Από χθες διαβάζουμε αρθρογραφία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με μια επικείμενη “καθυστέρηση της απανθρακοποίησης”, ας την ερμηνεύσουμε έτσι. Με τίτλο «Πέντε χρυσοί κανόνες για την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης”, δημοσίευσε στους Financial Times ο πρωθυπουργός μας ένα άρθρο το οποίο συζητήθηκε. Λέει μεταξύ άλλων: «Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός. Αν πρέπει να δεχτούμε κάποιες εκπομπές για λίγο ακόμα για να σώσουμε τις βιομηχανίες μας ή να διατηρήσουμε την κοινωνική συνοχή, ας είναι”
Στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης υπάρχει από χτες ένα αίσθημα δικαίωσης της περιοχής από πολλούς χρήστες και μία τάση έτσι να αναδειχθεί ότι παραδέχθηκε ο Πρωθυπουργός ότι βιάστηκε. Όλοι θέλαμε οι μονάδες οι δικές μας να λειτουργήσουν περισσότερο από ό,τι τελικά θα λειτουργήσουν. Αλλά αξίζει να κάνουμε μερικές επισημάνσεις.
Πέρα από τις μονάδες της Καρδιάς και του Αμυνταίου, που ούτως ή άλλως, όχι μόνο ήταν προδιαγεγραμμένο το κλείσιμό τους αλλά είχαν ήδη κλείσει λόγω του ότι είχαν τελειώσει οι ώρες λειτουργίας τους, μόνο η Μελίτη έκλεισε. Άρα εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι παρά τον μεγάλο περιορισμό της εξόρυξης, η απολιγνιτοποίηση γίνεται σταδιακά, αφού και ο σχεδιασμός αλλάζει συνέχεια ανάλογα και με τις οικονομικές, πολιτικές και πολεμικές εξελίξεις, πάντα υπό την καθοδήγηση του ΑΔΜΗΕ, που είναι και ο μόνος υπεύθυνος για την ασφάλεια και την ευστάθεια του συστήματος.
Από το 2019 έχουν περάσει 6 χρόνια και η απολιγνιτοποίηση έγινε σίγουρα πιο αργά από ότι θα ήθελε και η ίδια η κυβέρνηση. Αν και αυτό μπορεί να μην έχει σημασία ούτε για την ίδια, γιατί πήρε πρώτη τα λεφτά και αυτό την ένοιαζε (θα εξηγήσουμε παρακάτω). Το μόνο ίσως θετικό γεγονός, είναι ότι η δυσάρεστη για την περιοχή προαναγγελία της απολιγνιτοποίησης, μας ξύπνησε από το λήθαργο του λαϊκισμού όπου βρισκόμασταν για δεκαετίες, πιστεύοντας τους πολιτικάντηδες που έλεγαν ότι μια ζωή θα τρώμε με τα χρυσά κουτάλια της ΔΕΗ, και οι οποίοι μας απέτρεπαν από το να δούμε την νέα πραγματικότητα στα ενεργειακά.
Από προχτές διαβάζουμε, ότι με τη γνωστή καθυστέρηση που διακρίνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρώπη προχωρά στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2028. Άρα, το τι θα καίει το κάθε κράτος μέλος εξαρτάται και από την απόφαση της Επιτροπής να κλείσει την κάνουλα στους Ρώσους. Επιλέγουμε δηλαδή, για τους Χ, Υ λόγους εμείς οι Ευρωπαίοι, να τιμωρήσουμε τους Ρώσους, αφού δεν θα αγοράζουμε και η οικονομία τους θα αποδυναμωθεί. Τους κλείνουμε την κάνουλα όπως ενδεχομένως αυτοί να ήθελαν κάποτε να κάνουν. Τώρα το κάνουμε εμείς. Θεωρείται ότι έχει άμεση σχέση η αρθρογραφία του Πρωθυπουργού με αυτή την απόφαση. Γιατί όπως και να έχει, όταν θα μειωθούν οι εισαγωγές φυσικού αερίου, εννοείται ότι θα πας λίγο πιο πίσω την απολιγνιτοποίηση.
Ο Μητσοτάκης λέγεται ότι άλλαξε άποψη. Βέβαια, έχει την επιλογή να το κάνει, ή να μην το κάνει. Και αυτό το πλεονέκτημα το έχει, επειδή οι μονάδες σήμερα λειτουργούν. Φαντάζεστε τι θα γινόταν, αν η απολιγνιτοποίηση ήταν όντως βίαιη, και αν δεν είχες τη δυνατότητα να αναπροσαρμόζεις τη στρατηγική σου; Είναι σωστό ή λάθος, να αναπροσαρμόζεις τις επιλογές σου ανάλογα με τις προτεραιότητες της κάθε εποχής; Ή μήπως είναι καλύτερο να είσαι δογματικός υπέρ της μιας ή της άλλης πηγής;
Η περιοχή πρέπει να υποδεχτεί θετικά την άποψη του Πρωθυπουργού, η οποία διατυπώθηκε και στην αρθρογραφία στους Financial Times. Προφανώς για μας είναι σημαντικό γιατί κερδίζουμε παράταση λειτουργίας. Και είναι σημαντικό που έγινε τώρα, γιατί ο Άγιος Δημήτριος λειτουργεί ακόμα. Γιατί μπορούμε να σχεδιάζουμε την επόμενη μέρα με μεγαλύτερη άνεση, και γιατί μπορεί να προχωράει η απολιγνιτοποίηση ενώ καίμε λιγνίτη, ή μάλλον ενώ μπορούμε να καίμε λιγνίτη.
Πάμε πάλι στη μεγάλη εικόνα. Ο Μητσοτάκης και η Ελλάδα πήγαν και είπαν πρώτοι ναι, και φώναζαν υπέρ της απολιγνιτοποίησης. Αυτό είναι το σημαντικότερο όλων γιατί χωρίς πρακτικά να τους έχει κλείσει τους λιγνίτες, πήγε και στάθηκε πρώτος στη γραμμή να πάρει λεφτά. Πήγε και εξασφάλισε ότι το ελληνικό ΔΑΜ, το ελληνικό πρόγραμμα δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης, είναι το πρώτο που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άρχισαν να εισρέουν χρήματα στην Ελλάδα. Με το δεδομένο ότι οι περισσότερες μονάδες, αδυνατούσαν ήδη από τότε να μπουν στο σύστημα, η πρωτιά έγκρισης του ελληνικού ΔΑΜ είναι μια επιτυχία της πατρίδας μας και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Είναι η επιβράβευση, για το ότι σταματήσαμε να εθελοτυφλούμε και κάναμε πρώτοι την πολιτική παραδοχή ότι κάποια στιγμή ο λιγνίτης θα τελειώσει.
Και αυτή η πολιτική παραδοχή έγινε χωρίς να κλείσουμε τα εργοστάσια, αντίθετα δίνοντας διάφορες παρατάσεις στη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων (είτε τώρα με αυτή τη δήλωση, είτε για το μπλόκο στους Ρώσους, είτε πριν για τον πόλεμο στην Ουκρανία, είτε για την ευστάθεια του συστήματος ελέω ΑΔΜΗΕ, είτε για τη λειτουργία των Τηλεθερμάνσεων, είτε επειδή περιμένουμε το πέρας κατασκευής επιπλέον μονάδων φυσικού αερίου).
