Ο μηχανισμός και τα συμπτώματα του άγχους
Το άγχος είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα που όλοι μας βιώνουμε κάποιες στιγμές. Όταν είμαστε αγχωμένοι νιώθουμε φόβο και ένταση, κάνουμε ανήσυχες σκέψεις και πιθανόν να έχουμε και σωματικά συμπτώματα: ταχυπαλμία, σφίξιμο στο στήθος, πονοκέφαλο, ναυτία, γρήγορη αναπνοή κ.α. Τα σωματικά συμπτώματα προκαλούνται από τον ακόλουθο μηχανισμό: ο εγκέφαλος μας διαρκώς εκτιμάει εάν μία κατάσταση είναι ασφαλής ή όχι. Εάν λοιπόν ερμηνεύσουμε μία κατάσταση ως απειλητική, δημιουργούνται τρείς επιλογές: η φυγή, η μάχη ή το πάγωμα. Όταν λοιπόν ο εγκέφαλος μας αποφασίζει να δραστηριοποιηθεί απέναντι στην απειλή, είτε με τη μάχη είτε με τη φυγή, το συμπαθητικό νευρικό σύστημα δημιουργεί αλλαγές στη φυσιολογία μας προκειμένου να υποστηρίξει αυτή την υπερδέγερση στην οποία βρισκόμαστε (όπως για παράδειγμα ρηχή ή γρήγορη αναπνοή ή ταχυπαλμία).
Το άγχος, όπως ειπώθηκε παραπάνω, είναι φυσιολογικό σε στρεσογόνες καταστάσεις, κάποιες φορές μάλιστα μπορεί να είναι κι εποικοδομητικό όπως π.χ ο φοιτητής που αγχώνεται για την εξεταστική του κι έτσι κινητοποείται για να διαβάσει.
Όταν όμως το άγχος που βιώνεται είναι δυσανάλογο της κατάστασης, ή επιμένει μετά το πέρας του στρεσογόνου γεγονότος ή ακόμα συνεχίζει να υπάρχει χωρίς κάποια προφανή αιτία, τότε ίσως να έχει εξέλθει από τα όρια από αυτό που χαρακτηρίζουμε ως φυσιολογικό.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, καθώς και όταν το άγχος εμποδίζει την καθημερινή λειτουργικότητα ενός ατόμου, μπορεί να υπάρχει κάποια αγχώδης διαταραχή.
Η Διαταραχή Γενικευμένου ‘Αγχους
Η Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους είναι μια κοινή διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από χρόνια, υπερβολική ανησυχία, νευρικότητα και ένταση.Το άγχος δε συνδεέται με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή κατάσταση όπως για παράδειγμα στις φοβίες αλλά είναι διάχυτο, υπάρχει δηλαδή ένα γενικό συναίσθημα φόβου και δυσφορίας που διακατέχει το άτομο. Η βασική διαφορά της διαταραχής γενικευμένου άγχους από την κοινή ανησυχία είναι ότι στην πρώτη περίπτωση, η ανησυχία μοιάζει να είναι εκτός ελέγχου και να προκαλεί σημαντικά προβλήματα στην προσωπική κι επαγγελματική ζωή του ανθρώπυ που τη βιώνει.
Συγκρίνοντας την με την Διαταραχή Πανικού, θα λέγαμε ότι στη Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους, το άγχος βιώνεται λιγότερο έντονα αλλά διαρκεί πολύ περισσότερο κάνοντας την καθημερινή ζωή του ατόμου εξαιρετικά δύσκολη.
Τα συμπτώματα
Η Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα συμπτώματα των οποίων η ένταση είναι κυμαινόμενη . Τα συμπτώματα αυτά διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η παρακάτω λίστα είναι ενδεικτική των βασικών συμπτωμάτων που είναι πολύ πιθανόν να βιώνετε εάν έχετε διαγνωσθεί με τη διαταραχή:
• Υπερβολική ανησυχία πέρα από τον έλεγχο σας
• Διαρκές συναίσθημα άγχους και δυσφορίας
• Διαρκείς σκέψεις για πράγματα που σας προκαλούν άγχος
• Δυσκολία στο να ανεχτείτε την αβεβαιότητα για το μέλλον(θέλετε πάντα να ξέρετε τι θα συμβεί)
• Δυσκολία στο να χαλαρώσετε ή να ηρεμήσετε
• Αίσθηση έντασης στο σώμα/σφιγμένους μύες
• Πόνο στο στομάχι, ναυτία
• Αυπνία ή δυσκολία να διατηρήσετε τον ύπνο σας γιατί το μυαλό σας δε σταματάει
• Δυσκολία στο να συγκεντρωθείτε
• Αναβλητικότητα στο να κάνετε πράγματα επειδή νιώθετε τόσο έντονη ανησυχία
• Τάση ν’αποφεύγετε καταστάσεις που σας προκαλούν άγχος
Πώς ν’αντιμετωπίσετε τη Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους
1) Αλλάξτε τον τρόπο που ερμηνεύετε τις ανησυχίες σας. Εάν ανησυχείτε διαρκώς, πιθανόν να πιστεύετε ότι η ανησυχία αυτή προκαλείται από εξωτερικά γεγονότα ή ανθρώπους που σας στρεσάρουν. Αυτό που όμως παίζει σημαντικότερο ρόλο είναι ο τρόπος που ερμηνεύετε τα γεγονότα που σας συμβαίνουν, εκείνος δηλαδή ο εσωτερικός διάλογος που δημιουργείτε μέσα στο μυαλό σας. Όταν ανησυχείτε, ο εσωτερικός σας διάλογος είναι αρνητικός και προβλέπει το χειρότερο σενάριο που θα μπορούσε να συμβεί. Αυτές οι αυτόματες αρνητικές σκέψεις ενεργοποιούν συναισθήματα άγχους μέσα σας , σωματικά συμπτώματα και περισσότερες ανησυχητικές σκέψεις. Για να διαχειριστείτε τις αρνητικές σκέψεις, δείτε το άρθρο: Ανησυχία, Αρνητικές Σκέψεις και πως να Αποδεσμευτείτε.
2) Αφιερώστε χρόνο στη χαλάρωση του σώματος σας. Όπως είπαμε, το άγχος συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα. Ταχυπαλμίες, σφιγμένοι μύες και αυτός ο κόμπος στο στομάχι. Μια εξαιρετικά βοηθητική τεχνική είναι η άσκηση σταδιακής μυικής χαλάρωσης, όπου συσφίγγοντας και χαλαρώνοντας τους μύες σας σταδιακά επιτυγχάνετε την ολοκληρωτική χαλάρωση του σώματός σας. Οι ασκήσεις διαφραγματικής αναπνοής μπορούν επίσης να σας βοηθήσουν να χαλαρώσετε και να κοντρολάρετε το άγχος.
3) Αρχίστε κάποιο είδος ψυχοθεραπείας. Η γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία ενδείκνυται ιδιαίτερα για τις αγχώδεις διαταραχές και οι περισσότερες έρευνες δείχνουν την υψηλή αποτελεσματικότητα της. Αρχίζοντας ψυχοθεραπεία, μπορείτε να σας βοηθηθείτε ουσιαστικά να ελέγξετε το άγχος σας και μάλιστα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
4) Δοκιμάστε κάποια εναλλακτική χαλαρωτική απασχόληση όπως για παράδειγμα γιόγκα, διαλογισμό, σωματική άσκηση. Ο διαλογισμός βοηθάει πλέον αποδεδειγμένα στον έλεγχο του άγχους και μάλιστα υπάρχουν σύγχρονες θεραπευτικές τεχνικές που συνδυάζουν αρχές του διαλογισμού με κλασσικές ψυχοθεραπευτικές μεθόδους (για παράδειγμα Mindfulness Based Cognitive Therapy). Η άσκηση από την άλλη, βοηθάει και στη βελτίωση της διάθεσης αλλά και στη σωματική χαλάρωση.
Πηγή: boro.gr
