Ανηφορίζουμε και πάλι την πλαγιά του Κυνόρτιου όρους και περιμένουμε με παιδική ανυπομονησία τα πεύκα να μας αποκαλύψουν το σκηνικό της παράστασης Επτά επί Θήβας του Αισχύλου. Προς έκπληξη μας, διαπιστώνουμε πως δεν υπάρχει σκηνικό! Ένα μόνο ταπεινό σκαμνί και τρεις σκάλες στα αριστερά της σκηνής! Μου δημιουργούν πάντα μια αμηχανία, όλοι αυτοί νεοτερισμοί που υπόκειται τα τελευταία χρόνια το αρχαίο θέατρο μας.
Ανεβαίνουμε στο πάνω διάζωμα, εκεί στα λαϊκά, προσιτά εισιτήρια των 5 και 8 ευρώ το άτομο. Παίρνουμε μια ανάσα από το ταξίδι και την ανάβαση, η ματιά μας γεμίζει από το «ύστατο χαίρε» του ήλιου που δύει, έχει κλείσει μέσα του όλα τα κόκκινα του κόσμου, αυτή είναι η καλύτερη αυλαία θεάτρου σκέφτομαι.
Η παράσταση αρχίζει, είναι η δεύτερη παλαιότερη τραγωδία που διασώθηκε μέχρι τις μέρες μας. Έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά της πρώιμης τραγωδίας, δηλαδή μεγάλο μέρος της πλοκής διαδραματίζεται εκτός σκηνής και μεταφέρεται στους θεατής ως αφήγηση των αγγελιοφόρων . Κάτι που δεν την κάνει θελκτική για τους σύγχρονους θεατές και σκηνοθέτες, για αυτό και δεν την συναντάμε συχνά.
Η πλοκή του ιδιαίτερη και δυνατή, πραγματεύεται δύο κατάρες (του Λάιου και του Οιδίποδα), ένα πόλεμο και μια αδελφοκτονία. Το κείμενο περικλείει το μύθο, την ποίηση και το φόβο του πολέμου. Αυτόν ακριβώς το φόβο που ζει ολόκληρη η Ευρώπη σήμερα, με την αόρατη απειλή του και τα πολλαπλά χτυπήματα του. Ο Αισχύλος περιγράφοντας την προετοιμασία της σύγκρουσης του Ετεοκλή και του Πολυνείκη μας οδηγεί αναπόφευκτα στο συμπέρασμα πως κάθε πόλεμος έχει μόνο ηττημένους, πόσο μάλλον ένας αδελφοκτόνος πόλεμος.
Κατά την διάρκεια της παράστασης ήρθε πολλές φορές στην σκέψη μου το βιβλίο του Ν. Καζαντζάκη «Αδελφοφάδες»: … «Πόλεµος ακατάπαυτος µε το Θεό, µε τους αγέρηδες, µε το χιόνι, µε το θάνατο είναι η ζωή τους· γι’ αυτό, όταν πλάκωσε ο άδερφοσκοτωµός, δεν ξαφνιάστηκαν οι Καστελιανοί, δεν τρόµαξαν, δεν άλλαξαν συνήθειες· µονάχα ό,τι ως τότε κουφόβραζε µέσα τους, βουβό κι αφανέρωτο, ξεσπούσε τώρα κι αυθαδίαζε λεύτερο· τινάχτηκε από τα στήθια τους αχαλίνωτη η αρχέγονη λαχτάρα του ανθρώπου να σκοτώσει. Καθένας είχε κι ένα γείτονα ή κι ένα φίλο ακόµα ή κι αδερφό, που τον µισούσε, χρόνια, χωρίς αφορµή, κάποτε χωρίς κι ο ίδιος να το ξέρει, στέρνιαζε χρόνια το µίσος και δεν έβρισκε κανάλι να βγει’ και τώρα, να, ξαφνικά τους µοίραζαν τουφέκια και χειροβοµβίδες, ανέµιζαν απάνω από τα κεφάλια τους …. Ο φόνος, η παµπάλαιη ανάγκη του άνθρωπου, έπαιρνε ένα υψηλό µυστικό νόηµα, κι άρχισε το αδερφοκυνηγητό».
Την απειλή λοιπόν του αδελφοκτόνου πολέμου μας αφηγήθηκε με συγκλονιστικό τρόπο ο Χορός (παρθένες της Θήβας). Τον πόλεμο καλείτε να αντιμετωπίσει ο Ετεοκλής, στο ρόλο αυτό παρακολουθήσαμε ένα καθηλωτικό Γιάννη Στάνκογλου, με μια άρτια στιβαρή ερμηνεία που κυριαρχούσε στην σκηνή.
Μια καλοδουλεμένη και καλοκουρδισμένη παράσταση από το Λιθουανό σκηνοθέτη Τσεζάρις Γκραουζίνης, ο οποίος σεβάστηκε και κατάλαβε το νόημα της τραγωδίας περισσότερο από έλληνες συναδέρφους του. Σε μια συνεχόμενα συναισθηματικά φορτισμένη πλοκή κατάφερε να ενσωματώσει ένα καλά οργανωμένο χιούμορ, για να μπορεί το κοινό να αποσυμπιέζεται. Ευφυέστατο και συγκλονιστικό το εύρημα της μονομαχίας του Ετεοκλή και του Πολυνείκη. Τα αδέρφια ξεκινούν την μονομαχία τους, αλλά μονομαχούν με αγκαλιές. Σκληρές αγκαλιές βίαιες. Αρσενικές. Πολεμικές. Αγκαλιές που σφίγγουν και λες να τώρα ματώνουν και μετά απελευθερώνουν λυτρωτικά μέχρι να ξαναγίνουν αγκαλιές. Και στο τέλος καταλήγουν στο παγωμένο σμίξιμο. Στο θάνατο. Ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης πεθαίνουν όρθιοι και σφιχταγκαλιασμένοι!
Ενώ «καθόταν» η σκόνη, που είχαν σηκώσει από την πάλη τους τα δυο αδέλφια ένιωσα την ανατριχίλα όλου του θεάτρου, είναι η πιο δυνατή σκηνή που έχω δει ποτέ στη ζωή μου … μέχρι που μπήκαν οι δύο αδελφές, η Αντιγόνη και η Ισμήνη και άρχισε ο θρήνος για τ’ αδέλφια τους… έκλαψα και εγώ!
Η παράσταση τελειώνει ουσιαστικά προλογίζοντας την σπουδαία τραγωδία του Σοφοκλή την «Αντιγόνη». Το κοινό όρθιο χειροκροτεί … άλλο ένα ταξίδι στη Επίδαυρο άξιζε τον κόπο.
Όπου και αν πάτε διακοπές ψάξτε και μια καλή παράσταση να δείτε ή μην χάσετε τις παραστάσεις που θα έρθουν στην Πτολεμαΐδα, καλό υπόλοιπο καλοκαιριού σε όλους.
Κρυσταλλίδου Θεοπίστη
Δημοτική Σύμβουλος Εορδαίας
