Το τελευταίο διάστημα, η ζήτηση αγροτικών εκτάσεων για μακροχρόνια μίσθωση με σκοπό την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποκτά μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από εγχώριους όσο και από διεθνείς επενδυτές. Λόγω μάλιστα της απολιγνιτοποίησης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της περιοχής, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος. Τι συμβαίνει όμως στην πραγματικότητα με τα φωτοβολταϊκά έργα, ποια είναι τα οφέλη για τους ιδιοκτήτες, τι περιλαμβάνει η αδειοδοτική διαδικασία και ποιες είναι οι συνέπειες για το περιβάλλον;
Για να δώσουμε απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, μιλήσαμε με την εταιρία Wattcrop Hellas που δραστηριοποιείται στον χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε όλη την Ελλάδα και στην περιοχή μας. Τα στελέχη της εταιρίας έχουν συλλέξει και σας παραθέτουν με βάση την πολυετή εμπειρία τους στον χώρο τις 15 πιο συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων σε γεωργική γη.
- Προκαλείται θόρυβος από τα φωτοβολταϊκά συστήματα;
Όχι, σε αντίθεση με τις ανεμογεννήτριες τα φωτοβολταϊκά συστήματα δεν έχουν κινούμενα μέρη επομένως ένα φωτοβολταϊκό πάρκο είναι τελείως αθόρυβο μετά την κατασκευή του.
- Θα προκληθούν ζημιές στην χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών;
Στόχος των υπεύθυνων εταιρειών ανάπτυξης έργων ΑΠΕ είναι όχι μόνο να προστατέψουν αλλά και να βελτιώσουν την βιοποικιλότητα της περιοχής. Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια καλύπτονται με προστατευτικό γυαλί, επομένως τα ηλεκτρικά τους συστήματα δεν βλάπτουν την άγρια ζωή. Οι εγκαταστάσεις δεν παράγουν τοξικά ή επικίνδυνα απόβλητα και οποιεσδήποτε επεμβάσεις μπορεί να επέλθουν κατά τη διάρκεια κατασκευής, αυτές αποκαθίστανται σύμφωνα με το πλάνο βιοποικιλότητας της εκάστοτε εταιρείας.
Για τη συντήρηση των πάρκων αποφεύγεται η χρήση φυτοφαρμάκων ή χημικών. Η χλωρίδα διατηρείται στα επιθυμητά επίπεδα είτε με χλοοκοπτικά μηχανήματα χαμηλής όχλησης είτε με την βόσκηση προβάτων.
- Είναι συμβατά τα φωτοβολταϊκά με την κτηνοτροφία και την μελισσοκομία;
Ναι, σε παγκόσμιο επίπεδο σύμφωνα με τις καλές πρακτικές που ακολουθούνται από τον κλάδο τα φωτοβολταϊκά πάρκα γίνονται χώροι βόσκησης των προβάτων και όλα τα ηλεκτρικά μέρη έχουν την κατάλληλη προστασία για την αποφυγή ηλεκτροπληξίας των ζώων. Παράλληλα, σε πολλά πάρκα οι εταιρίες παραγωγής ενέργειας συνεργάζονται με μελισσοκόμους για την παραγωγή μελιού από την άγρια χλωρίδα η οποία δεν επηρεάζεται από ψεκασμούς και βρίσκεται εντός των πάρκων.
- Μπορεί το αγροτεμάχιο να χρησιμοποιηθεί για γεωργική χρήση και καλλιέργεια μετά την απεγκατάσταση του φ/β συστήματος;
Μετά την απεγκατάσταση του φωτοβολταϊκού συστήματος, οι αρμόδιες εταιρείες οφείλουν να κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να αφαιρεθεί ο εξοπλισμός και οι καλωδιώσεις και να επανέλθει το έδαφος σε επίπεδη μορφή κατάλληλη για καλλιέργεια. Ένα ακόμη πλεονέκτημα της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων αποτελεί η παρατεταμένη ανάπαυση του αγρού – καθ’ολη τη διάρκεια ζωής του φωτοβολταϊκού έργου – που τον καθιστά πιο παραγωγικό και επομένως αυξάνει την αξία του στο μέλλον. Κατά την διάρκεια της εγκατάστασης δεν γίνεται θεμελίωση ή μόνιμες κατασκευές, επομένως στο αγροτεμάχιο δεν υφίσταται καμία ανεπανόρθωτη ζημιά. Οποιαδήποτε εγκατάσταση τσιμεντένιων βάσεων γίνεται μόνο σε επιφανειακό επίπεδο και αφαιρείται κατά την απεγκατάσταση.
- Ποιος είναι υπεύθυνος για το κόστος της απεγκατάστασης;
Η εταιρεία που αναπτύσσει το έργο είναι υπεύθυνη να καλύψει όλο το κόστος απεγκατάστασης και να επαναφέρει το αγροτεμάχιο σε καλλιεργήσιμη κατάσταση.
- Ποια είναι η διάρκεια ζωής ενός φωτοβολταϊκού πάρκου και τι συμβαίνει μετά το πέρας αυτής;
Η μέση διάρκεια ζωής ενός φωτοβολταϊκού πάρκου με βάση τα σημερινά δεδομένα είναι τα 35- 40 χρόνια. Ο κατάλληλος σχεδιασμός για την απεγκατάσταση του συστήματος είναι προγραμματισμένος πριν το τέλος της διάρκειας ζωής του έργου και περιλαμβάνει τα εξής στάδια:
– Το σύστημα αποσυνδέεται από το δίκτυο. Τα πάνελ, ο υπόλοιπος εξοπλισμός και οι καλωδιώσεις αφαιρούνται και αποστέλλονται σε εξειδικευμένη μονάδα ανακύκλωσης.
– Αφαιρούνται με ασφάλεια οι βάσεις στήριξης των πάνελ, καθώς και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός (μετασχηματιστές, μετατροπείς ενέργειας)
– Αφαιρείται η περίφραξη και καλύπτονται οι οδεύσεις στο αγροτεμάχιο
– Το αγροτεμάχιο επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση χωρίς μόνιμες βλάβες ή αλλαγές. Για τα φωτοβολταϊκά έργα δεν χρησιμοποιούνται μόνιμες κατασκευές με βαθιές θεμελιώσεις.
- Ποια είναι τα οφέλη των φ/β εγκαταστάσεων για την τοπική κοινωνία;
Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων μεγάλης κλίμακας αντιπροσωπεύει μια σημαντική επένδυση για τις τοπικές κοινότητες. Εκτός από το ετήσιο σταθερό μίσθωμα που λαμβάνει ο κάθε ιδιοκτήτης, τα έργα αυτά δημιουργούν πολλαπλές θέσεις εργασίας τόσο κατά την διάρκεια της κατασκευής όσο και κατά την συντήρηση τους. Ακόμα, υπάρχουν έσοδα για τους δήμους και τις τοπικές κοινότητες σε έργα μεγαλύτερα των 10MW, ενώ δημιουργούνται έμμεσες χρηματοροές για τις τοπικές επιχειρήσεις και υποστηρίζεται η κοινότητα μέσω δωρεών σε σχολεία, νοσοκομεία και έργα υποδομών.
- Θα δημιουργηθούν μόνιμες θέσεις εργασίας από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων;
Ιδιαίτερα τα έργα μεγάλης κλίμακας που αναπτύσσονται στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, δημιουργούν πολλαπλές νέες θέσεις εργασίας. Κατά προσέγγιση, ανά 100MW εγκατεστημένης ισχύος (1.000 στρέμματα) δημιουργούνται περίπου 8 μόνιμες θέσεις εργασίας κατά την φάση λειτουργίας και συντήρησης των έργων.
Οι ανάγκες για θέσεις εργασίας όσο διαρκεί η κατασκευή είναι πολλαπλάσιες αλλά δεν δημιουργούν μόνιμες, μακροχρόνιες θέσεις εργασίας.
- Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα χαρακτηριστικά της μακροχρόνιας μίσθωσης με εταιρείες ανάπτυξης φωτοβολταϊκών ;
- Με βάση την εμπειρία μας, η διάρκεια της μίσθωσης ανέρχεται στα 25 έτη με δικαίωμα παράτασης και ανάλογη αύξηση του μισθώματος για τον ιδιοκτήτη της γης μετά το πέρας της αρχικής περιόδου. Η αδειοδοτική διαδικασία μπορεί να διαρκέσει από 1 έως 3 έτη. Το ποσό της ενοικίασης του αγροτεμαχίου πριν την έκδοση των κατάλληλων αδειών συνήθως διαφέρει από το τελικό συμφωνημένο μίσθωμα.
- Στη συνέχεια, μετά την αδειοδότηση και με την εκκίνηση των εργασιών στο αγροτεμάχιο για την εγκατάσταση φ/β σταθμού το μίσθωμα αναπροσαρμόζεται από 120€ έως 220€ ανά στρέμμα για την περίοδο που απομένει από τα 25 αρχικά έτη της μίσθωσης. Το ποσό αυτό εξαρτάται από την περιοχή, την διαθεσιμότητα του δικτύου και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
- Σε περίπτωση που ενδιαφέρεστε για πώληση της έκτασης, η τελική συμφωνία πραγματοποιείται μετά το πέρας της αρχικής αδειοδοτικής διαδικασίας (1 με 3 έτη) και πριν την κατασκευή.
- Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου ως ιδιοκτήτης;
Οι περισσότερες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο αναλαμβάνουν εξ’ολοκλήρου την ανάπτυξη, αδειοδότηση και κατασκευή του έργου, επομένως δεν έχετε καμία υποχρέωση όσον αφορά τα παραπάνω. Αφού αποφασίσετε να προχωρήσετε σε μίσθωση του αγροτεμαχίου οι υποχρεώσεις σας αφορούν τα παρακάτω:
- Να έχετε στην κατοχή σας το συμβόλαιο ιδιοκτησίας, τις σχετικές μεταγραφές και τον αριθμό του αγροτεμαχίου
- Το αγροτεμάχιο να είναι απαλλαγμένο από βάρη, χρέη ή υποθήκες
- Να δηλώσετε το μισθωτήριο στο taxisnet με το ακριβές ποσό ενοικίασης
- Πριν την υπογραφή του συμβολαιογραφικού μισθωτηρίου να γίνουν όλες οι απαραίτητες διορθώσεις στο Ε9 και στην εφορεία (όπου απαιτείται, σε περίπτωση που υπάρχουν διαφορές στην έκταση).
- Πριν την έναρξη της κατασκευής να υπογράψετε συμβολαιογραφικό μίσθωμα με τους ίδιος όρους του ιδιωτικού συμφωνητικού (το κόστος της συμβολαιογραφικής πράξης βαραίνει την εταιρεία ανάπτυξης και όχι τον ιδιοκτήτη).
- Κάθε πότε πληρώνεται το ενοίκιο;
Οι πληρωμές του συμφωνηθέντος ποσού γίνονται σε ετήσια βάση και η πρώτη πληρωμή πραγματοποιείται το αργότερο 3 μήνες από την υπογραφή του μισθωτηρίου συμβολαίου.
- Ποια είναι τα βήματα της αδειοδοτικής διαδικασίας;
Εύρεση κατάλληλου αγροτεμαχίου (επίπεδο, χωρίς αρνητική κλίση, στην κατάλληλη περιοχή, με εύκολη πρόσβαση κλπ)
- Νομικός έλεγχος του αγροτεμαχίου στο υποθηκοφυλακείο για τυχόν βάρη
- Υπογραφή συμφώνου μακροχρόνιας εκμίσθωσης με τον ιδιοκτήτη
- Εκπόνηση τοπογραφικού διαγράμματος και τεχνικής μελέτης του έργου
- Κατάθεση στις αρμόδιες υπηρεσίες (δήμος, αρχαιολογία, πολεοδομία, διεύθυνση γεωργίας, περιβάλλον κλπ).
- Κατάθεση για άδεια παραγωγού στη ΡΑΕ (ισχύει μόνο για έργα > 1ΜW)
- Κατάθεση φακέλου στον αρμόδιο φορέα (ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ)
- Πληρωμή όρων σύνδεσης και υπογραφή σύμβασης σύνδεσης
- Έκδοση άδειας εγκατάστασης
- Κατασκευή Φωτοβολταϊκού πάρκου
- Μπορώ να πουλήσω ή να μεταβιβάσω το αγροτεμάχιο κατά την διάρκεια ζωής του έργου;
Εάν ενδιαφέρεστε για πώληση του αγροτεμαχίου, πολλές εταιρίες ανάπτυξης μπορούν να το αγοράσουν σε συμφωνημένη τιμή μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας όπως περιγράφεται παραπάνω. Σε περίπτωση που επιθυμείτε να μεταβιβάσετε ή να υπομισθώσετε το αγροτεμάχιο σε κάποιον τρίτο, θα πρέπει να γνωστοποιήσετε στον νέο ιδιοκτήτη την μακροχρόνια μισθωτική σχέση που έχετε συνάψει με την εκάστοτε εταιρεία, τους όρους της οποίας είναι υποχρεωμένος να τηρήσει. Το αγροτεμάχιο θα παρέχει σταθερές, ετήσιες χρηματοροές για όλη τη διάρκεια ζωής του έργου.
- Πώς μπορώ να διασφαλίσω ότι θα λαμβάνω το ενοίκιο που συμφωνήθηκε;
Η ενοικίαση του αγροτεμαχίου σε εταιρία ανάπτυξης φωτοβολταϊκών έργων αποτελεί εμπορική συμφωνία και διέπεται από τους νόμους κανόνες που διέπεται οποιαδήποτε άλλη συμφωνία τέτοιου είδους. Δεν διαφέρει λοιπόν από την μίσθωση του αγροτεμαχίου για καλλιέργεια ή από την ενοικίαση ενός ακινήτου.
- Τι έλεγχοι γίνονται πριν προχωρήσουμε σε υπογραφή του μισθωτηρίου;
- Έλεγχος της καταλληλότητας του αγροτεμαχίου με βάση τα κριτήρια που έχει θέσει η κάθε εταιρεία για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων.
- Έλεγχος στο υποθηκοφυλακείο για τυχόν βάρη και νομική έκθεση από αρμόδιο δικηγόρο.
- Τοπογραφικό διάγραμμα το οποίο θα πρέπει να συμφωνεί με τους τίτλους ιδιοκτησίας.
Τα 9 σημαντικότερα οφέλη ανάπτυξης φωτοβολταϊκών έργων για τους ιδιοκτήτες γης
- Ετήσιο Ενοίκιο από 120€ έως 220€ / στρέμμα
- Μακροχρόνια μίσθωση 30-40 ετών
- Μεταβιβάσιμο εισόδημα στους κληρονόμους μου
- Αδειοδότηση χωρίς έννοιες και φυσικές εργασίες στο αγροτεμάχιο
- Υπογραφή συμφωνητικού προ-μίσθωσης μέχρι τη τελική αδειοδότηση του έργου
- Διεκπεραίωση τοπογραφικών και νομικών ελέγχων χωρίς κόστος για τους ιδιοκτήτες
- Πηγή σταθερού εισοδήματος για πολλά έτη με πολύ καλές αποδόσεις σε σχέση με άλλες εκμεταλλεύσεις γης
- Ενίσχυση της πράσινης ενέργειας για βιώσιμο μέλλον για όλους
- Ενίσχυση του τόπου μου με την δημιουργία άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας
