Το παρακάτω άρθρο, δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική εφημερίδα της Άρτας Clicknews και αποτελεί μια διαμαρτυρία για την εγκατάλειψη και την κατάντια των μνημείων μας και γενικά επίκαιρων σημείων των πόλεων. Το δημοσιεύουμε προς «γνώση, συμμόρφωση και προβληματισμό».
Το φιλόξενο
πάρκιν της Αγίας
και Πολιούχου
Είναι εξωφρενικό και πέραν πάσης περιγραφής, αλλά, καθώς φαίνεται, αρχίζουμε πια να συνηθίζουμε και σ’ αυτό. Στην Άρτα – ή μόνο στην Άρτα – όλα μπορεί να συμβαίνουν. Κι έτσι δε μας φαίνεται και τόσο περίεργο: εκατοντάδες αυτοκίνητα μανουβράρουν και σταθμεύουν καθημερινά στην πλακόστρωτη πλατεία της Αγίας Θεοδώρας.
Μπροστά στην πολιούχο και προστάτιδα των Αρτινών, μέσα σ’ ένα βυζαντινό μνημείο – σημείο αναφοράς της ιστορικής και σύγχρονης πόλης – και στην είσοδο δύο σχολείων, του 3ου Γυμνασίου και του 3ου Λυκείου. Κάποιες, μάλιστα, βραδινές ώρες μπορεί να μετρήσει κανείς πάνω από 50 αυτοκίνητα, το ένα σχεδόν πάνω στο άλλο, τα οποία έχουν κυριολεκτικά αποκλείσει το χώρο και κάνουν δύσκολη ακόμη και τη διάβαση των πεζών. Είναι περιττό να σημειωθεί πως ακόμη και η είσοδος της εκκλησίας – μνημείου βρίσκεται πέρα ως πέρα αποκλεισμένη από σειρά σταθμευμένων αυτοκινήτων.
Θα μπορούσε κανείς να ερμηνεύσει το φαινόμενο αυτό σχολιάζοντας με τη γνωστή ευκολία την απαιδευσία και την ανευθυνότητα του νεοέλληνα, ο οποίος δεν εννοεί να αποχωριστεί το αυτοκίνητό του και επιμένει να το κουβαλά μαζί του μπαίνοντας μ’ αυτό ακόμη και μέσα στα καταστήματα. Οι περισσότεροι οδηγοί, θα έλεγε, αγνοούν παντελώς τι είναι ο ναός της Αγίας Θεοδώρας και ποσώς ενδιαφέρονται για την αισθητική των μνημείων και το σεβασμό που αυτά αποπνέουν ή πρέπει να αποπνέουν. Καθώς μπαίνουν εποχούμενοι στο κέντρο της πόλης, το μόνο που τους νοιάζει, κοιτάζοντας διαρκώς το ρολόι τους και μιλώντας στο κινητό τους, είναι πώς να βρουν εύκολα και γρήγορα να παρκάρουν σε μέρος που να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα καφέ και τα μαγαζιά που πρόκειται να επισκεφτούν.
Αλλά ο κάτοικος – ή ο επισκέπτης – τούτου του τόπου ενεργεί όπως βρίσκει. Η παιδεία του, η αισθητική του, η συνείδησή του διαμορφώνονται μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο σύστημα λειτουργίας των κοινωνικών θεσμών και σεβασμού των ιστορικών παραδόσεων και της πολιτισμικής κληρονομιάς. Όταν τα πάντα στην καθημερινότητά του ξεκινούν από τη λατρεία του αυτοκινήτου και καταλήγουν σ’ αυτή, επόμενο είναι να θεωρεί μνημείο και υπέρτατη αξία το αυτοκίνητό του, για το οποίο μπορεί σε λίγο να προβάλει την απαίτηση να το παρκάρει μέσα στο στεγασμένο πλέον χώρο της Αγίας Θεοδώρας ή της Παρηγορήτισσας, μέσα στο βυζαντινό Κάστρο ή στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που βρίσκεται μάλιστα και πιο κεντρικά.
Το ζήτημα, λοιπόν, που προκύπτει δεν είναι τι κάνουν οι πολίτες. Αυτοί, κατά ένα μεγάλο μέρος, θα κάνουν αυτό που τους επιτρέπεται να κάνουν. Θα κάνουν αυτό που τους βολεύει, με τη χαλαρή μάλιστα συνείδηση πως το ίδιο κάνουν όλοι. Το ζήτημα είναι τι κάνουν οι υπηρεσίες, τι κάνουν οι αρχές, τι κάνουν οι φορείς. Είναι φοβερό να σκεφτεί κανείς και ν’ αναρωτηθεί πώς κάθονται ήσυχοι και δεν ενοχλούνται όσοι έχουν την ευθύνη αυτών των πραγμάτων, όπως η αυλή της Αγίας Θεοδώρας, τη στιγμή που ενοχλείται βαθιά και αγαναχτεί ο απλός περαστικός από εκεί.
Και το ζήτημα είναι πως στην περίπτωση της Αγίας Θεοδώρας έχουν αρκετοί φορείς ευθύνη και λόγο. Η 18η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, η Μητρόπολη, ο Δήμος Αρταίων, οι διευθύνσεις των δύο σχολείων. Ίσως κι άλλοι ακόμα. Κανείς, λοιπόν, από αυτούς δεν έτυχε να περάσει από εκεί; Κανείς δεν έτυχε να δει τι γίνεται; Κανείς δεν ενοχλήθηκε από αυτό το σωρό των αυτοκινήτων που κοντεύει να τη βουλιάξει την πλατεία; Ή ο καθένας περιμένει ν’ ανησυχήσει και να πάρει την πρωτοβουλία ο άλλος; Κι αλήθεια: ο θόρυβος και τα καυσαέρια μπορεί να μη χαλούν την ησυχία της Αγίας και πολιούχου· δε συνιστούν, ωστόσο, κανέναν κίνδυνο για τη στατικότητα και την ακεραιότητα του μνημείου, καθώς και για την αρτιότητα των εικόνων και των τοιχογραφιών του εσωτερικού χώρου; Ή να υποθέσει κανείς πως εδώ πέρα η αξία του λόγου και το περιεχόμενο της ευθύνης ανήκουν στις άγνωστες λέξεις;
Ελέησόν μας και διαφύλαξόν μας, Αγία και προστάτιδα της πτωχής και πεπτωκυίας ταύτης πόλεως.
ΒΛΑΧΟΠΑΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
