Όλες οι όψεις ενός αιώνος καθώς και οι πτυχές της Ιστορίας της Εορδαίας, αναδείχθηκαν μέσα από την άψογη διοργάνωση της διημερίδας, που πραγματοποιήθηκε το διήμερο 6 και 7 Οκτωβρίου στο Πνευματικό Κέντρο της Πτολεμαϊδας από τον Δήμο Εορδαίας, στα πλαίσια του γενικού εορτασμού των 100 χρόνων απελευθέρωσης της περιοχής.
Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους η Δήμαρχος Εορδαίας Παρασκευή Βρυζίδου, ως οικοδέσποινα, συνεχάρη την οργανωτική επιτροπή του Δήμου, τους φορείς αλλά και τους πολίτες, που συνέβαλαν στην διαμόρφωση του προγράμματος για τον εορτασμό των 100 χρόνων ελεύθερης Εορδαίας.
Ιδιαίτερα ευχαρίστησε τους αξιόλογους εισηγητές για την προσπάθεια ανάδειξης της ιστορίας του τόπου, που θα μεταφερθεί στη νέα γενιά.
Η κ. Βρυζίδου αναφέρθηκε στην συγκλονιστική ιστορία του τόπου, στη συμβολή των προσφύγων και στην ενεργειακή επανάσταση την δεκαετία του 50, όπου η Πτολεμαϊδα έβαλε την σφραγίδα της στην οικονομία της χώρας, προσθέτοντας ότι «αυτή την πορεία και την προσφορά της Εορδαϊκής γης και των ανθρώπων της, οφείλουμε να την αναδείξουμε».
Την διημερίδα λάμπρυνε με την παρουσία του ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Φλωρίνης – Πρεσπών και Εορδαίας κκ Θεόκλητος, ενώ στέλνοντας το μήνυμα για τα 100 χρόνια απελευθέρωσης της περιοχής τόνισε: «Όπως κατά καιρούς πέσαμε σε άλλους ζυγούς και υπέφερε η Μακεδονία και όλη η Ελλάδα αλλά με τη βοήθεια του Θεού φτάσαμε στον 21ο αιώνα και ζούμε εν ειρήνει και ομονεία, έτσι και σε αυτή την οικονομική δοκιμασία που αντιμετωπίζει η χώρα η χάρη του Θεού θα βοηθήσει τους Έλληνες».
Κατά την έναρξη των εργασιών της πρώτης ημέρας, η Δημοτική Σύμβουλος Σοφία Απαζίδου, που είχε τον συντονισμό και την επιμέλεια του προγράμματος, αφού ευχαρίστησε όλους τους συνεργάτες της για την επιτυχία της μεγάλης αυτής διοργάνωσης, τόνισε: «Έχουμε πολλούς λόγους να νιώθουμε τιμή και σεβασμό για τον τόπο μας. Διαθέτουμε πολλά στοιχεία, που πρέπει να μας κάνουν υπερήφανους και είναι καιρός όλα αυτά να καταγραφούν και να αποτελέσουν υλικό για τη δημιουργία τόμου, που θα αναφέρεται στην ιστορία του τόπου μας».
Ο Α’ κύκλος που είχε την θεματική ενότητα «Ως την απελευθέρωση» περιελάμβανε 4 εισηγήσεις με συντονιστή τον Δημοσιογράφο της ΕΤ3 Παντελή Σαββίδη, ο οποίος παρουσίασε σε ομιλία του τα σημαντικά γεγονότα από το 1830, που οδήγησαν στην απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1912, και επηρέασαν τις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των Βαλκανικών λαών.
«Εκείνο που βγαίνει ως συμπέρασμα είναι ότι όποτε η χώρα μας ήρθε σε δύσκολη θέση ήταν γιατί δέχθηκε έντονο μικροκομματισμό, τα ίδια τα χαρακτηριστικά της κρίσης που αντιμετωπίζει και σήμερα η Ελλάδα, που μπορεί να οδηγήσουν στον εθνικό διχασμό» τόνισε ο κ. Σαββίδης.
Αναπτύσσοντας το θέμα της «Αρχαιότητες – Προοπτικές» η Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων – Δρ Αρχαιολόγος Γεωργία Καραμήτρου – Μεντεσίδη υπογράμμισε ότι «στην Εορδαία είναι πλούσια η συγκομιδή των ευρημάτων σε όλες τις εποχές, καλύπτοντας πολλές περιόδους της ιστορίας, εκ των οποίων κάποια είναι μοναδικά, γι αυτό τολμώ να πω ότι η περιοχή έχει ερευνηθεί πολύ περισσότερο σε χρόνο και σε χρήματα από την Αιανή».
Η κ. Καραμήτρου αναφέρθηκε και στους τρόπους αξιοποίησης και ανάδειξής τους, επισημαίνοντας ότι πρέπει η έρευνα να συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς ώστε να σωθούν οι αρχαιότητες της Εορδαίας σε χρόνια κρίσης που περνάμε.
«Τα εκκλησιαστικά της Επαρχίας Εορδαίας» ήταν το θέμα που ανέπτυξε ο Αρχιμανδρίτης και Αρχιερατικός Επίτροπος Εορδαίας και Ηγούμενος της Ι.Μ. Αγίου Κοσμά Άρδασσας Νικηφόρος Μανάδης, ο οποίος όντας ο ίδιος πολυγραφότατος, με πολλές έρευνες ιστορικού και πνευματικού περιεχομένου, κατέθεσε τις πλούσιες γνώσεις του για τα εκκλησιαστικά ζητήματα και για τη δημιουργία της πρώτης Μητρόπολης.
Ο ομιλητής έκανε ειδική μνεία στην σημαντική διαδρομή της Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης – Πρεσπών και Εορδαίας καθώς και στους Μητροπολίτες που υπηρέτησαν σε αυτήν.
«Πρέπει σοβαρά όλοι να γυρίσουμε πίσω, να δούμε την ιστορία, να διδαχθούμε από αυτήν, για να μπορέσουμε και εμείς να προχωρήσουμε μπροστά και να επιβιώσουμε ως κράτος, ως έθνος» δήλωσε κατηγορηματικά ο Διευθυντής του ιδρύματος του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης Βασίλης Νικόλτσιος ο οποίος παρουσίασε το θέμα: «Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912 – 1913 και Απελευθέρωση της Μακεδονίας» προσθέτοντας ότι «ο Μακεδονικός Αγώνας δεν ήταν πόλεμος καθώς δεν είχε ημερομηνία κήρυξης και είχε σαν σκοπό την διάσωση των ψυχών και όχι την κατάκτηση των εδαφών».
Ο Β’ κύκλος της πρώτης μέρας που είχε θεματολογία «Σημαντικοί ιστορικοί σταθμοί στην Εορδαία κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα» και συντονιστή τον Δημοσιογράφο (Top Channel, Πρωινό Λόγο, Alpha) Παναγιώτη Πλιάτσιο άνοιξε με τον Ηλεκτρονικό – Μηχανικό, σύμβουλο έκδοσης των εφημερίδων «Εορδαϊκός Παλμός» και «Πτολεμαίος» Κοσμά Πουγαρίδη ο οποίος εισηγήθηκε το θέμα: «Η απελευθέρωση της Πτολεμαϊδας και της Εορδαίας το 1912» χρησιμοποιώντας ιστορικά ντοκουμέντα, που για πρώτη φορά είδαν το φως της δημοσιότητας, ο κ. Πουγαρίδης μετά από μεγάλη έρευνα, που πραγματοποίησε ο ίδιος, αναφέρθηκε σε σημαντικούς σταθμούς «ορόσημα» της προηγούμενης εκατονταετηρίδας, τονίζοντας την ανάγκη όλες οι εισηγήσεις της διημερίδας να συγκεντρωθούν σε ένα τόμο, που θα αποτελέσει παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Ο Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Ευστάθιος Πελαγίδης, αναφέρθηκε στην άφιξη και συμβολή των προσφύγων στην περιοχή της Εορδαίας από το 1923 έως το 1930 καταθέτοντας στοιχεία που κατάφεραν να ανεβάσουν τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα πολιτιστικά μεγέθη στην περιοχή.
Στην κατοχή και στον Εμφύλιο στην Εορδαία (1941 – 1949) αναφέρθηκε ο Εκπαιδευτικός Αθανάσιος Καλλιανιώτης δίνοντας έμφαση στην εκτέλεση από τους Γερμανούς 800 ατόμων από μαρτυρικά χωριά της Εορδαίας, γεγονός που μας κάνει να αντλήσουμε διδάγματα, καθώς σήμερα έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον οικονομικό εμφύλιο.
Κλείνοντας τον κύκλο των ομιλητών της πρώτης ημέρας ο Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Δημήτρης Ζαραφίδης, αναφερόμενος στην ιστορία του λιγνίτη στην περιοχή της Εορδαίας και στις προοπτικές του στο μέλλον μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η εκμετάλλευση του λιγνίτη ξεκίνησε πριν από την απελευθέρωση του ‘12 και οργανωμένα ανατέθηκε στις οικογένειες Παυλίδη και Μποδοσάκη, για να ακολουθήσει στη συνέχεια μια ραγδαία εξέλιξη ανάπτυξης των ορυχείων και των σταθμών της περιοχής μας (λεκανοπεδίου της Εορδαίας).
Σήμερα το ΛΚΔΜ κατέχει μία δεσπόζουσα θέση στην ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη, είμαστε πρώτοι στα Βαλκάνια, δεύτεροι στην Ευρώπη και έκτοι στον κόσμο.
Οι προοπτικές είναι ότι αναμένουμε την έναρξη της κατασκευής της 5ης μονάδας της ήδη σύγχρονης τεχνολογίας με μεγάλο συντελεστή απόδοσης 760 MW, επίσης αναμένουμε να κινηθούν οι διαδικασίες και για τη 2η μονάδα της Μελίτης.
Θεωρώ ότι η επόμενη δεκαετία θα είναι μία περίοδος σταθεροποίησης της παραγωγής, τα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα είναι 1 δις ακόμα τόνοι, θα διαρκέσουν έως το 2045 και ο λιγνίτης θα παίξει δεσπόζοντα ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».
«Η συγκρότηση του πρώην Δήμου Πτολεμαϊδας» ήταν η ενότητα της δεύτερης μέρας της διημερίδας, που είχε ως συντονιστή τον Δημοσιογράφο πρώην Πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ Νίκο Κιάο ο οποίος εξέφρασε την χαρά του για τη συμμετοχή του στην διοργάνωση καθώς έλκει την καταγωγή του από τους Πύργους Εορδαίας.
Με ένα πλούσιο και σπάνιο υλικό, ο Ιατρός Παθολόγος Σωκράτης Βουνοτρυπίδης, ανοίγοντας τον κύκλο των ομιλητών, παρουσίασε τον έναν αιώνα ελευθέρου βίου της Πτολεμαϊδας.
Με ένα πλήρες βίντεο και μια εμπεριστατωμένη εισήγηση η Δήμαρχος Εορδαίας Παρασκευή Βρυζίδου έδωσε όλη την εικόνα των μεγάλων έργων που πραγματοποίησαν οι προκάτοχοί της Δήμαρχοι στον πρώην Δήμο Πτολεμαϊδας, ενώ αναφερόμενη στο όραμα της Δημοτικής Αρχής για το Δήμο Εορδαίας, τόνισε ότι είναι η ανάπτυξη και η ευημερία των κατοίκων.
Εισηγούμενος το θέμα: «Ένας αιώνας εμπορικής και οικονομικής κίνησης στην Πτολεμαϊδα» ο ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείου – τυπογραφείου Σοφοκλής Ασιανός, έδωσε όλη την εικόνα της πορείας του τοπικού εμπορίου, που άρχισε να ανθεί από το 1912 αρχικά στην γύρω περιοχή και στη συνέχεια με τη βοήθεια των προσφύγων να επεκτείνεται και να εδραιώνεται στα παλιά «Καϊλάρια», με ενεργούς εμπόρους – επαγγελματίες ικανούς, που απλώθηκαν σε όλη την υφήλιο.
«Ζήσαμε την ακμή του εμπορίου και τώρα βιώνουμε την παρακμή του» τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Ασιανός.
Αίσθηση προκάλεσε και ιδιαίτερα στους ανθρώπους του έντυπου τύπου, η δεύτερη εισήγηση του Κοσμά Πουγαρίδη η οποία αποτέλεσε μέρος μιας έρευνας από την καταγραφή των εφημερίδων που κυκλοφορούσαν μετά την απελευθέρωση του 1912.
Ο κ. Πουγαρίδης δίνοντας τα ανάλογα στοιχεία για το θέμα του μεταξύ άλλων ανέφερε: «Σχετικά με τον έντυπο τύπο η κατανομή των εφημερίδων είναι οι 40 πολιτικές και οι υπόλοιπες είναι συνδικαλιστικές, αθλητικές και πολιτιστικές».
Ο κ. Πουγαρίδης μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η Πτολεμαϊδα όταν εποικίστηκε με πρόσφυγες και επειδή δεν είχε κάποια παράδοση, όταν εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες έπρεπε με κάποιο μέσο να δημοσιοποιηθούν αυτά τα προβλήματά τους και αρχικά χρησιμοποιώντας τα έντυπα ως μέσα διεκδίκησης, που στη συνέχεια έγιναν ενημερωτικά και ψυχαγωγικά».
Μετά από μεγάλη έρευνα, επισκέψεις σε βιβλιοθήκες όχι μόνον στην πόλη μας, αναζήτησα υλικό σε αρχεία παλαιότερων Πτολεμαϊδιωτών, συγκεντρώνοντας όλα τα έντυπα στην πρωτογενή μορφή τους, ενώ μελλοντικά σκοπεύω σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς να τα εκδώσουμε σε ένα λεύκωμα το οποίο το χρειάζεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη και κάθε αναδιφητής για την ενημέρωσή του σχετικά με την ιστορία του τόπου.
Όλη η «Ιστορία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης» παρήλασε μέσα από το βίντεο και τα σημαντικά στοιχεία που παρέθεσε κατά την εισήγησή του ο Διευθυντής του 12ου Δημοτικού Σχολείου Πτολεμαϊδας και Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Α’/θμιας Εκπαίδευσης Εορδαίας Ευστάθιος Θεοφυλακτίδης.
Ο τελευταίος κύκλος με θεματολογία «Ο πολιτισμός στη ζωή της Πτολεμαϊδας άλλοτε και τώρα», που συντόνισε η Δημοσιογράφος του West Channel Βάσω Αννουλίδου, άνοιξε με την εμπεριστατωμένη γραπτή εισήγηση με θέμα: «Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, συνδημιουργός της ανθρώπινης ψυχής (διερευνητικοί προσανατολισμοί)» του πρώτου καλλιτεχνικού διευθυντή του ΒΔΩΠ Βαλεντίνου Πατρικίδη, που ανέγνωσε η μαθήτριά του και σήμερα καθηγήτρια Καλλιρρόη Μήτκα.
«Από τον Αρκάδιο, στον Κουτρότσιο» ήταν το θέμα της εισήγησης του καθηγητή καλλιτεχνικών μαθημάτων Θεόδωρου Ζυρπιάδη με σημαντικές αναδρομές στο εικαστικό παρελθόν της Εορδαίας.
Η καθηγήτρια φιλόλογος Βίκυ Χατζηκυριάκου με σαφήνεια και γλαφυρότητα ανέπτυξε το θέμα: «Η αναζήτηση της πολιτισμικής ταυτότητας της Εορδαίας μέσα από τη δράση των Συλλόγων, κατά την εκατονταετία 1912 – 2012».
Ένα παράθυρο στις αθλητικές αναμνήσεις του παρελθόντος άνοιξε ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του ΑΡΗ Πτολεμαϊδας και του ΑΡΗ Θεσσαλονίκης και επίτιμος Πρόεδρος των Εφέδρων Αξιωματικών Εορδαίας Βασίλης Ζεϊμπέκης, όταν με παραστατικότητα έδωσε την αθλητική εικόνα των Συλλόγων της Πτολεμαϊδας κατά την διάρκεια των 100 χρόνων, με το ποδόσφαιρο να πρωταγωνιστεί.
Ο παλαίμαχος γκολκίπερ, τον οποίο παρακολουθούσαν και κάποιοι συμπαίκτες του, αναφέρθηκε στις «χρυσές» σελίδες που έγραψαν σπουδαίοι ποδοσφαιριστές στο τοπικό ποδόσφαιρο και όχι μόνο.
Ο νεαρός Χαράλαμπος Κεβρεκίδης, πτυχιούχος του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, έκλεισε τις εργασίες της διημερίδας του Δήμου Εορδαίας με την ενδιαφέρουσα εισήγησή του, που αφορούσε την «Παλαιοντολογική Ιστορία της Εορδαίας».
Αξίζει να σημειωθεί ότι «πόλο έλξης» για τους εισηγητές και τους συμμετέχοντες στις εργασίες της διημερίδας, αποτέλεσε η έκθεση φωτογραφίας «ΟΨΕΙΣ Ανθρώπων ΟΨΕΙΣ Πόλης» του αεικίνητου Γιώργου Καζαντζή, η οποία λειτούργησε στο φουαγιέ του Πνευματικού Κέντρου Πτολεμαϊδας κλέβοντας τις εντυπώσεις των επισκεπτών, καθώς γύρισε το ρολόι του χρόνου πολλά χρόνια πίσω για τους παλιούς, ενώ έδωσε την ευκαιρία στους νέους να δουν και να μάθουν στοιχεία της πόλης και της καθημερινότητας των κατοίκων.
ΚΟΥΛΑ ΠΟΥΛΑΣΙΧΙΔΟΥ
