Η νέα συνοριακή διάβαση προς τη Βόρεια Μακεδονία μπορεί να μετατρέψει τις Πρέσπες από «τελευταία γωνία στον χάρτη της Ελλάδας» σε σταυροδρόμι, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από ολοκληρωμένο σχέδιο τοπικής ανάπτυξης. Αυτό τονίζει μεταξύ άλλων σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα ο Δήμαρχος Πρεσπών, Γιώργος Στεργίου, περιγράφοντας ένα μοντέλο ήπιας και βιώσιμης ανάπτυξης, με άξονες την αγροδιατροφή, τον οικοτουρισμό, τη διασυνοριακή συνεργασία και τη συγκράτηση των νέων στον τόπο.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής για τον Δήμο Πρεσπών βρίσκεται η ανάγκη να αξιοποιηθεί η νέα διάβαση στον Λαιμό ως αφετηρία για να ενισχυθεί η εξωστρέφεια της περιοχής. Ο Δήμαρχος Πρεσπών Γιώργος Στεργίου, μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα, επισημαίνει ότι κανείς δεν περιμένει πως η διάβαση «θα λύσει τα προβλήματα και θα φέρει την ανάπτυξη από μόνη της», μπορεί όμως να λειτουργήσει ως καταλύτης για τον τουρισμό, το τοπικό εμπόριο και τη διασυνοριακή κινητικότητα.
Ο κ. Στεργίου συνδέει την προοπτική αυτή με τη δημιουργία μιας ενιαίας τουριστικής ταυτότητας στις τρεις πλευρές των λιμνών, μέσα από συνεργασία με τον γειτονικό Δήμο Ρέσεν, αλλά και με τους Δήμους Πούστετς και Ντέβολ στην Αλβανία. Όπως αναφέρει, στόχος είναι η διαμόρφωση «ενός νέου τουριστικού προϊόντος, μιας ενιαίας τουριστικής διαδρομής, μοιρασμένης στις τρεις χώρες», ώστε η Πρέσπα να καθιερωθεί ως ενιαίος διεθνής προορισμός.
Παράλληλα, ο κ. Στεργίου θέτει ως βασική προϋπόθεση την προστασία του ιδιαίτερου χαρακτήρα της περιοχής. Το αναπτυξιακό μοντέλο που περιγράφει βασίζεται στην αγροδιατροφή υψηλής ποιότητας, στον οικοτουρισμό και στην τοπική επιχειρηματικότητα, με σεβασμό στο Εθνικό Πάρκο Πρεσπών. «Αυτή είναι η Πρέσπα και δε θέλουμε να αλλάξει!», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο φασόλι Πρεσπών, το οποίο χαρακτηρίζει βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, αλλά και καλλιέργεια που πιέζεται από την κλιματική αλλαγή. Στο πεδίο αυτό, ο Δήμος κινείται με έμφαση στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων και στη συνεργασία με τη Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για νέες ποικιλίες και σύγχρονες τεχνικές παραγωγής.
Στο δημογραφικό, ο Δήμαρχος Πρεσπών μιλά για την ανάγκη δημιουργίας πραγματικών ευκαιριών, πέρα από μεμονωμένα μέτρα στήριξης. Αναφέρει ότι ο Δήμος αποφάσισε να ενισχύει με 3.000 ευρώ κάθε νέα γέννηση στην περιοχή, τονίζοντας όμως ότι αυτό «από μόνο του δεν είναι αρκετό», καθώς απαιτούνται θέσεις εργασίας, υποδομές, κίνητρα εγκατάστασης και αξιοποίηση της εξ αποστάσεως εργασίας.
Στο ευρύτερο σχέδιο ανάπτυξης εντάσσει και το χιονοδρομικό Βίγλας – Πισοδερίου, το οποίο μπορεί, όπως λέει, να αποτελέσει συμπληρωματικό πόλο για την περιοχή, ιδίως μετά τη λειτουργία της νέας διάβασης. Αναφέρεται, μάλιστα, στον σχεδιασμό για μετατροπή του σε προορισμό τεσσάρων εποχών, με χρηματοδότηση περίπου 15 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των εγκαταστάσεων.
Για τα επόμενα χρόνια, το βασικό στοίχημα, σύμφωνα με τον Γιώργο Στεργίου, είναι να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους κατοίκους και να μείνουν οι νέοι στον τόπο. «Δεν θέλουμε να γίνουμε κάτι άλλο, θέλουμε να αναδείξουμε αυτό που ήδη είμαστε», υπογραμμίζει.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Δημάρχου Πρεσπών, Γιώργου Στεργίου, στον Αλέξανδρο Αλεξιάδη:
- Ποιο είναι σήμερα, με λίγα λόγια, το αναπτυξιακό μοντέλο που θέλετε για τις Πρέσπες;
Το αναπτυξιακό μοντέλο για τις Πρέσπες δεν μπορεί παρά να είναι ισορροπημένο και προσαρμοσμένο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μας. Βρισκόμαστε μέσα σε ένα μοναδικό οικοσύστημα, το Εθνικό Πάρκο Πρεσπών, γεγονός που αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και ευθύνη. Άρα μιλάμε για μια ανάπτυξη ήπια, που στηρίζεται στην αγροδιατροφή υψηλής ποιότητας, στον οικοτουρισμό και στην τοπική επιχειρηματικότητα. Στόχος μας είναι η διατήρηση της ταυτότητας του τόπου και η βιωσιμότητα.
- Η διάβαση στον Λαιμό εκτιμάτε ότι μπορεί να αλλάξει πραγματικά την οικονομία της περιοχής;
Η διάβαση προς τη Βόρεια Μακεδονία είναι ένα σημαντικό βήμα για να σπάσει η απομόνωση της περιοχής, από τελευταία γωνία στον χάρτη της Ελλάδας, θα γίνουμε σταυροδρόμι. Φυσικά, δεν περιμένουμε ότι θα μας λύσει τα προβλήματα και θα φέρει την ανάπτυξη από μόνη της. Μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης, να φέρει επισκέπτες, να ενισχύσει τη διασυνοριακή κινητικότητα και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες. Όμως, για να μεταφραστεί αυτό σε πραγματική οικονομική αλλαγή, χρειάζεται να συνοδευτεί από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης.
- Καθώς ο σταθμός αφορά επιβάτες και οχήματα έως 5 τόνους, πού ακριβώς βλέπετε το μεγαλύτερο όφελος;
Το μεγαλύτερο όφελος νομίζω ότι θα αφορά κυρίως στον τουρισμό και στο τοπικό εμπόριο. Η περιοχή μας θα μπορεί να προσελκύσει περισσότερους επισκέπτες για σύντομες αποδράσεις, φυσιολατρικές δραστηριότητες και γαστρονομικές εμπειρίες. Ας μην ξεχνάμε ότι θα έρθουμε πιο κοντά με το διεθνές αεροδρόμιο της Οχρίδας, στο οποίο φτάνουν εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο και, κάποιοι από αυτούς, θα έρθουν και στην δική μας περιοχή και, ταυτόχρονα, οι κάτοικοι της γειτονικής χώρας θα μπορούν να προσεγγίσουν πιο γρήγορα τις παραλίες μας στο Ιόνιο, άρα σίγουρα θα είναι και για αυτούς ένα χρήσιμο πέρασμα. Επομένως, μέσα από όλα αυτά, θα έχουμε περισσότερη κίνηση στην περιοχή και θα ενισχυθούν οι μικρές επιχειρήσεις, τα καταστήματα και οι παραγωγοί.
- Τι πρέπει να τρέξει παράλληλα με τη διάβαση για να μη χαθεί η ευκαιρία για τοπική ανάπτυξη;
Η διάβαση από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζονται παράλληλα παρεμβάσεις. Θα γίνει βελτίωση του οδικού δικτύου και θα υπάρχει σωστή και πολύγλωσση σήμανση. Επίσης, απαιτείται οργανωμένη προβολή της περιοχής με ενιαία ταυτότητα και θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Δήμος μας με τον γειτονικό Δήμο Ρέσεν, αλλά και με τους Δήμους Πούστετς και Ντέβολ στην Αλβανική πλευρά, εργαζόμαστε σε αυτήν την κατεύθυνση, δηλαδή για τη δημιουργίας ενός νέου τουριστικού προϊόντος, μιας ενιαίας τουριστικής διαδρομής, μοιρασμένης στις τρεις χώρες.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε μια ολοκληρωμένη εμπειρία για τον επισκέπτη στην περιοχή μας, αναδεικνύοντας τα μοναδικά της χαρακτηριστικά.
- Πώς συνδέεται η διάβαση με τον στόχο να αποκτήσει η Πρέσπα μεγαλύτερη διασυνοριακή ταυτότητα;
Η περιοχή των Πρεσπών είναι διασυνοριακή, καθώς οι δυο λίμνες μας βρέχουν τρεις διαφορετικές χώρες. Η διάβαση ενισχύει αυτή τη φυσική ενότητα και μας δίνει τη δυνατότητα να αναπτύξουμε περισσότερες κοινές δράσεις και πρωτοβουλίες. Στόχος είναι να καθιερωθεί η περιοχή ως ένας ενιαίος διεθνής προορισμός, αλλά και να αποτελέσει ένα διεθνές παράδειγμα συνεργασίας και καλών πρακτικών.
- Το φασόλι πιέζεται από την κλιματική αλλαγή. Υπάρχει κάποιο σχέδιο για το νερό και τη στήριξη των παραγωγών;
Το φασόλι Πρεσπών είναι βασικός πυλώνας της τοπικής οικονομίας και πράγματι αντιμετωπίζει προκλήσεις. Προτεραιότητά μας είναι η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η προσαρμογή των καλλιεργητικών πρακτικών και η ενίσχυση των παραγωγών. Ο Δήμος μας είναι σε στενή συνεργασία με την Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστηίου Δυτικής Μακεδονίας, μέσω της οποίας εξετάζονται νέες ποικιλίες και σύγχρονες τεχνικές που θα αυξήσουν την ανθεκτικότητα της παραγωγής.
- Η πτώση του πληθυσμού και η φυγή των νέων πώς ανακόπτονται στην πράξη;
Η απάντηση βρίσκεται στη δημιουργία πραγματικών ευκαιριών. Εμείς ως Δήμος αποφασίσαμε να ενισχύσουμε με το ποσό των 3.000 ευρώ κάθε νέα γέννηση στην περιοχή. Αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό. Χρειαζόμαστε σταθερές θέσεις εργασίας στην αγροδιατροφή, στον τουρισμό και στις υπηρεσίες. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να ενισχύσουμε τις υποδομές, να δώσουμε περισσότερα κίνητρα εγκατάστασης και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες της εξ αποστάσεως εργασίας. Οι νέοι θα μείνουν ή θα επιστρέψουν μόνο αν δουν προοπτική ζωής και εξέλιξης.
- Ο ήπιος τουρισμός είναι σύνθημα ή στρατηγική;
Για εμάς είναι ξεκάθαρα αναγκαιότητα και στρατηγική επιλογή. Δεν θέλουμε μαζικό τουρισμό που θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα της περιοχής. Θέλουμε επισκέπτες που σέβονται το περιβάλλον και αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες. Και για να είμαι ειλικρινής, και να θέλαμε, δεν θα μπορούσαμε να εξυπηρετήσουμε τον μαζικό τουρισμό, καθώς έχουμε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις στη διαμονή και την εστίαση, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν με έναν συγκεκριμένο ρυθμό και με όρους βιωσιμότητας. Άλλωστε, κανείς δεν έρχεται στην Πρέσπα διακοπές για να ζήσει έντονη νυχτερινή ζωή και να κινηθεί ανάμεσα σε πολύ κόσμο. Στην Πρέσπα έρχεσαι για να ζήσεις ήρεμες στιγμές, να θαυμάσεις το μοναδικό φυσικό τοπίο, να δοκιμάσεις παραδοσιακές συνταγές φτιαγμένες με ποιοτικές τοπικές πρώτες ύλες και να αποβάλεις το άγχος και την πίεση που σου δημιουργεί η καθημερινότητα της πόλης. Αυτή είναι η Πρέσπα και δε θέλουμε να αλλάξει!
- Ποιον ρόλο μπορεί να παίξει η Βίγλα–Πισοδέρι στο συνολικό σχέδιο;
Το χιονοδρομικό Βίγλας – Πισοδερίου μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό συμπληρωματικό πόλο ανάπτυξης. Ιδιαίτερα με τη νέα συνοριακή διάβαση, θα προσελκύσει ακόμα περισσότερους επισκέπτες. Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας θα διαθέσει περίπου 15.000.000 € για τον εκσυγχρονισμό και επέκταση των εγκαταστάσεων του χιονοδρομικού κέντρου και είναι στον σχεδιασμό η μετατροπή του σε προορισμό τεσσάρων εποχών, ώστε να ενισχυθεί συνολικά η ελκυστικότητα της περιοχής.
- Ποιο είναι το βασικό στοίχημα για τις Πρέσπες τα επόμενα χρόνια;
Το βασικό στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε ευκαιρίες για τους κατοίκους, να κρατήσουμε τους νέους στον τόπο μας.
Από εκεί και πέρα θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα με τρόπο βιώσιμο, ώστε να πετύχουμε ανάπτυξη χωρίς να χάσουμε τον χαρακτήρα μας.
Δεν θέλουμε να γίνουμε κάτι άλλο· θέλουμε να αναδείξουμε αυτό που ήδη είμαστε.
Πηγή: makedonikanea.gr
