Με τον τίτλο αυτόν, εκδίδει ένα νέο βιβλίο ο σεβαστός φίλος Παύλος Τζερμιάς, καθηγητής και ιστορικός σε πανεπιστήμια της Ελβετίας, όπου και διαμένει.
Ο εκδοτικός οίκος Ι. Σιδέρης που εκδίδει το βιβλίο μου έστειλε μερικές σημειώσεις για τη συγγραφή του βιβλίου, το οποίο αναφέρεται στο μεγάλο συγγραφέα Καζαντζάκη. Θεωρώ πολύ σημαντική την ενημέρωση και πολύ τιμητική για την πόλη μας, να μας συμπεριλάβει στην ενημέρωση για το βιβλίο και τον συγγραφέα. Φαίνεται είχαν υπόψη τους ότι στην Κοζάνη λειτουργούσε το Ινστιτούτου Βιβλίου και ανάγνωσης.
Παραθέτω παρακάτω τις σημειώσεις που αξίζει να διαβαστούν αναφερόμενες σε δυο πνευματικούς ανθρώπους με διεθνή προβολή.
Στο βιβλίο τούτο ο καταξιωμένος στον ελληνικό και διεθνή χώρο συγγραφέας πραγματεύεται τη σχέση του Νίκου Καζαντζάκη προς την πολιτική θεωρία και πράξη. Αυτή η προβληματική σφράγισε τη ζωή και το έργο του φημισμένου λογοτέχνη και διανοητή όσο κι αν έμεινε τελικά πολιτικός μόνο σε εισαγωγικά. Ο «πολιτικός» Καζαντζάκης έχει ένα έντονα πρωτεϊκό στοιχείο. Είναι πολυπρόσωπος. Στον γεμάτο μεταφυσική αγωνία αγώνα του για μεγαλοσύνη «πέρασε» από πολλές ιδέες. Ο Μανολιός του «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», για παράδειγμα, γρονθοκοπείται με τον, κατά κάποιους, γκουρού της γενιάς «beat» «Αλέξη Ζορμπά». Έτσι ο διάσημος Καζαντζάκης προσλαμβάνεται στη βιβλιογραφία εν πολλοίς επιλεκτικά. Και μένουν άγνωστες καίριες πτυχές της πορείας του.
Αυτές τις πτυχές φωτίζει το παρόν έργο. Ο Παύλος Τζερμιάς, βαθύς γνώστης της συνολικής δημιουργίας του Καζαντζάκη, κι όχι επιλεκτικός αναγνώστης του, αναλύει με επιστημονική νηφαλιότητα την εμποτισμένη από αντινομίες πορεία του «μαχητή χωρίς ελπίδα». Βασίζεται σε έρευνές του πολλών δεκαετιών, αλλά και σε προσωπικές εμπειρίες λόγω της σε κρίσιμα χρόνια συμβολής του στη διάδοση του έργου του Καζαντζάκη στο διεθνή χώρο. Όπως δείχνει και η εικονογράφηση του βιβλίου, ο συγγραφέας χρησιμοποίησε, μεταξύ άλλων, το πλούσιο προσωπικό του αρχείο. Δεν αρκέστηκε καθώς συμβαίνει συχνά, σε αναπτύξεις βασισμένες σε κείμενα του Καζαντζάκη (π.χ. στην «Αναφορά στον Γκρέκο»). Γόνος κρητογενών γονέων προσεγγίζει τον κήρυκα της «κρητικής ματιάς» χωρίς μυθοποίηση, μα με κρητική και κριτική αγάπη.
Ο Παύλος Τζερμιάς είναι ιστορικός, ελληνιστής και πολιτικός αναλυτής διεθνούς φήμης. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ της Ελβετίας (1965-1995 (,στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (1984-1992) και στην Επαγγελματική Σχολή της Πόλης της Ζυρίχης (1961-1977).
Επίσης έκανε παραδόσεις επί πολλά εξάμηνα στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Διετέλεσε Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1977-1979), ανταποκριτής της Neuo Zurcher Zeitung (NZZ) για θέματα της Ελλάδας και της Κύπρου και Διευθυντής της εκπομπής για τους Έλληνες και τους Φιλέλληνες της Ελβετικής Ραδιοφωνίας (1970-1990). Την εποχή της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974) τα άρθρα στου στη ΝΖΖ μεταδίδονταν τακτικά από την Deutsche Welle. Είναι συγγραφές δεκάδων αυτοτελών έργων, εκατοντάδων επιστημονικών μελετών και χιλιάδων άρθρων σε διάφορες γλώσσες.
Ο Παύλος Τζερμιάς έτυχε πολλών τιμητικών διακρίσεων για το πλούσιο διδακτικό και συγγραφικό έργο του: τιμητικός τόμος με επιμέλεια του Gunnar Hering (1993), βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το γερμανόγλωσσο έργο του «Ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας», διεθνές επιστημονικό συμπόσιο στο Φρ’αιμπουργκ της Ελβετίας (1996), παράσημα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας (1996), του Δήμου Θεσσαλονίκης (2004), του Προέδρου της Κυρπιακής Δημοκρατίας (2005), της Νομαρχίας Λέσβου (2008) κ.α. Στις 30 Μαρτίου 2000 εξελέγη Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Να σημειωθεί ότι τον Παύλο Τζερμιά, τον γνωρίζω από το 1992, όταν ήρθε στην Κοζάνη και έλαβε μέρος στο συνέδριο του « ΔΙ.Κ.Α.Ε.» Διεθνές κέντρο αποδήμου Ελληνισμού, και ήταν το τρίτο Γ. τακτικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Κοβεντάρειου, από 21-24 τον Αύγουστου του 1992. Με θέμα « Ο Ελληνισμός στη Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, ιστορία, σύγχρονες εξελίξεις, προοπτικές για την Ελληνική διασπορά».
Τη διοργάνωση είχε ο Δήμος Κοζάνης, και εργάστηκαν για την επιτυχία του συνεδρίου η Τάσα Σιώμου, Δημοτική σύμβουλος τότε, και ο αείμνηστος Βασίλης Σαμπανόπουλος διευθυντής της Βιβλιοθήκης
Είχα γράψει τότε ένα άρθρο για το συνέδριο στο οποίο αναφέρθηκαν πολλά για την Κοζάνη και τους απόδημους Κοζανίτες καθώς και για την περιοχή των 17,18,19 αιώνα.-θα δημοσιεύσω το άρθρο εκ νέου γιατί αξίζει να υπενθυμίσουμε την αξία του συνεδρίου. Συμμετείχαν πολλοί καθηγητές και ιστορικοί, Έλληνες που διαπρέπουν στα πανεπιστήμια της Ευρώπης, καθώς και καθηγητές από την Ελλάδα, και πολλοί ξένοι καθηγητές-ιστορικοί. ξένοι. Αναφέρω ενδεικτικά τους καθηγητές Ι. Παπανδριανό, του ΑΠΘ. τ όν Παύλο Τζερμιά της Ζυρίχης, τον Ανδρέα Ράδο του πανεπιστημίου Ιάσιο της Ρουμανίας, τον συμπατριώτη μας μητροπολίτη Περγάμου κ .Ιωάννη, και συμμετείχαν και άλλοι 25 καθηγητές . Τους αναφέρω όλους στο άρθρο μου, με το θέμα που ανέπτυξαν. Την κήρυξη του συνεδρίου έκανε ο συμπατριώτης Μιχάλης Παπακωνσταντίνου υπουργός τότε των εξωτερικών . Να προσθέσω επίσης τι μου είπε ο καθηγητής Ράδος, ότι « ήταν χαρούμενος που βρίσκεται στην Κοζάνη, στη γενέτειρα του καθηγητή του Λεωνίδα Παπασιώπη, τον οποίο είχε καθηγητή στο γυμνάσιο της Κωνστάντζας- Ρουμανία, το 1938, όπου υπηρετούσε εκεί ο Παπασιώπης, και μου μίλησε με τα καλύτερα λόγια για τον σπουδαίο καθηγητή Παπασιώπη μας». Ο Παύλος Τζερμιάς κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη και είχε πολλούς Κοζανίτες συμφοιτητές στο ΑΠΘ. « τον Μάρκο Νάτσινα, το Μάκη Μουμουζιά, το Μερκούρη Κυρατσού, το Γιάννη Γκιουλέκα, της νομικής, το Γιάννη Ευαγγελίδη, τον Βασίλη Φόρη της φιλοσοφικής, όλοι αείμνηστοι κ.ά. Έχει γράψει πολλά βιβλία, τα οποία αναφέρονται στο βιογραφικό του.
Με τον κ. Τζερμιά διατηρούμε πολύ καλές σχέσεις επί μία εικοσαετία (20). Μετά το συνέδριο παρέμεινε στην Κοζάνη ως φιλοξενούμενος . Η γνωριμία μαζί του με τίμησε πολύ, γιατί είναι ένας πνευματικός άνθρωπος διεθνούς φήμης, Βυζαντινολόγος, και νεοελληνιστής με πολλά συγγράμματα και ο οποίος επικράτησε στον ακαδημαϊκό χώρο της Ευρώπης. Το βιβλίο του «Το άλλο Βυζάντιο» η προσφορά της Κωνσταντινούπολης στην Ευρώπη. Έκανε εξαιρετική εντύπωση. Επιστήμονες διαφόρων χωρών του αφιέρωσαν τιμητικό τόμο και γράφουν «Όσο ίσως κανείς άλλος συνέβαλε στην εικόνα της Ελλάδος στο Γερμανόγλωσσο χώρο» Δημοσιεύω και μία φωτογραφία που βγήκε στην Κοζάνη το 1992, είμαστε με το ζεύγος Τζερμιά, η γυναίκα του είναι Ελβετίδα και αγαπάει πολύ την Ελλάδα, ομιλεί πολύ καλά Ελληνικά.
Γιάννης Κορκάς
14-9-2001
