ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ 1784 – 1974. ΤΟΜΟΙ -4-

Το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / 103 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών κυκλοφόρησε το 2008 μια εξαίρετη εγκυκλοπαίδεια με τον τίτλο «Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου 1784-1974, τόμοι – 4- ». Τέσσερες τόμοι 2410 σελίδες, 340 συνεργάτες, 2.500 λήμματα και πολυάριθμοι χορηγοί.
Την παραπάνω εγκυκλοπαίδεια επιμελήθηκαν κατά τόπο άψογο η κ. Λουκία Δρούλια και η κ. Γιούλα Κουτσοπανάγου.
Στην εγκυκλοπαίδεια αυτή δημοσιεύεται η πρώτη Ελληνική Εφημερίδα με τον τίτλο «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» που εκδόθηκε στη Βιέννη στις 31 Δεκεμβρίου 1790 από τους Σιατιστινούς Αδελφούς Μαρκίδες Πούλιου, με στόχο την πνευματική και πολιτική αφύπνιση των υποδούλων Ελλήνων. Οι αφετηρίες και τα μηνύματα της «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» των Σιατιστινών Αδελφών Μαρκίδων Πούλιου ήταν συνυφασμένα με τον ξεσηκωμό και τον διαφωτισμό του γένους για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και ιδιαίτερα με το κίνημα του Ρήγα Φεραίου. Στο τυπογραφείο των Αδελφών Μαρκίδων Πούλιου τυπώθηκαν όλα τα επαναστατικά έντυπα του Ρήγα. Ο ρόλος των Σιατιστινών αδελφών Μαρκίδων Πούλιου κατά την περίοδο εκείνη ήταν σημαντικότατος. Η προσφορά τους στα Ελληνικά γράμματα, την Ελληνική δημοσιογραφία και την υπόθεση της αποτίναξης του Τουρκικού ζυγού ήταν αποφασιστική και άξια θαυμασμού. Σαν πρωτεργάτες της Ελληνικής τυπογραφίας, οι Σιατιστινοί Αδελφοί Μαρκίδες Πούλιου, σημάδεψαν την ιστορία της με το τολμηρό εθνικό έργο που επετέλεσαν και την ηρωική τους θυσίας στους κατατρεγμούς του σκοταδισμού. Σαν πρόδρομοι του Ελληνικού τύπου γενικότερα, ήταν εκείνοι που καθόρισαν την εξέλιξή του και που εξαρχής συνένωσαν την ειδησεογραφική ενημέρωση με τον πολιτικό λόγο.
Δημοσιεύονται στην εγκυκλοπαίδεια επίσης εφημερίδες που εκδόθηκαν στη Σιάτιστα, όπως «Η Εφημερίς της Σιατίστης» 1935 – 1937 με Δ/ντή και Ιδιοκτήτη τον Παναγιώτη Αθαν. Τσαούση, στην Κοζάνη Βόρειος Ελλάς, 1928 βλ. και Θες/νίκη, Δυτική Μακεδονία, 1950, Ένωσις, 1950, Ημερολόγιον Δυτικής Μακεδονίας, 1932, Ηχώ της Μακεδονίας, 1914, Θάρρος, 1960, Μακεδονικόν Βήμα, 1930 και Νίκη, 1942, στην Πτολεμαϊδα Εορδαϊκή, 1964 και Επαρχιακή Φωνή, 1929 και σε άλλες πόλεις.
Στους 4 παραπάνω τόμους της Εγκυκλοπαίδειας μεταξύ των άλλων αναγράφονται τα εξής: «Στα 700 περίπου λήμματα για τα πρόσωπα που ενεπλάκησαν στην παραγωγή των εντύπων, παρουσιάζονται όχι μόνο οι σημαντικότεροι και γνωστότεροι εκδότες, δημοσιογράφοι και γελοιογράφοι, αλλά και οι λιγότερο γνωστοί, αυτοί των εντύπωση της περιφέρειας και του εξωτερικού, που κατέβηκαν τις δικές τους προσπάθειες για την ανάπτυξη του Τύπου. Το έργο ολοκληρώνεται με Παραρτήματα. Στο πρώτο παρουσιάζονται τα σύντομα ιστορικά των ενώσεων και σωματείων του Τύπου που με τη δράση τους συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωσή του, καθώς και την κατοχύρωση των δικαιωμάτων όσων εργάζονται στον χώρο αυτό. Η σχολιασμένη Γενική Βιβλιογραφία που ακολουθεί, παρουσιάζει τον Τύπου ως αντικείμενο έρευνας και αποτελεί, πολύτιμο βοήθημα για τους αυριανούς μελετητές του θέματος. Στη συνέχει, η σύντομη παρουσίαση της νομοθεσίας περί Τύπου από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, καταγράφει τις «περιπέτειές» του και τους δύσκολους δρόμους της αυτονόησης, σήμερα ελευθεροτυπίας. Τέλος, το φωτογραφικό ένθετο των τελευταίων σελίδων απεικονίζει το «ταξίδι» των εντύπων προς τον τελικό αποδέκτη τους, τον αναγνώστη».
Συγχαίρω θερμά την κ. Λουκία Δρούλια και την κ. Γιούλα Κουτσοπανάγου για την άριστη επιμέλεια της έκδοσης, καθώς και όλους τους συντελεστές του σημαντικού αυτού έργου, που αποτελεί πράγματι έναν εκδοτικό άθλο.