Η ανάπτυξη της Εθνικής συνείδησης και η καλλιέργεια της φιλοπατρίας, πρέπει να είναι από τις κύριες επιδιώξεις των φορέων της Πολιτείας.
Η Εθνική συνείδηση, δεν έχει σχέση με το σωβινισμό, τον μιλιταρισμό, τον ιμπεριαλισμό και την πατριδοκαπηλία. Παρ΄ όλα αυτά υπάρχουν πολλές αντιρρήσεις από διάφορες πλευρές, υποκριτικές και ύποπτες. Έγινε προσπάθεια να υποτονισθεί και να νοθευτεί η Εθνική συνείδηση, ιδίως μεταξύ των νέων, με αποτέλεσμα να καλλιεργηθεί η άρνηση με τους «αντιρρησίες» στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς την πατρίδα.
Όλοι οι λογικοί και αληθινά πολιτισμένοι άνθρωποι θέλουν την ειρήνη και ιδιαίτερα οι Χριστιανοί. Οι Έλληνες ως ορθόδοξοι εύχονται να επικρατήσει η Βασιλεία του Θεού και να γίνει ολόκληρη η ανθρωπότητα μια ποίμνη, με ένα ποιμένα το Χριστό. Αυτός όμως ο πόθος δεν έχει καμιά σχέση με τις αντιρρήσεις και την πολεμική κατά της Εθνικής συνείδησης και της φιλοπατρίας, διότι η Χριστιανική Θρησκεία δεν καταργεί τα έθνη, αλλά τα ενώνει, με μια πίστη και την αγάπη και δεν αντιστέκεται στις διεθνείς σχέσεις.
Τόσο η Παλαιά όσο και η Καινή Διαθήκη και στους πατέρες της εκκλησίες, όχι μόνο δεν απαγορεύεται η ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης, αλλά και συνιστάται. Γι΄ αυτό κατέληξαν οι Εθνικοί μας αγώνες να γίνονται υπέρ Πίστεως και Πατρίδος, διότι η Εθνική συνείδηση τότε μόνο είναι καθαρή και αγνή, όταν φωτίζεται από την ορθόδοξη χριστιανική συνείδηση.
Η σφυρηλάτηση της Εθνικής συνείδησης είχε σαν αποτέλεσμα τους νικηφόρους πολέμους 1912-1913 και 1940-41 και την ανύψωση του πνευματικού αι πολιτιστικού επιπέδου του Έθνους. Ο Απόστολος Παύλος δέχεται τις εθνικές οροθεσίες, ο δε Γρηγόριος ο Θεολόγος συνιστά: «την Πατρίδα τίμησον τη αρετή βοήθησον αυτή».
Τα εθνολογικά, πολιτιστικά, ιστορικά και παιδευτικά στοιχεία με την Εθνική συνείδηση των Ελλήνων, ως Ελληνισμού όλων των εποχών και όλων των περιοχών μέχρι σήμερα για 3000 χρόνια. Ιδιαίτερα η Βυζαντινή περίοδος με τον Ελληνοχριστιανικό χαρακτήρα της αποτελεί την ιστορική συνέχεια του Έθνους και εκφράζει την Εθνική συνείδηση μέχρι το 1453 και κατόπιν επί τουρκοκρατίας ως αυτογνωσία, «αποσταμένη ελπίδα» ως «τρεμάμενο φώς του κανδηλιού», ως «κρυφό σχολειό» και Παιδεία μέχρι το 1821 και αργότερα με τη μεγάλη ιδέα μέχρι το 1922 με τη μικρασιατική καταστροφή.
Η Εθνική Ελληνική συνείδηση υπήρξε συνέπεια της διαχρονικής και μοναδικής υψηλής στάθμης της Ελληνικής Παιδείας, η οποία συνετέλεσε ως χαρακτηριστικό στοιχείο στο διαχωρισμό των αρχαίων Ελλήνων από τους βάρβαρους, ως μη μετέχοντες της παιδείας της δικιάς μας των Βυζαντινών από τους μη μετέχοντες της πίστης των υποδούλων της Τουρκοκρατίας, από τους αγαρηνούς, αλλά και άλλους υπόδουλους όμορους χριστιανικούς λαούς ως διαφέροντας από τους Έλληνες εθνολογικά. Η ιστορική μαρτυρία του ιστορικού κ. Παπαρρηγόπουλου επιβεβαιώνει ότι το υπόδουλο έθνος διασώθηκε, δια της μετά του Χριστιανισμού συμμαχίας. Η ορθόδοξη εκκλησία με μαρτυρική καρτερία και αιματηρούς αγώνες αντιμετώπισε τους κινδύνους, αφανισμού του γένους, διατήρησε την ιστορική μνήμη, καλλιέργησε την ιδέα της ελευθερίας με την αφύπνιση της Εθνικής συνείδησης δια του «κρυφού σχολείου» και τη λειτουργία των ονομαστών σχολείων με τους περίφημους διδασκάλους του γένους.
Επί Τουρκοκρατίας ορθοδοξία και Εθνική συνείδηση εκφράζονται στις μορφές των Πατριαρχών, των Νεομαρτύρων, των Εθνομαρτύρων διδάχων και αγωνιστών.
Με την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ανάμεσα σε αλλόδοξους λαούς η Ορθοδοξία με την Ελληνορθόδοξη παράδοση είναι η μόνη εγγύηση για την εθνική ταυτότητα των Ελλήνων και την ομαλή και ακίνδυνη συνεργασία με τους άλλους λαούς.
Οι βασικές προϋποθέσεις για την καλλιέργεια της Ελληνικής συνείδησης, είναι η γνώση της ιστορίας αι η γνώση του λαϊκού μας πολιτισμού.
Μεγάλης σημασίας είναι η επίδραση της ορθόδοξης παράδοσης για να αποφεύγονται νοθεύσεις και αρνήσεις της Εθνικής συνείδησης, οι οποίες παρατηρήθηκαν τα τελευταία χρόνια με την υλιστική θεώρηση της ιστορίας, το λαϊκισμό στη γλώσσα και στην πολιτιστική παράδοση.
Καθίσταται ολοφάνερο ότι στους σημερινούς χαλεπούς καιρούς που διανύουμε πρέπει να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί η Εθνική συνείδηση. Το αρχαίο πνεύμα και η ορθοδοξία συνιστούν την Εθνική μας ταυτότητα, αποτελούν την ειδοποιό διαφορά μεταξύ της Πατρίδος μας και των άλλων πατρίδων.
Η Ελληνική ιστορία με τον ανεκτίμητο πλούτο της Εθνικής κληρονομιάς, με οικουμενικό χαρακτήρα αποδείχθηκε «πρότυπο» και για άλλους λαούς. Για μας τους Έλληνες αποτελεί το ερέθισμα επιπλέον για μια πραγματική αυτογνωσία, ως προϋπόθεση για ένα σωστό εθνικό προσανατολισμό, για τόνωση του υγιούς πατριωτισμού και ομαλή ένταξη των νέων στην Εθνική αλλά και οικουμενική κοινότητα, σύμφωνα με τα δοκιμασμένα για το Έθνος μας Ελληνορθόδοξα ιδεώδη.
Εύκολα νομίζουμε συνάγονται τα σχετικά συμπεράσματα, για αποκατάστασης της ιστορίας ως βιωματικού και φρονηματιστικού μαθήματος και μάλιστα στον τομέα της Εθνικής αγωγής.
Η επίγνωση αυτής της Εθνικής μας ιστορίας, με ολόκληρη την εθνική κληρονομιά άτρωτη κατά το δυνατό από ξένες προς την Ελληνική πραγματικότητα ιδεολογίες και σκοπιμότητες θα μας κρατήσει ως φυλή αλώβητη, αλλά και ως φάρος στην ευρωπαϊκή και την ευρύτερη οικουμενική κοινότητα.
Τα τελευταία χρόνια η Κοινωνία μας μαστίζεται από πολυποίκιλες κρίσεις, οι αξίες και οι ιδέες κλυδωνίζονται και επιχειρείται η αλλοτρίωση της Εθνικής και πολιτιστικής φυσιογνωμίας. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα και τη μείωση της εθνικής συνείδησης. Οι Έλληνες ξεχνούν γρήγορα ύψιστα ιστορικά γεγονότα και ηρωικές πράξεις των παιδιών τους, αλλά αυτό θα οδηγήσει στη σίγηση της ιστορικής μνήμης για τα επιτεύγματα της φυλής μας στην τρισχιλιετή διαδρομή της. Γιατί λαός χωρίς ιστορική μνήμη δεν δύναται να δημιουργήσει ούτε αντάξιο παρόν, πολύ δε περισσότερον δε θα είναι σε θέση να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ενός ευτυχέστερου μέλλοντος.
