Η εν λόγω δεκάδα
(δωδεκάδα) Ύμνου
είναι αφιερωμένη στην
Παναγία με αναφορά
στην Μονή Λειμώνος
της νήσου μας Λέσβου.
- Αυλή, η ανδρώα Ιερά
Μονή Λέσβου Λειμώνος,
Φως, του δεκάτου έκτου εστί
μετά Χριστόν αιώνος.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Φως άδυτον : )
Η λέξη ανδρώα (=ανδρική)
χρησιμοποιείται στην
εκκλησισαστική ορολογία.
Στα αρχαία ελληνικά
υφίσταται η λέξη ανδρώδης
= ανδρικός, βλέπε σελ. 108
Λεξικού Αρχαίας Ελληνικής
Γλώσσης, Ιωάννου
Σταματάκου
(= Η Ιερά Μονή Λείμωνος
στην νήσο Λέσβο μας, στο
Αιγαίο μας, και δη στην
περιοχή Καλλονής Λέσβου
είναι ανδρώδης, ανδρική,
Μονή και κτίσθηκε τον
16ο αιώνα μ.Χ., και
ειδικότερα το 1526,
Παναγία).
- Εστί η Λειμώνος Ιερά
Μονή εν νήσω Λέσβω
κτισμένη επί βυζαντινού
Μοναστηρίου, Κλέος.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Κλέος : )
(= Η Ιερά Μονή Λειμώνος
στην Λέσβο είναι κτισμένη
επάνω σε Μοναστήρι
Βυζαντινό, Παναγία)
Λείμων σημαίνει λιβάδι.
Η εν λόγω Μονή είναι εν
μέσω λιβαδίου.
Προβαίνω εις απλήν
αναφοράν των κάτωθι,
ενθυμούμενος εκ των
μαθητικών μου χρόνων
εις το Βαλταδώρειον
Γυμνάσιον και Λύκειον
Κοζάνης τότε, νυν
Βαλταδώρειον Γυμνάσιον,
την λέξιν : λειμών.
Στην ελληνική
αρχαιότητα, κατά τον
Όμηρον, οι ψυχές των ηρώων
διητώντο, έζων εις τον
ασφόδελον λειμώνα, εις το
λιβάδι ησυχίας και δροσίδος.
Κατά τον Ησίοδον, εις τον
ασφόδελον λειμώνα
διητώντο οι ψυχές που ήσαν
άξιες ούτε αμοιβής ούτε
ποινής. Το ασφόδελον
πεδίον ήτο το πεδίον,
όπου κατά την αντίληψιν
των αρχαίων Ελλήνων
ησύχαζον αι σκιαί των
ηρώων. Κατά την αντίληψιν
των ιδίων των αρχαίων
Ελλήνων (Πίνδαρος) το
Ηλύσιον πεδίον ήτο ο χώρος
της υπό γην διαμονής των
ψυχών των δικαίων. Εις το
Ηλύσιον τούτο πεδίον
διητώντο, ζούσαν,
κατώκουν οι των εναρέτων
ψυχές.
- Το της Μονής Καθολικόν
εστί δια τας γυναίκας,
ω Βροντοχίου, άβατον,
Βασιλέως Καθέδρα.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
[(ω) Βροντοχίου : Μυστράς]
[(ω) Ροδαρίου : Τήνος]
((ω) Φιλερήμου : Ρόδος]
(Γηρομερίου : Θεσπρωτία)
(Βασιλέως Καθέδρα : )
(=Το Καθολικόν της εν λόγω
Μοναστηριακής έδρας,
της Μονής Λειμώνος,
αποτελεί άβατον δια τας
γυναίκας, Παναγία).
- Υπό του Ιγνατίου του
Αγίου, Ελέους Θύρα,
εστί ιδρυθείσα η Μονή
Λειμώνος, Θεουργία.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Θύρα ελέους : )
(Θεουργία : )
(=Η Μονή Λειμώνος
κατασκευάστηκε από τον
Άγιο Ιγνάτιο τον
Αγαλλιανό, Αρχιεπίσκοπο
Μηθύμνης, Παναγία).
- Ανέθετο, Όρους, αρχικώς,
Χωστή, η Μονή Λειμώνος
τω Ταξιάρχη Μιχαήλ,
Αμάραντον ω Ρόδον.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Όρους Αγίου : Άγιον Όρος)
(Αλατόμητον όρος : )
αλατόμητος = αλάξευτος
(Χωστή : Κρήτη )
(Ρόδον το Αμάραντον :
Πειραιάς, Μύκονος)
Ανατίθημι = αφιερώνω
Το ανέθετο : γ΄ προσ. αορ. Μ. β΄
του ρήμ. ανατίθεμαι
Το ανετέθη : γ΄ προσ. αορ. Π. α΄
του ρήμ. ανατίθεμαι
Το ανάθημα (= αφιέρωμα)
εκ του ρήμ. ανατίθημι
τίθημι τινι τι (δοτ. + αιτ.) =
δίνω σε κάποιον κάτι
(= Κατά την επανίδρυσή της
από τον Άγιο Ιγνάτιο η εν
λόγω Μονή Λειμώνος
αφιερώθηκε, ανετέθη στον
εκ των Ταξιαρχών Μιχαήλ,
Παναγία).
- Μετά την αγιοποίησιν
κτίτορος Ιγνατίου
μετωνομάσθη η Μονή εις
Αγίου Ιγνατίου.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
Η λέξις κτήτωρ είναι
αρχαιοελληνική και
γράφεται με η. Προέρχεται
εκ του ρήμ. κτώμαι.
Στην εκκλησιαστική
ορολογία το κτίτωρ με ι
σημαίνει : Ιδρυτής Μονής
και στην θεμελίωση και
στην σύσταση και την
παραπέρα λειτουργία της.
Το πρόσωπό τούτο είναι
μεγάλης ευσεβείας,
εγκαταβιώνει, μένει,
«κατοικεί» στην Μονή
και αποδεικνύεται πρότυπο
αρετής.
(= Μετά την αναγνώριση της
αγιότητος του κτίτορος
Ιγνατίου η Μονή Λειμώνος
αφιερώθηκε στον Άγιο
Ιγνάτιο και μετονομάσθηκε
εις Μονήν Αγίου Ιγνατίου,
Παναγία).
237α Κατεσκευάσθη επί, Κυρά,
παλαιών θεμελίων
η της Λειμώνος, Φως, Μονή,
ω Μείζον των Αγίων.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Κυρά : Αλόννησος, Νίσυρος,
Κάλυμνος, Σαντορίνη )
(Φως ζωής : )
(= Η Μονή Λειμώνος Λέσβου
κατασκευάστηκε επάνω
σε παλιά θεμέλια και από
παλιά θεμέλια, Παναγία).
237β Ιδρύθη «εξ ιδίων η
Μονή αναλωμάτων»
Ιγνάτιος, Κλεις, έφη, ω
ποταμέ αρωμάτων.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Κλεις του Παραδείσου : )
(Ποταμός αρωμάτων : )
(= Ο Άγιος Ιγνάτιος ο
Αγαλλιανός είπε πως η Μονή
κτίσθηκε από ίδια
αναλώματα, Παναγία).
237γ. Ωκοδομήθη «εκ παλαιών»
η Μονή «θεμελίων»
και «εξ αναλωμάτων» ο
Ιγνάτιος έφη «ιδίων».
Θεοτόκε Πανάχραντε.
Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλλιανός
ο κτίτωρ είπε : «Η Μονή
οικοδομήθηκε εκ θεμελίων
παλαιών και εξ ιδίων
αναλωμάτων» (= Η
Μονή κτίσθηκε με παλιά
υλικά, θεμέλια, με πολλή
προσωπική δουλειά και
προσωπικά χρήματα).
- Προνάω του Καθολικού
Μονής Λέσβου Λειμώνος
εκ Παλαιάς Διαθήκης αι
τοιχογραφίαι, Νόστου.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Νόστου : )
(=Οι τοιχογαφίες στον
Πρόναο, στον Νάρθηκα
του Καθολικού της Μονής
Λειμώνος στην πλειονότητά
τους στην Λέσβο αποδίδουν
σκηνές από την Παλαιά
Διαθήκη, Παναγία).
Κατά την προσκυνηματική
επίσκεψή μου στην Μονή
αυτή παρατήρησα τις
τοιχογραφίες του
Καθολικού της Μονής
αυτής.
Οι τοιχογραφίες είναι
μοναδικές σε όλην την
Χριστιανοσύνη σε σχέση με
την διάταξη τους εντός του
Ναού αυτού (Καθολικού).
Μπαίνουμε εντός του Ναού
από πλάγια είσοδο. Κινούμεθα
προς τον Πρόναο, τον Νάρθηκα,
ο οποίος είναι ασυνήθιστα
μεγάλος. Εντός αυτού
υπάρχουν μεγάλες
τοιχογραφίες, οι οποίες στην
πλειονότητά τους έχουν
αναφορά εις την Παλαιά
Διαθήκη. Υπάρχουν σε
τοιχογραφίες : η δημιουργία
των πρωτοπλάστων, ήτοι η
Πλάσις του Αδάμ,
η Πλάσις της Εύας, έτι η
παράδοση του
απαγορευμένου καρπού
από την Εύα στον Αδάμ, η
έκπτωσις και έξοδος των
πρωτοπλάστων εκ της Εδέμ,
του ουρανίου Παραδείσου,
η αδελφοκτονία, ήτοι ο φόνος
του Άβελ από τον Κάϊν, η
Κιβωτός του Νώε και ο
Κατακλυσμός, Ο Μωυσής,
Η Ψυχοσωτήριος και
ουρανοδρόμος κλίμαξ
(η Κλίμακα-σκάλα
προς την ουράνια Βασιλεία,
κ.λ.π., κ.λ.π.
- Εν τω Ναώ Καθολικού
Μονής Λέσβου Λειμώνος
εκ της Καινής Διαθήκης αι
τοιχογραφίαι, Πόνου.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Πόνου : )
Εισερχόμενοι ακολούθως
εντός του κυρίως Ναού
μένουμε εκστασιασμένοι από
την σειρά και την διάταξιν των
τοιχογραφιών εις τούτο το
τμήμα του Ναού. Άνωθεν των
στασιδίων στην δεξιά και
αριστερή πλευρά του κυρίως
Ναού και μέχρι του σημείου
της σκεπής του Ναού
υπάρχουν τρεις σειρές
τοιχογραφιών, η υψηλή σειρά,
η μεσαία σειρά και η
χαμηλή σειρά που εφάπτεται
με τα στασίδια. Δηλαδή οι
τοιχογραφίες παρουσιάζονται
σε τριώροφη δομή και μορφή.
Η πρώτη σειρά, κάτω από
την σκεπή, καθ΄ όλον το
οριζόντιον μήκος της
σειράς αυτής επί των
πλευρών του ναού (γύρω-
γύρω) δεξιά και αριστερά
έχει ισομεγέθεις τοιχογραφίες,
αναφερόμενες στα θαύματα
του Ιησού, αρχής γενομένης
από το θαύμα στον εν Κανά
Γάμον, το θαύμα του εκ
γενετής τυφλού, της
ευλογήσεως των πέντε άρτων
και της τροφής 5.000 πιστών
επί διδασκαλίας του,
της καταπαύσεως της
καταιγίδος στη θάλασσα
της Γαλιλαίας, του παραλύτου,
της νεκρής κόρης, της
αιμορροούσης γυναικός,
του υποκριτού ελεήμονος κ.λ.π.,
κ.λ.π.
Η δεύτερη σειρά, η μεσαία
δηλαδή, έχει καθ΄ όλον το
οριζόντιον μήκος της
κυκλικής σειράς της, πάλι
ισομεγέθεις τοιχογραφίες,
στις οποίες παριστάνονται –
απεικονίζονται τα στάδια
της ζωής του Ιησού Χριστού
(Ο Ευαγγελισμός της
Θεοτόκου – Η Γέννησις του
Ιησού-Η φυγή στην Αίγυπτο
λόγω εντολής Ηρώδου για
εξόντωση των Νεογνών –
Η Υπαπαντή του Κυρίου –
Η Βάπτισις του Ιησού, ο Ιησούς
εβαπτίσθη τριακοντούτης,
σε ηλικία τριάντα ετών – Η
Μεταμόρφωσις του Σωτήρος
-Ο Μυστικός Δείπνος – Η
-Σταύρωσις του Κυρίου -Η
Αποκαθήλωσις του Κυρίου –
Η Ανάστασις του Κυρίου
-Η Ανάληψις του Κυρίου –
-Η Πεντηκοστή κ.λ.π, κ.λ.π
Έτι υπάρχουν στην ίδια αυτή
σειρά οι τοιχογραφίες με
τίτλο : Οι Κήρυκες Θεοφόροι –
Ρήτορας πολυφθόγγους –
Σώσαι θέλων, κ.λ.π.
Προσέτι στην ίδια τούτη
Σειρά υπάρχουν τοιχογραφίες
με την εν τη Βηθλέεμ φάτνη,
με το άστρο και τους τρεις
Μάγους, με τους τρεις
Μαγους κομίζοντας τα
δώρα στο νεογεννηθέντα
Χριστό, κ.λ.π., κ.λ.π
Η τρίτη σειρά τοιχογραφιών
εντός του κυρίως ναού
παριστά όλους σχεδόν τους
Αγίους και Αγίες της
Εκκλησίας μας (σχήμα
λόγου), καθ΄όλον το
οριζόντιο, μήκος της
κυκλικής σειράς της,
τον Άγιο Τρύφωνα, τον Άγιο
Καλλίνικο, τον Άγιο
Θεόδωρο τον Στρατηλάτη,
τον Άγιο Ιάκωβο, τον Άγιο
Νέστορα, τον Άγιο
Αρτέμιο, τον Άγιο Λογγίνο,
κ.λ.π., κ.λ.π.
Όλοι οι ορθόδοξοι άνδρες
της Εκκλησίας μας αξίζει
να επισκεφθούν το
Καθολικό τούτο, για το οποίο
ομιλούμε. Θα μείνουν
αποσβολωμένοι, θαμπωμένοι.
Δυστυχώς δεν πρόλαβα, λόγω
πιέσεως χρόνου, να ιδώ τις
τοιχογραφίες του
εσωτερικού του Ιερού του
Ναού, δηλαδή τα Άγια
των Αγίων, για να είμαι
σε θέση να τις αποδώσω
στο παρόν κείμενο,
Το εκδρομικό λεωφορείο
έπρεπε να αναχωρήσει.
Και εκεί, εκτιμώ, εις το
Ιερόν του Καθολικού, θα
υπάρχει πλούτος ανεκτίμητος
τοιχογραφιών, πιθανότατα
εις ανάλογην διάταξιν.
Με χαρά θα επισκεφτόμουν
και πάλιν την Μονήν
Λειμώνος και το εν λόγω
Καθολικόν αυτής.
Η διάταξις των τοιχογραφιών
του Καθολικού τούτου
χρήζει ιδιαίτερης ερεύνης
και μελέτης.
Έν άλλον χαρακτηριστικόν
του Καθολικού τούτου είναι
το ότι τα δύο Αναλόγια,
δεξιόν και αριστερόν,
ευρίσκονται εις το
κέντρον, εις το μέσον του
Καθολικού και όχι έγγιστα
του Ιερού Βήματος, της
Ωραίας Πύλης, ένθεν
κακείθεν.
Έκαστον Αναλόγιον είναι
διαμορφωμένον υπό μορφήν
«θόλου» εκ δώδεκα, αν δεν
σφάλλομαι, στασιδίων, για
να κάθονται και να ψάλουν
δώδεκα ψάλτες μοναχοί –
δώδεκα και οι Απόστολοι
του Κυρίου-, το δε
Ψαλτήριον εκάστου θόλου
ευρίσκεται εις την κορυφήν
του θόλου τούτου.
Όλες οι φωτογραφίες
τοιχογραφιών, οι οποίες
παρατίθενται στην δεκάδα
τούτη 231-240 του Ύμνου,
είναι περί τις τριάντα (30)
και είναι όλες φωτογραφίες
εκ των τοιχογραφιών του
Καθολικού της Μονής
Λειμώνος της Λέσβου μας.
240.Η εορτή, Κλεις, της Μονής
δεκάτη, Ηώ, τετάρτη
του Οκτωβρίου, εορτή
του κτίτορος, ω Λάχνη.
Θεοτόκε Πανάχραντε.
(Κλεις της Βασιλείας : )
(Ηώ αγνείας : )
(Λάχνη : Πάτμος )
(= Η Μονή Λειμώνος Λέσβου
εορτάζει και έχει πανήγυριν
την 14η Οκτωβρίου, την ημέρα
δηλαδή εορτής του κτίτορός
της, του Αγίου Ιγνατίου του
Αγαλλιανού). 31-8-2026
