθηκε ενώπιον του αμέσως προηγουμένως και είναι η πράξη αυτή ιδιαίτερα σκληρή ή βάναυση. Δηλαδή η φράση του παρουσιαστή Κρις Ροκ, αλλιώς θα αξιολογηθεί από τον Will Smith, αλλιώς από την ίδια την σύζυγο του και αλλιώς απο τους παρευβρισκόμενους. Η απόφαση 38/2019 Εφετείου Αιγαίου κρίνει ότι ιδιαίτερα σκληρή και βάναυση θεωρείται μια συμπεριφορά όταν υπερβαίνει το μέτρο που επιβάλλουν οι κρατούντες στην κοινωνική συμβίωση κανόνες, προκαλώντας στον αποδέκτη της ιδιαίτερα δυσάρεστα συναισθήματα, ιδίως πόνο, ενώ συγχρόνως χαρακτηρίζεται από την απάθεια του δράστη. Η συμπεριφορά δε αυτή θα πρέπει να προκάλεσε στο δράστη τέτοια συναισθηματική κατάσταση έντονης δυσαρέσκειας και έξαψης θυμού, ώστε να μειώνεται η δυνατότητα συγκράτησης και να θεωρείται αναμενόμενη η άμεση και βίαιη αντίδραση απέναντι στην προκλητική συμπεριφορά του παθόντος. Το δικαιολογημένο της αγανάκτησης θα κριθεί από την μορφή και την ένταση της αμέσως προηγούμενης σκληρής ή βάναυσης συμπεριφοράς του παθόντος. Εν προκειμένω, θα πρέπει να κριθεί και το άμεσο της αντίδρασης του Will Smith, ο οποίος σηκώθηκε, περπάτησε και αποφασισμένος χαστούκισε τον παρουσιαστή. Η πράξη του θα πρέπει να κριθεί αν ήταν άμεση, που κατά την άποψη μου, πρέπει να είναι ελάχιστα εκτός των ορίων της αντανακλαστικότητος, και όχι να μεσολάβησε χρόνος, έστω και κάποια δευτερόλεπτα.
Εν προκειμένω, ο Will Smith, αμέσως μετά το χτύπημα, ήταν ιδιατέρως φορτισμένος και εξύβρισε τον παρουσιαστή (αναφέρθηκε στο βρωμόστομα του) γεγονός που αναδεικνύει περισσότερο τον θυμό του δράστη. Βέβαια, εάν ο παθών (Κρις Ροκ) τέλεσε πράξη η οποία δεν έχει τον ως άνω χαρακτήρα, αλλά είναι απλώς άδικη, και προκάλεσε σε εκείνον οργή που τον παρέσυρε στην σωματική βλάβη, δεν είναι μεν δυνατόν να χωρήσει απαλλαγή του υπαιτίου, κατά τα προεκτεθέντα, μπορεί όμως να δημιουργηθεί η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 εδ. γ΄ ΠΚ, που συνεπάγεται τη μείωση της ποινής κατά το μέτρο του άρθρου 83 του ίδιου Κώδικα (ΑΠ 2293/2002, ΑΠ 706/2009, ΑΠ 620/2003 ΝΟΜΟΣ).
Ηλίας Σιδέρης
