Με εισηγήσεις συνέδρων συνεχίστηκε χτες το επιστημονικό συνέδριο στη μνήμη των ευεργετών της πόλης «Κοζάνη 600 χρόνια ιστορίας – Γένεση και Ανάπτυξη μιας Μακεδονικής Μητρόπολης.
Οι εργασίες του συνεδρίου που διοργανώνει ο δήμος Κοζάνης, σε μια προσπάθεια να συμβάλει στην έρευνα και προβολή της τοπικής ιστορίας, συνεχίζονται και σήμερα, ενώ ολοκληρώνονται αύριο με στρογγυλή τράπεζα και τα συμπεράσματα του συνεδρίου. «Με αφορμή τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης και της περιοχής από την οθωμανική κυριαρχία, το συνέδριο προσπαθεί να ζωντανέψει στιγμές της πορείας αυτού του τόπου στην οικιστική ανάπτυξη, την κοινωνία, την οικονομία, την παιδεία, την τέχνη και τον πολιτισμό», υπογράμμισε ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής Χαρίτων Καρανάσιος, ανοίγοντας της εργασίες του συνεδρίου. Επισήμανε ότι «το συνέδριο και ο εορτασμός των 100ών ελευθερίων της πόλης συμπίπτουν με μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη χώρα. Βιώνουμε ίσως τη βαθύτερη μεταπολιτική οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική κρίση, η οποία προβάλει την αδήριτη ανάγκη για την περιοχή μετά από μία περίοδο τριακονταετούς «ευδαιμονίας», να χαράξει νέα πορεία σε ένα τοπίο μικρότερης εξάρτησης από τον λιγνίτη».
Είπε επίσης ότι «το συνέδριο αποτελεί ένα είδος απολογισμού των 600 χρόνων της ιστορίας της πόλης, μετά από 100 χρόνια ελεύθερου βίου, αποτελεί όμως ταυτόχρονα και απότιση φόρου τιμής στους προηγούμενους, καθώς και πράξη ευθύνης απέναντι στους επόμενους. Σήμερα προσπαθούμε να δούμε την ιστορία της βαθύτερα και κριτικά, χωρίς εθνικιστικές εξάρσεις και καταδικαστική εξάρτηση.
Ένα από τα κύρια ζητούμενα του συνεδρίου είναι η προσπάθεια μετάβασης από την γεγονοτολογία στην ερμηνεία της ιστορίας, αν και για την τοπική ιστορία δεν γνωρίζουμε ακόμη επαρκώς τις πηγές. Η Κοζάνη ιδρύθηκε μετά την οθωμανική κατάκτηση, πιθανότατα στις πρώτες δεκαετίες του 15ου αιώνα, εξ’ ου και τα 600 χρόνια ιστορίας. Το τι έγινε στα 600 χρόνια το μαρτυρεί ο υπότιτλος: Η Γένεση και η Ανάπτυξη μιας Μακεδονικής Μητρόπολης. Καλούμαστε δηλαδή να απαντήσουμε σε ένα απλό ερώτημα: Πως κάποιοι τσοπάνηδες από τη γύρω περιοχή ίδρυσαν έναν οικισμό υπό οθωμανική κυριαρχία, ο οποίος αναπτύχθηκε στη συνέχεια μέσω του εμπορίου σε οικονομική και πολιτιστική μητρόπολη.
Η απλή απάντηση εδώ είναι η εξωστρέφεια, η οποία επί τουρκοκρατίας οδήγησε την πόλη σε ανάπτυξη, ενώ η εσωστρέφεια του ελεύθερου βίου οδήγησε την πόλη, αλλά και όλη την Ελλάδα σε παρακμή για να μην πω σε καταστροφή».
Την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου κήρυξε ο δήμαρχος Κοζάνης, Λάζαρος Μαλούτας, ο οποίος μεταξύ άλλων σημείωσε: «H Κοζάνη και η ευρύτερη περιοχή έχει να επιδείξει μια δημιουργική διαδρομή 600 χρόνων, κατά την οποία αναδείχθηκε η κομβική της θέση στα νοτιοδυτικά Βαλκάνια, αναπτύσσοντας ενεργειακές υποδομές, προωθώντας την παιδεία και καλλιεργώντας τον πολιτισμό. Οι αρετές των κατοίκων, με την ανάπτυξη του εμπορίου από τους πραματευτάδες και τα καραβάνια προς τη Μεσευρώπη, κατέστησαν την πόλη οικονομικό κέντρο στον ενιαίο χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και καταξίωσαν την Κοζάνη ως Μακεδονική Μητρόπολη. Βασικό στοιχείο της δημιουργικότητας των προγόνων μας ήταν η εξωστρέφεια, η ανταγωνιστικότητα και η ποιότητα των προϊόντων, αλλά επίσης και η δυναμική προσαρμογή στις εκάστοτε συνθήκες των καιρών.
Τα αποτελέσματα της αδιάλειπτης αυτής σχέσης εκατονταετιών αποτυπώνονται τόσο εδώ όσο και στις πόλεις της Βαλκανικής, αποτυπώνεται στις δωρεές και στο νεκροταφεία, αποτυπώνεται στα αρχοντικά της Δυτικής Μακεδονίας. Η πνευματική μας σχέση αποτυπώνεται ιδίως στον πλούτο της Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης».
Κεντρικός εισηγητής της πρώτης ημέρας του συνεδρίου ήταν ο καθηγητής Αθανάσιος Καθαρανάσης, ο οποίος ανέπτυξε διεξοδικά το θέμα: «Οι Κοινότητες των Ελλήνων στη Μακεδονία και τα Βαλκάνια, η συμβολή τους στην Αναγέννηση του Νέου Ελληνισμού και στην ανάπτυξη του Νεοελληνικού κράτους».
Χτες το πρωί το συνέδριο άρχισε με την ενότητα «Οικισμοί – Διοίκηση», με πρώτη εισηγήτρια τη διευθύντρια της Λ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Χριστίνα Ζιώτα, η οποία αναφέρθηκε στις «οικιστικές εγκαταστάσεις και ανθρώπινες δραστηριότητες στην περιοχή της Κοζάνης κατά την αρχαιότητα», ενώ ακολούθησαν εισηγήσεις των Γ. Τσότσου, Δ. Λαμπράκη, Κ. Καμπουρίδη και Γ. Σαλακίδη. Ενδιαφέρον παρουσίασε και η δεύτερη ενότητα της χτεσινής ημέρας για την «Κοινωνία – Οικονομία», στην οποία η Αναστασία Παληού, υποψήφια διδάκτωρ ιστορίας του δικαίου της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, δικαστική αντιπρόσωπος Α΄ Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ανέπτυξε εμπεριστατωμένα την εισήγησή της με θέμα: Διοίκηση και οικονομικοκοινωνική διαστρωμάτωση στην Κοζάνη του 17ου – 19ου αιώνα». Εισηγήσεις στην ίδια ενότητα παρουσίασαν οι Ε. Καραμανές, Ί. Μαντούβαλος, Χ. Καρανάσιος και Κ. Παπακωνσταντίνου.
Χαιρετισμό στο συνέδριο απηύθυναν ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Δακής και ο πρόεδρος της δημοτικής επιχείρησης Πολιτισμού Χάρης Γελαδάρης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ
