Για την ιδιαίτερα κομβική σημασία του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΔΕΗ, το όραμα για την τεχνητή νοημοσύνη και τα σχέδια για νέα data centers μίλησε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης στο podcast Redefining Energy στο περιθώριο του συνεδρίου Power Summit 2024 της Eurelectric, το οποίο φιλοξένησε η ΔΕΗ στην Αθήνα, το διήμερο 22-23 Μαΐου.
«Η τεχνητή νοημοσύνη θα παίξει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο αλλάζοντας τα πάντα ιδιαίτερα στον κλάδο μας», παρατήρησε ο κ. Στάσσης, εξηγώντας πως η ΔΕΗ επιχειρεί να συνδυάσει όλες τις παραμέτρους ώστε να χτίσει data centers που θα φιλοξενούν δραστηριότητες ΑΙ. «Πρόσφατα κάναμε την πρώτη κίνησή μας για να μπούμε σε αυτή την αγορά με την DAMAC για το πρώτο data center στην Αθήνα ισχύος 25MW. Αλλά σκεφτόμαστε να ενεργοποιηθούμε περισσότερο σε αυτό το πεδίο», είπε ο ίδιος.
Εξήγησε μάλιστα πώς η απολιγνιτοποίηση, μέσω της οποίας απελευθερώνονται τεράστιες εκτάσεις γης μπορεί να βοηθήσει και στην ανάπτυξη των data centers. «Τι χρειάζεται ένα data center; Χρειάζεται γη, χρειάζεται διασυνδέσεις, χρειάζεται ΑΠΕ για να είναι πράσινο, χρειάζεται νερό για ψύξη και εμείς χρησιμοποιούμε νερό για ψύξη στους παλιούς θερμικούς μας σταθμούς. Προσπαθούμε να τα συνδυάσουμε όλα αυτά για να χτίσουμε data centers που θα διλοξενούν δραστηριότητες ΑΙ».
Πρωταθλητές στην ΝΑ Ευρώπη
Ξεκινήσαμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό το 2019 και τώρα είμαστε πρωταθλητές στην ΝΑ Ευρώπη, σημείωσε ο διοικητικός ηγέτης της ΔΕΗ. «Πάντα προσπαθούμε να βρούμε τρόπους ώστε να κάνουμε τεχνολογικά άλματα που θα μας οδηγήσουν πιο μπροστά», τόνισε αναφερόμενος στο πρόγραμμα της ΔΕΗ για την οπτική ίνα αλλά και στο data cable EΜC.
Όπως είπε ο κ. Στάσσης, η απολιγνιτοποίηση ευνοεί φυσικά και την γρήγορη ανάπτυξη των ΑΠΕ. Όπως εξήγησε ο ίδιος, σε αντίθεση με τα ανθρακωρυχεία, τα ορυχεία του λιγνίτη είναι ανοιχτά και μάλιστα σε μια έκταση στο μέγεθος της Θεσσαλονίκης. Καθώς σταματά η λειτουργίας τους, «έχεις άμεσα ελεύθερη γη και μπορείς να εγκαταστήσεις εύκολα φωτοβολταικά με μια μικρή αποκατάσταση». Υπάρχουν επίσης τρύπες στο έδαφος που μπορείς να γεμίσεις με νερό και να κάνεις αντλησιοταμίευση. «Υπάρχουν πολλά που μπορείς να κάνεις όταν αποφασίζεις πως τώρα είναι η ώρα να πατήσεις το κουμπί».
Ο κ. Στάσσης εξήγησε πως η ΔΕΗ ήταν από τις πρώτες εταιρείες παγκοσμίως που κατασκεύασε το πρώτο αιολικό πάρκο στην δεκαετία του 1980. «Από τότε όμως και μετά τίποτα». Η ΔΕΗ έχασε το πρώτο τρένο του big boom των ΑΠΕ την δεκαετία 2000 – 2010 αλλά «δεν θέλαμε να χάσει και το δεύτερο τρένο τώρα που το ρεύμα από ΑΠΕ είναι πλέον φτηνότερο από τις παραδοσιακές πηγές ενέργειας».
Και όπως είπε, οι φτηνές ΑΠΕ που γίνονται πολύ ανταγωνιστικές ήταν το καύσιμο που έδωσε την ώθηση στα κέρδη των τελευταίων ετών.
Ενεργειακές διασυνδέσεις
Ο κ. Στάσσης μίλησε και για την σημασία των διασυνδέσεων ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης, τονίζοντας πως «είναι πολύ σημαντικό η νέα Κομισιόν να πιέσει τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τις χώρες να κάνουν περισσότερα μέσα στην Ευρώπη».
Από νωρίς ήταν καθαρό στο μυαλό του – εξήγησε – πως έχουμε μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Γι αυτό και οι αγορές των ευρωπαϊκών κρατών πρέπει να είναι διασυνδεδεμένες και να αλληλοεπιδρούν. Στο πλαίσιο αυτής της ευρωπαϊκής σκοπιάς η ΔΕΗ επικεντρώνει στο να μεγαλώνει προς τα βόρεια και σε μέρη με τα οποία υπάρχουν διασυνδέσεις, ώστε να υπάρχει δυνατότητα trading.
«Εντοπίσαμε την ευκαιρία στη Ρουμανία, δώσαμε την μάχη μας και είμαστε πολύ χαρούμενοι γι αυτή την αγορά», διευκρίνησε ο κ. Στάσης, προσθέτοντας πως «η Ρουμανία έχει την δική της ενεργειακή μετάβαση να κάνει και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο είναι πολύ ελκυστική. Θα χτίσουμε σημαντικά έργα ΑΠΕ εκεί. Καινούρια, όχι μόνο αυτά που βρήκαμε», είπε και έδωσε τον σχεδιασμό: πάνω από 4GW στην Ελλάδα, 1,5 GW στη Ρουμανία και άλλο μισό ή ένα GW στη Βουλγαρία και άλλες χώρες».
Διακυμάνσεις και αστάθεια
Ο ίδιος εξήγησε πως όπως έχει πει στο παρελθόν μιλώντας σε επενδυτές, η ΔΕΗ επικεντρώνει στην ΝΑ Ευρώπη και σε χώρες που είναι διασυνδεδεμένες η μία με την άλλη, ώστε να μπορεί να εκμεταλλευτεί τις εμπορικές συνέργειες. «Μπορεί να έχουμε για παράδειγμα μια θαυμάσια ευκαιρία στην Μ. Βρετανία για ένα αιολικό πάρκο, αλλά για εμάς είναι πολύ μακριά. Είμαστε ένας καθετοποιημένος οργανισμός. Θέλουμε να έχουμε προμήθεια ενέργειας και στις χώρες που επενδύουμε, όπως για παράδειγμα στη Ρουμανία», είπε ο κ. Στάσσης καταλήγοντας πως στο τέλος «αυτό είναι το αποδοτικό portfolio management, δηλαδή αυτό που περιλαμβάνει διαφοροποιημένα assets με παραγωγή και προμήθεια, ώστε να αντισταθμίζεται οι απώλειες από τις χαμηλές τιμές. «Το μόνο που ξέρουμε για το μέλλον είναι πως θα έχουμε διακυμάνσεις και αστάθεια στις αγορές».
Λόγω της αστάθειας χρειάζεσαι γεωγραφική διασπορά (καθώς μερικές μέρες έχεις περισσότερη βροχή ή αέρα ή διαφορετικό καιρό σε διαφορετικές τοποθεσίες) αλλά και τεχνολογική διαφοροποίηση με αιολικά και φωτοβολταικά (ο αέρας είναι για παράδειγμα περισσότερος στην Ρουμανία). Χρειάζεσαι και τον κλάδο της προμήθειας και τον κλάδο της παραγωγής, ώστε να κερδίζεις από τη μία τσέπη αν χάνεις από την άλλη.
«Το καλύτερο παράδειγμα με τις διασυνδέσεις στην Ευρώπη είναι αυτό που συμβαίνει με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ευρώπη κατάφερε να επιβιώσει χρησιμοποιώντας την υποστήριξη των διασυνδέσεων από την μια χώρα στην άλλη», εξήγησε ο κ. Στάσσης, προσθέτοντας πως «οι διασυνδέσεις είναι πολύ κρίσιμες για να επιτρέψουν την ροή της ενέργειας από τη δύση στην ανατολή και από το βορρά στο νότο μέσα στην ΕΕ. Είναι πολύ σημαντικό η νέα Κομισιόν να πιέσει τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τις χώρες να κάνουν περισσότερα μέσα στην Ευρώπη».
Το turnaround story της ΔΕΗ
Ο Πρόεδρος της ΔΕΗ μίλησε και για το turnaround story της ΔΕΗ, λέγοντας πως όταν ανέλαβε το 2019 η εταιρεία ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση. «Επέστρεψα στην χώρα μου με την πρόκληση να ηγηθώ της ΔΕΗ και να βάλω σε τροχιά την μεταμόρφωση της εταιρείας». Η μεταμόρφωση στηρίχθηκε σε τρεις πυλώνες:
πρασίνισμα με την απολιγνιτοποίηση και την διείσδυση στις ΑΠΕ
ψηφιακός μετασχηματισμός και
πελατοκεντρικότητα
«Από το 2019 τα νούμερά μας βελτιώθηκαν σημαντικά. Το ταξίδι προς την πράσινη μετάβαση το κάνουμε για περιβαλλοντικούς λόγους αλλά και για οικονομικούς λόγους. Η ενέργεια από τον ήλιο και τον αέρα είναι φτηνότερη. Καθώς ξεδιπλώνουμε αυτή την στρατηγική βλέπουμε τα νούμερα να βελτιώνονται χρόνο με το χρόνο. Δυναμώνουμε και βγαίνουμε εκτός ελληνικών συνόρων».
Απαντώντας στην ερώτηση πώς κατάφερε να υλοποιήσει τόσο αποτελεσματικά το turnaround, ο κ. Στάσσης μίλησε για την σημασία της ενεργειακής μετάβασης. «Ο κλάδος μας εξελίσσεται και πολλοί άλλοι κλάδοι κινούνται μέσω της ηλέκτρισης προς τον δικό μας κλάδο. Είναι υπέροχο να φανταστεί κανείς τις νέες υπηρεσίες του μέλλοντος.
Για παράδειγμα e – κινητικότητα, οπτική ίνα, demand response services όλες αυτές οι νέες υπηρεσίες οδηγούν τους ανθρώπους της εταιρείας να ακολουθήσουν το όραμά μας με μεγαλύτερο ενθουσιασμό».
