Η Ελλάδα του χτες και η Ελλάδα του σήμερα, η Ελλάδα του διχασμού, της πολιτικής αστάθειας, του εμφυλίου και η Ελλάδα ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μοιάζει σαν ένα νόμισμα με δύο όψεις. Εμείς θα επικεντρωθούμε στην πλευρά του νομίσματος που έχει σχέση με την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα, η οποία είναι και το επίκεντρο της καθημερινότητάς μας. Μεταξύ των πολλών πλέον κοινών πολιτικών που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι και το κομμάτι της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Έτσι λοιπόν, η ανάγκη για ενίσχυση του πολιτικού ρόλου της Ένωσης, οδήγησε το Ευρωπαϊκό συμβούλιο της Κολωνίας, τον Ιούνιο του 1999, να βάλει τις βάσεις για την ανάπτυξη μιας κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής ασφάλειας και Άμυνας. Με βάση το πόρισμα αυτής της διαδικασίας η Ένωση είναι υπεύθυνη για την λήψη αποφάσεων των συγκρούσεων και για τη διαχείριση των λεγόμενων «αποστολών petersberg». Δηλαδή αποστολές ανθρωπιστικού χαρακτήρα, διάσωσης, διατήρησης της ειρήνης, της επέμβασης μάχιμων δυνάμεων, στη διαχείριση των κρίσεων, καθώς και την αποκατάσταση της ειρήνης. Θα πρέπει να μπορεί να ενεργοποιείται αυτόνομα με αξιόπιστες στρατιωτικές δυνάμεις, γνωρίζοντας την στιγμή που θα πρέπει να γίνει κάτι τέτοιο, ενώ παράλληλα αποσαφηνίζει ότι η Ατλαντική Συμμαχία(ΝΑΤΟ) θα παραμείνει το πλαίσιο της συλλογικής ασφάλειας των μελών της, μη στερώντας με αυτό τον τρόπο από τα κράτη μέλη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αποτελεί τον πυρήνα των αποφάσεων για ζητήματα άμυνας, δημιουργήθηκαν και ορισμένες νέες θεσμικές δομές που θα καταστούν αρωγοί στην οργάνωση και στη λήψη των εκάστοτε αποφάσεων. Αρχικά, επιτελούνται Τακτικές Συναντήσεις των Υπουργών Άμυνας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής ένωσης(Ε.Ε), έπειτα υπάρχει η Μόνιμη Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας με έδρα τις Βρυξέλλες, η οποία σε περίπτωση στρατιωτικής κρίσης θα ασκήσει τον πολιτικό έλεγχο και τη στρατιωτική κατεύθυνση των επιχειρήσεων, συνάμα σημαντικό ρόλο έχει η Ευρωπαϊκή Στρατιωτική Επιτροπή που αποτελεί το ανώτατο στρατιωτικό όργανο της Ε.Ε. Σκοπός της είναι η παροχή στρατιωτικών συμβουλών και συστάσεων στα πολιτικά όργανα της Ένωσης. Η επιτροπή συνεδριάζει δυο φορές το χρόνο, ενώ ο πρόεδρος της επιτροπής είναι στρατηγός τεσσάρων αστέρων. Επιπρόσθετα, το Ευρωπαϊκό Επιτελείο είναι αυτό που προσφέρει την στρατιωτική τεχνογνωσία. Το Ευρωπαϊκό Επιτελείο σε καιρό ειρήνης, δίνει στρατιωτικές συμβουλές σε ζητήματα αμύνης, παρακολουθεί πιθανές εστίες συγκρούσεων, κατευθύνει τη στρατηγική εκτέλεσης των «αποστολών petersberg» και καθορίζει τις στρατιωτικές δυνάμεις για την εκτέλεση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο πάντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εδώ, αξίζει να επισημάνουμε ότι το 2004, η Ε.Ε έφτιαξε μόνιμο μηχανισμό διαχείρισης της χρηματοδότησης των κοινών εξόδων που χρειάζονται για την εφαρμογή των επιχειρήσεων που έχουν στρατιωτικές συνέπειες ή συνέπειες στο κομμάτι της άμυνας. Ο μηχανισμός πήρε το όνομα «ΑΘΗΝΑ» και τελεί υπό την διεύθυνση ειδικής επιτροπής, η οποία απαρτίζεται από τους εκπροσώπους των χωρών που συμμετέχουν. Η πράξη θεσπίζει διάκριση ανάμεσα στα «κοινά έξοδα», που αναλαμβάνονται από το μηχανισμό ΑΘΗΝΑ(π.χ έξοδα για την αποθήκευση υλικού, ορισμένες δαπάνες αποστολής) καιστα έξοδα της προπαρασκευαστικής φάσης μιας επιχείρησης (π.χ τα επιπλέον έξοδα μεταφοράς και διαμονής που απαιτούνται για διερευνητικές αποστολές). Άρα, κάθε χρόνο ο διευθυντής καταρτίζει σχέδιο προϋπολογισμού για το επόμενο οικονομικό έτος και το υποβάλλει στην Ειδική Επιτροπή. Εν κατακλείδι, η συνεισφορά και η συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών για την διασφάλιση της ειρήνης αλλά και της ετοιμότητας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, διέπεται από οργάνωση και συνέπεια, πράγμα που θα φανεί με την πάροδο του χρόνου…..
Με εκτίμηση:
Ιορδάνης Καμπουρίδης
