Άρθρο της Μητρόπολης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας για τη Μεγάλη Δευτέρα

Αυτές οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας δεν είναι απλώς μια περίοδος του χρόνου. Είναι μια ευκαιρία να σταματήσει ο άνθρωπος και να δει μέσα του. Όχι όπως φαίνεται προς τα έξω, αλλά όπως πραγματικά είναι. Η πορεία προς το Πάθος και την Ανάσταση του Χριστού μας δεν αφορά μόνο γεγονότα, αλλά αποκαλύπτει την καρδιά. Και εκεί κρίνονται τα πάντα¹.

Στην καθημερινότητα που δεν γνωρίζει γιορτές όλα τρέχουν. Υποχρεώσεις, άγχος και απαιτήσεις. Μέσα σε αυτή τη διαρκή κίνηση, κάτι όμως χάνεται. Η ησυχία της ψυχής. Η αλήθεια της σχέσης. Η ειλικρίνεια της καρδιάς. Ο άνθρωπος μαθαίνει να λειτουργεί, αλλά όχι να ζει. Να φαίνεται, αλλά όχι να είναι. Και κάπου εκεί αρχίζει να στερεύει ο καρπός².

Η πρώτη αυτή ημέρα της ξεχωριστής Εβδομάδος δεν περνά σιωπηλά. Μας θέτει ένα βαθύ και προσωπικό ερώτημα. Δεν μας αφήνει να σταθούμε στην επιφάνεια, ούτε να προσπεράσουμε εύκολα το μήνυμά της. Μας προσκαλεί να κοιτάξουμε μέσα μας και να αναρωτηθούμε τι υπάρχει πραγματικά στην καρδιά μας. Η Εκκλησία δεν κατηγορεί, δεν πιέζει και το σημαντικότερο δεν φοβίζει τόν άνθρωπο. Φέρνει μπροστά μας εικόνες, ύμνους και κείμενα που λειτουργούν σαν καθρέφτης. Μας δείχνει δύο δρόμους, δύο στάσεις ζωής, δύο διαφορετικές πορείες. Και μας αφήνει να επιλέξουμε με απόλυτη ελευθερία ³.

Σήμερα Μεγάλη Δευτέρα, διαβάζουμε για ένα πρόσωπο της Παλαιάς Διαθήκης. Ο Πάγκαλος Ιωσήφ είναι ο άνθρωπος που δοκιμάστηκε, αλλά δεν αλλοιώθηκε. Προδόθηκε, αδικήθηκε και ταπεινώθηκε. Κι όμως δεν έγινε σκληρός. Δεν κράτησε μέσα του το κακό. Δεν έκλεισε την καρδιά του. Έμεινε ανοιχτός στον Θεό. Και αυτό είναι το μεγαλείο του. Δεν καθορίστηκε από όσα έζησε, αλλά από τον τρόπο που στάθηκε απέναντί τους⁴.

Στην πιο κρίσιμη στιγμή, μπροστά στον πειρασμό, αποκαλύπτεται η ποιότητα της καρδιάς του. «Πώς μπορώ να κάνω αυτό το κακό ενώπιον του Θεού;»⁵. Δεν επιχειρηματολογεί. Δεν δικαιολογείται. Επιλέγει. Και η επιλογή του δείχνει έναν άνθρωπο που ζει με επίγνωση, με ευθύνη και με αλήθεια.

Απέναντι ακριβώς σε αυτή τη στάση, στέκεται η εικόνα της άκαρπης συκιάς. «Και βλέποντας μια συκιά γεμάτη φύλλα, πήγε να βρει καρπό, αλλά δεν βρήκε τίποτε παρά μόνο φύλλα»⁶. Μια εικόνα που δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Είναι βαθιά σημερινή. Μια ζωή που φαίνεται πλήρης, αλλά μέσα της είναι άδεια. Μια ύπαρξη που έχει μορφή, αλλά όχι περιεχόμενο.

Και εδώ γεννιέται το πιο ουσιαστικό ερώτημα. Τι δείχνει η δική μας καρδιά; Μήπως έχουμε μάθει να ζούμε με «φύλλα»; Με εικόνα, με τύπους και με μια εξωτερική σχέση με την πίστη; Μήπως αποφεύγουμε το βάθος, γιατί αυτό απαιτεί αλλαγή;⁷

Η Εκκλησία αυτές τις ημέρες προβάλλει τον Νυμφίο Χριστό. Εκείνον που στέκεται σιωπηλά και περιμένει. Δεν εισβάλλει. Δεν επιβάλλεται. Περιμένει να ανοίξει η καρδιά. Και όταν ανοίξει, δεν βρίσκει κατηγορία, αλλά αγάπη. Ο Χριστός δεν ζητά την τελειότητα. Ζητά αλήθεια⁸.

Οι ακολουθίες αυτής της περιόδου είναι μια ευκαιρία συνάντησης. Εκεί ο άνθρωπος ακούει, βλέπει, συμμετέχει και τέλος μπολιάζεται με τον Νυμφίο της Εκκλησίας. Αν σταθεί με ευθύνη και θέληση μέσα σε αυτό το πλαίσιο της Εκκλησίας είναι αποδεδειγμένο ότι κάτι αλλάζει. Όπως σημειώνει ο Μέγας Βασίλειος, «η ψυχή καλλιεργείται με τη μνήμη του Θεού και την προσευχή»⁹. Εκεί η καρδιά γίνεται δεκτική και αρχίζει να βρίσκει τον δρόμο της.

Δεν χρειάζονται μεγάλα λόγια. Χρειάζεται ένα βήμα. Μια απόφαση. Να μην μείνουμε στην επιφάνεια. Να μην αρκεστούμε στην εικόνα. Να αναζητήσουμε τον καρπό.

Άρα, λοιπόν, να μην ξεχάσουμε τη Μεγάλη Δευτέρα δύο ουσιαστικά στοιχεία στον πνευματικό μας αγώνα.

Πρώτον, ότι η αρετή είναι επιλογή ζωής και φαίνεται στις δύσκολες στιγμές, όπως στον Ιωσήφ.

Και δεύτερον, ότι ο Νυμφίος Χριστός στέκεται μπροστά στην καρδιά μας και περιμένει να του ανοίξουμε. Το ερώτημα είναι αν θα βρει στην είσοδο του, καρπό ή μόνο φύλλα¹⁰.

Παραπομπές: