Είμαστε έθνος φιλόξενο και… φιλοξενούμενο, τουλάχιστον στα χαρτιά. Η επεξεργασία των περυσινών φορολογικών δηλώσεων που έγινε από το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να καθοριστούν οι δικαιούχοι του «κοινωνικού μερίσματος» έφερε στο φως εντυπωσιακά ευρήματα: Τουλάχιστον ο ένας στους τρεις δηλώνει «φιλοξενούμενος». Σε σύνολο περίπου 5,5 εκατομμυρίων φορολογικών δηλώσεων που κατατέθηκαν το 2013, περίπου 1,85 εκατομμύρια φορολογούμενοι, συμπλήρωσαν τον κωδικό της φιλοξενίας, αναγράφοντας και τον ΑΦΜ του προσώπου –φυσικού ή νομικού– που τους φιλοξενεί. Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών είναι πεπεισμένα ότι η εκτεταμένη φιλοξενία υποκρύπτει περιπτώσεις εκτεταμένης φοροδιαφυγής. Ετσι, προαναγγέλλονται έλεγχοι, οι οποίοι θα στηριχθούν στα στατιστικά ευρήματα προκειμένου να φέρουν στο φως περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων κυρίως από ενοίκια ή δόλιας υποβολής αίτησης με στόχο την είσπραξη του «μερίσματος».
Προφανώς, η μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων, ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και φανερώνει τις συνέπειες της κρίσης: χιλιάδες άνεργοι ηλικίας ακόμη και άνω των 30-40 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους αδυνατώντας να συντηρήσουν το δικό τους σπίτι. Χιλιάδες ηλικιωμένοι ζουν με συγγενικά τους πρόσωπα προκειμένου να απολαμβάνουν τη φροντίδα τους. Χιλιάδες φοιτητές φιλοξενούνται σε σπίτια συγγενικών προσώπων στην επαρχία αντί να ενοικιάζουν δικό τους διαμέρισμα.
Ωστόσο, τα στοιχεία του Taxis, φέρνουν στο φως και άλλες περιπτώσεις οι οποίες δεν δικαιολογούνται με βάση την κοινή λογική και γι’ αυτό θα παραπεμφθούν για περαιτέρω έλεγχο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα δύο φυσικά πρόσωπα ελληνικής καταγωγής που εμφανίζονται να φιλοξενούν από… 60 άτομα ο καθένας ή ο αλλοδαπός ονόματι Χουσεΐν στο ακίνητο του οποίου διαμένουν 50 άτομα. Περίπου 55 φορολογούμενοι –όλοι φυσικά πρόσωπα- εμφανίζονται να φιλοξενούν από 10 άτομα ο καθένας.
Ποιος είναι -φορολογικά- ο λόγος για τον οποίο θέλει κάποιος να εμφανίζεται ως φιλοξενούμενος;
Πρώτον η αποφυγή των τεκμηρίων διαβίωσης. Οποιος συμπληρώνει τον κωδικό 092, 094 ή 096 του εντύπου Ε1, δεν βαρύνεται με το τεκμήριο της κύριας κατοικίας.
Δεύτερον, η αποφυγή φόρου από εισοδήματα ενοικίων. Με τη δήλωση, δηλώνεται το γεγονός της φιλοξενίας, ο ΑΦΜ του ατόμου που φιλοξενεί, η επιφάνεια του ακινήτου στο οποίο γίνεται η φιλοξενία και οι μήνες της φιλοξενίας. Δεν υπάρχει όμως η διεύθυνση. Αρα, ένας ενοικιαστής που θα εμφανιστεί ως φιλοξενούμενος του ιδιοκτήτη, θα τον απαλλάξει και από τον φόρο εισοδήματος από ακίνητα (υπολογίζεται πλέον με συντελεστή 11% ή 33%) και από την προκαταβολή φόρου (55% επί του φόρου εισοδήματος).
Τρίτον, η αποφυγή φόρου εισοδήματος. Πίσω από τους αριθμούς μπορεί να κρύβονται και παράνομοι οίκοι ευγηρίας, οι οποίοι εμφανίζουν τους πελάτες ηλικιωμένους ως φιλοξενούμενους.
Η ανάγκη καταγραφής των φιλοξενούμενων προέκυψε προκειμένου να καταβληθεί αρχικά το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης και εσχάτως το «κοινωνικό μέρισμα». Ειδικά για το τελευταίο, αποφασίστηκε όσοι εμφανίζονται ως φιλοξενούμενοι να μην έχουν δικαίωμα υποβολής αιτήματος για το επίδομα. Επίσης, για να κριθεί αν κάποιος πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια ή όχι, προκειμένου να λάβει το μέρισμα των 500 ευρώ, συνυπολογίζονται τα πραγματικά ή τεκμαρτά εισοδήματα όχι μόνο του ιδίου, της συζύγου του και των προστατευόμενων μελών του, αλλά και των ατόμων που εμφανίζονται να φιλοξενεί. Με την προσθήκη αυτής της διπλής ρήτρας, περιορίστηκε δραματικά ο αριθμός των δικαιούχων του μερίσματος κάτι που φαίνεται και από το πλήθος των αιτήσεων που απορρίπτονται.
Δύο είναι τα βασικά «ευρήματα» από τις φορολογικές δηλώσεις που οδήγησαν στην ενσωμάτωση της ρήτρας περί φιλοξενίας:
1. 1.850.000 φορολογούμενοι δήλωσαν ότι φιλοξενήθηκαν για κάποιο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του 2012.
2. Εκ των οποίων οι 1.750.000 φορολογούμενοι δηλώνουν μάλιστα ότι φιλοξενήθηκαν από ένα φυσικό πρόσωπο για 12 μήνες κατά τη διάρκεια του 2012.
Αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών αναγνωρίζουν ότι ο πολύ μεγάλος αριθμός των φιλοξενούμενων οφείλεται και σε λανθασμένη συμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων από την πλευρά των φορολογουμένων. Για να μην κοπούν αδίκως «φιλοξενούμενοι» από το δικαίωμα διεκδίκησης του μερίσματος, το υπουργείο έδωσε τη δυνατότητα στους φορολογούμενους να δηλώσουν στην ηλεκτρονική εφαρμογή την τωρινή κατάσταση και όχι αυτή που αποτυπώθηκε στη φορολογική δήλωση του 2013. Ωστόσο, όσοι δηλώσουν κάτι διαφορετικό από αυτό που εμφανίζεται στις περυσινές δηλώσεις, θα μπουν αυτομάτως σε δείγμα ελέγχου. Συγκεκριμένα θα ελεγχθούν:
1. Οσοι εμφανίστηκαν στη φορολογική δήλωση του 2013 να φιλοξενούνται και στην ηλεκτρονική εφαρμογή του μερίσματος ή τη φορολογική δήλωση του 2014 να μη φιλοξενούνται πλέον.
2. Οσοι «εξαφάνισαν» φιλοξενούμενους από την εφαρμογή του μερίσματος.
3. Οσοι μετέτρεψαν τη «φιλοξενία» σε «δωρεάν παραχώρηση».
Στη διαδικασία των ελέγχων, εκτός από το υπουργείο Οικονομικών, θα εμπλακεί και ο ΟΓΑ ο οποίος, όπως αναφέρεται και στην απόφαση του μερίσματος, έχει το δικαίωμα να καλέσει τους φορολογούμενους που θα διεκδικήσουν το μέρισμα για να προσκομίσουν δικαιολογητικά. Οι έλεγχοι θα είναι δειγματοληπτικοί και θα βασιστούν σε «κριτήρια κινδύνου». Αρμόδιος για την έκδοση της απόφασης που θα καθορίζει τα κριτήρια θα είναι ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Χάρης Θεοχάρης, ενώ η συγκεκριμένη απόφαση δεν θα δοθεί στη δημοσιότητα για να προστατευτεί η μυστικότητα των ελέγχων.
Πηγή: kathimerini.gr
