«Ευρωπαϊκό Ετος των Πολιτών» 2013

Με την έναρξη του 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινά το Ευρωπαϊκό έτος των πολιτών, ένα έτος αφιερωμένο σε εσάς και στα δικαιώματά σας. Αυτό το Ευρωπαϊκό Έτος εγκαινιάζεται σε μια κρίσιμη περίοδο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης – το 2013 είναι το έτος της 20ής επετείου της Ιθαγένειας της ΕΕ, που εισήχθη με τη Συνθήκη του Μάαστριχ το 1993 και είναι επίσης ένα έτος πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στις 10 Ιανουαρίου 2013, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, José Manuel Barroso, και η Αντιπρόεδρος, Viviane Reding, θα συνεργαστούν στενά με την Πρωθυπουργό της Ιρλανδίας, Enda Kenny, και την Υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Lucinda Creighton, για να εγκαινιάσουν το Ευρωπαϊκό έτος των πολιτών 2013 στη Rotunda του Δημαρχείου του Δουβλίνου. Πάνω από 200 πολίτες του Δουβλίνου θα συμμετάσχουν σε μια ανοιχτή συζήτηση με ηγέτες της Ευρώπης για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα συμμετάσχουν επίσης στη συζήτηση ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Eamon Gilmore και Μέλη του Κοινοβουλίου της Ιρλανδίας από την περιοχή.
«Χρειαζόμαστε την άμεση συμμετοχή των πολιτών για την οικοδόμηση μιας ισχυρότερης Ένωσης με μεγαλύτερο πολιτικό βάρος. Για τον λόγο αυτόν το 2013 είναι το Ευρωπαϊκό Έτος των πολιτών – ένα έτος αφιερωμένο σε εσάς και στα δικαιώματά σας» δήλωσε η Αντιπρόεδρος Viviane Reding, Επίτροπος της ΕΕ αρμόδια για θέματα Δικαιοσύνης. «Η ιθαγένεια της ‘Ενωσης δεν είναι απλώς μόνο μια έννοια. Είναι μια πρακτική πραγματικότητα που αποφέρει απτά οφέλη στους πολίτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να βοηθήσει τους πολίτες να κατανοήσουν πώς μπορούν να ωφεληθούν άμεσα από τα δικαιώματά τους και να ακούσει τις απόψεις τους σχετικά με την πορεία της Ευρώπης. Πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στους ευρωπαίους πολίτες να εκφράσουν τις ανησυχίες τους και να προετοιμάσουν το έδαφος για τις μελλοντικές ευρωπαϊκές εκλογές. Είναι καιρός να αναλάβουμε όλοι την ευθύνη για το κοινό μας μέλλον.»
Προκειμένου να σηματοδοτηθεί το «Ευρωπαϊκό έτος των πολιτών 2013», θα διοργανωθούν, σε ολόκληρη την Ένωση, πλήθος εκδηλώσεων, συνεδρίων και σεμιναρίων, σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (βλ. το χρονοδιάγραμμα των εκδηλώσεων στην εξής διεύθυνση:http://europa.eu/citizens-2013). Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να ενισχύσει, αφενός, την προβολή των πολυγλωσσικών δικτυακών πυλών «Europe Direct» και «Your Europe», οι οποίες θεωρούνται βασικά στοιχεία του μονοαπευθυντικού συστήματος πληροφόρησης σχετικά με τα δικαιώματα των πολιτών της Ένωσης, και, αφετέρου, τον ρόλο και την προβολή των μηχανισμών επίλυσης προβλημάτων, όπως είναι το SOLVIT, έτσι ώστε να μπορούν οι πολίτες της Ένωσης να αξιοποιούν και να διεκδικούν καλύτερα τα δικαιώματά τους.
Καθόλη τη διάρκεια του 2013, η Αντιπρόεδρος Reding και άλλοι Επίτροποι της ΕΕ θα ενώσουν τις δυνάμεις τους με εθνικούς και τοπικούς πολιτικούς για τη διεξαγωγή συζητήσεων με πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη – να τους ακούσουν και να απαντήσουν στις ερωτήσεις τους. Η Αντιπρόεδρος Reding συμμετείχε ήδη σε συζητήσεις στο Cadiz (Ισπανία), στο Graz (Αυστρία)και στο Βερολίνο (Γερμανία) και ο Επίτροπος Andor διεξήγαγε μια συζήτηση στη Νάπολη (Ιταλία). Πολύ περισσότερες συζητήσεις θα διεξαχθούν σε ευρωπαϊκούς δήμους το 2013, ενώ οι πολιτικοί υπεύθυνοι για την λήψη αποφάσεων θα συμμετέχουν σε συζητήσεις με πολίτες· από όλα τα κοινωνικά στρώματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις συζητήσεις στην εξής διεύθυνση: http://ec.europa.eu/european-debate.
Για να προετοιμάσει το έδαφος για το Ευρωπαϊκό Έτος, η Επιτροπή διεξήγαγε ευρεία δημόσια διαβούλευση από τις 9 Μαΐου έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2012, ρωτώντας τους πολίτες τι προβλήματα αντιμετώπισαν κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους ως πολίτες της ΕΕ (βλ. IP/12/461). Όσοι απάντησαν κατέστησαν σαφές ότι επιθυμούν να διατηρήσουν τα δικαιώματά τους που απορρέουν από την ΕΕ – κυρίως το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και τα πολιτικά δικαιώματα. Θα ήθελαν να δουν έναν γνήσιο ευρωπαϊκό χώρο στον οποίο να μπορούν να διαβιούν, να εργάζονται, να κινούνται, να σπουδάζουν και να ψωνίζουν χωρίς να αντιμετωπίζουν γραφειοκρατία ή διακρίσεις. Αλλά τόνισαν επίσης ότι πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά. Υπογράμμισαν διάφορα προβλήματα, ιδίως όσον αφορά τον σεβασμό των δικαιωμάτων ΕΕ σε τοπικό επίπεδο – θέματα τα οποία θα εξετάσει η Επιτροπή στην προσεχή έκθεση για την Ιθαγένεια της ΕΕ, που προγραμματίζεται για το 2013. Βλ. τα αποτελέσματα στην εξής διεύθυνση: http://ec.europa.eu/justice/citizen/files/eu-citizen-brochure_en.pdf
• Ιστορικό
Χάρη στην ιθαγένεια της ΕΕ – η οποία δεν αντικαθιστά την εθνική ιθαγένεια, αλλά την συμπληρώνει – όλοι οι πολίτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ διαθέτουν μια σειρά πρόσθετων δικαιωμάτων ως πολίτες της ΕΕ. Τα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι σε τοπικές και ευρωπαϊκές εκλογές στο κράτος μέλος της ΕΕ στο οποίο κατοικούν, το δικαίωμα στην προξενική προστασία στο εξωτερικό υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους, το δικαίωμα αναφοράς προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το δικαίωμα υποβολής καταγγελίας στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή ή, από το 2012 και μετά, το δικαίωμα συμμετοχής σε Πρωτοβουλία των Ευρωπαίων Πολιτών.
Υπάρχουν πολλά δικαιώματα που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια – αλλά οι πολίτες δεν τα γνωρίζουν πάντα. Μια μελέτη από το 2010 έδειξε ότι είναι πάρα πολλοί ακόμη εκείνοι οι οποίοι δεν αισθάνονται επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με τα διάφορα δικαιώματά τους. μόνο το 43% γνωρίζει το περιεχόμενο της έννοιας «πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ενώ σχεδόν οι μισοί από τους ευρωπαίους πολίτες (48%) δηλώνουν ότι «δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι» σχετικά με τα δικαιώματά τους. Το Ευρωπαϊκό έτος των πολιτών θα αφιερωθεί σε προσπάθειες για να εξηγηθούν αυτά τα δικαιώματα στους πολίτες, ενώ θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλοι οι πολίτες τα γνωρίζουν και δεν αντιμετωπίζουν εμπόδια κατά την άσκησή τους.
Η ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί το πλέον πολύτιμο δικαίωμα που απορρέει από την ιθαγένεια της ΕΕ (βλ. δελτίο τύπου αριθ. 14/2011). Πράγματι, οι Ευρωπαίοι πραγματοποιούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο ταξίδια εντός της ΕΕ ετησίως, ενώ όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι επωφελούνται από το δικαίωμα διαμονής σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ. Παρόλα αυτά, ενώ το ένα τρίτο και πλέον (35%) των εργαζομένων θα ήταν διατεθειμένο να εργασθεί σε κάποιο άλλο κράτος μέλος, σχεδόν ο ένας στους πέντε εξακολουθεί να πιστεύει ότι υπάρχουν υπερβολικά πολλά εμπόδια που δυσχεραίνουν την υλοποίηση μιας τέτοιας απόφασης στην πράξη. Εκτός από τις γλωσσικές δυσκολίες, η χρόνια έλλειψη πληροφόρησης αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο για την αναζήτηση απασχόλησης σε κάποιο άλλο κράτος μέλος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για να άρει αυτά τα εμπόδια. Η Έκθεση του 2010 σχετικά με την ιθαγένεια της ΕΕ καθόρισε σε γενικές γραμμές 25 συγκεκριμένες δράσεις που πρέπει να αναληφθούν για να αρθούν τα εμπόδια που υφίστανται ακόμη για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών στην ΕΕ. Μια από αυτές είναι να αποκτήσουν οι πολίτες μεγαλύτερη επίγνωση ότι έχουν την ιθαγένεια της ΕΕ, ότι έχουν δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν, καθώς και το τι σημαίνουν τα δικαιώματα αυτά στην καθημερινή τους ζωή.
Κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Έτους των Πολιτών, το 2013, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μια δεύτερη έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ, η οποία θα αποτελέσει σχέδιο δράσης για την επίλυση των προβλημάτων που υφίστανται ακόμη και εμποδίζουν τους πολίτες να ασκήσουν πλήρως τα δικαιώματά τους ως πολίτες της ΕΕ.
Με την ανακήρυξη του 2013 ως «Ευρωπαϊκού έτους των πολιτών», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματώνει την υπόσχεση που διατυπωνόταν στην έκθεση σχετικά με την ιθαγένεια της ΕΕ και ανταποκρίνεται στο κάλεσμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ένα τέτοιο έτος.
Για περισσότερες πληροφορίες
Ευρωπαϊκό Έτος των πολιτών:
http://europa.eu/citizens-2013
Συζητήσεις με πολίτες για το μέλλον της Ευρώπης:
http://ec.europa.eu/european-debate
ΑΝΚΟ/Ευρωπαικό Δίκτυο Ολοκληρωμένης Υποστήριξης Επιχειρήσεων “Enterprise Europe Network – Hellas”, thl. 24610.24022, fax:24610.27946, e-mail:info@anko-eunet.gr