Με αφορμή το προσφάτως ψηφισθέν νομοσχέδιο για την ανακεφαλαιοποίση των 4 ελληνικών τραπεζών (από όλα σχεδόν τα κόμματα της Βουλής), θεωρώ δόκιμο να περιγράψω συνοπτικά την κατάσταση του τραπεζικού μας συστήματος, και την σημαντικότητα της ανακεφαλαιοποίησης.
Ξεκινώ το άρθρο με μια δεδομένη παραδοχή. Ότι η ΚΑΘΕ οικονομία στον κόσμο για να λειτουργήσει, χρειάζεται τράπεζες. Ακόμα και οι σοβιετικού τύπου οικονομίες. Σε κανέναν μας δεν είναι συμπαθείς, τόσο οι τράπεζες όσο και οι τραπεζίτες. Και κατά τα χρόνια της ελληνικής οικονομικής κρίσης δε, έχουν γίνει ακόμα πιο αντιπαθείς. Ωστόσο για όποιον κατέχει έστω και στοιχειώδεις γνώσεις οικονομικών, γνωρίζει πως είναι απολύτως αναγκαίες για οποιαδήποτε εθνική οικονομία. Όχι απλά να υπάρχουν τράπεζες, αλλά να είναι και οικονομικά υγιείς. Καθώς αν δεν είναι υγιείς, η κάθε εθνική οικονομία θα αναγκαστεί να τις χρηματοδοτεί εσαεί. “Θέλει-δεν θέλει”.
Κατά τα χρόνια των μνημονίων, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί με ένα ποσό της τάξεως των 50 δις ευρώ, μέσω των 2 πρώτων μνημονίων. Αυτό συναίβει για δύο βασικούς λόγους: Ο πρώτος λόγος είναι πως με την ανασφάλεια που ξεκίνησε να επικρατεί από το 2010, οι ελληνικές τράπεζες έχασαν μέχρι σήμερα σε καταθέσεις ένα ποσό που υπολογίζεται στο αστρονομικό επίπεδο των 110 δις ευρώ. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τα «κόκκινα δάνεια». Πρακτικά τεράστιο ποσοστό Ελλήνων από το 2010 και έπειτα, έπαψαν να αποπληρώνουν τα δάνειά τους. Είτε μπορούσαν, είτε δεν μπορούσαν. Τα «κόκκινα δάνεια» των τραπεζών υπολογίζονται σε ακόμα 100 δις ευρώ. Οπότε με 210 δις ευρώ «απώλειες» σε μόλις 5 χρόνια, είναι σχεδόν δεδομένο πως κανένα τραπεζικό σύστημα στον πλανήτη δεν θα μπορούσε να επιβιώσει. Υπό αυτήν την έννοια, κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι τα περίπου 50 δις ευρώ που έχουν δανειστεί μέχρι σήμερα, ίσως είναι και λίγα.
Μέσω των τελευταίων “stress tests” (Τραπεζικά Τεστ Αντοχής) που υπέβαλλε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) τις ελληνικές τράπεζες, υπολογίστηκε τελικά ότι χρειάζονται ακόμα 14,4 δις ευρώ για το “δυσμενές σενάριο” και 4,4 δις για το «βασικό σενάριο». Αυτό πρακτικά σημαίνει πως τα 4,4 δις ευρώ θα αποπληρωθούν υποχρεωτικά από τις ίδιες τις τράπεζες με δικούς τους πόρους, και το υπόλοιπο ποσό θα αποπληρωθεί είτε από το κράτος, είτε από τις ίδιες τις τράπεζες και πάλι. Αναλόγως των δικών τους επιλογών και δυνατοτήτων. Θετικό αποτέλεσμα λοιπόν, σαφώς καλύτερο των προσδοκιών. Να σημειώσω πως στο “τρίτο πακέτο” των 86 δις ευρώ που συμφώνησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ένα ποσό της τάξης των 25 δις προορίζονταν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Οπότε αυτό το ποσό αυτομάτως «έπεσε» στα 10 δις ευρώ (μέγιστο). Άρα αυτομάτως το ελληνικό κράτος θα δανειστεί 15 δις ευρώ λιγότερα, μέσω του τρίτου πακέτου.
Τέλος να σημειώσω ότι οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες , έχουν ήδη εθνικοποιηθεί μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) . Δηλαδή είναι δημόσιες. Οι “τραπεζίτες” δεν έχουν παρά μειοψηφικά ποσοστά στις μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών. Είναι προς το συμφέρον της ελληνικής οικονομίας συνολικά, οι τράπεζες να γίνουν υγιείς. Και επιτέλους να τελειώσει ο «βραχνάς» με τα κόκκινα δάνεια, τα οποία δυστυχώς οι προηγούμενες κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, ούτε που άγγιξαν τα χρόνια των μνημονίων. Αν αυτό δεν συμβεί, το ελληνικό κράτος θα υποχρεωθεί να τις ανακεφαλαιώνει συνεχώς, με χρήματα που θα δανείζεται από τους δανειστές και θα χρεώνει στον ελληνικό λαό…
