Χαράματα της 28ης Οκτωβρίου 1940 ο πρεσβευτής της Ιταλίας επιδίδει τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά με αίτημα να διαβούν από την Αλβανία στα ελληνικά εδάφη. Όχι, απαντά εκείνος. Εκφράζει την καθολική απόφαση των Ελλήνων να πεθάνουν παρά να υποκύψουν. Και έτσι ο δικτάτορας αναδεικνύεται εθνικός ηγέτης. Οι Έλληνες έδωσαν πρόθυμα την ζωή τους και κράτησαν την Τιμή τους. Αντιστάθηκαν σύσσωμοι τους Ιταλούς. Ανέτρεψαν τα ιταλικά στρατεύματα και τα κυνήγησαν στην Βόρειο Ήπειρο και την Αλβανία μέχρι τον Απρίλιο του 1941.Τότε οι Έλληνες ήσαν απείρως φτωχότεροι, ολιγότεροι και ασυγκρίτως πιο αδύναμοι. Επί πλέον ήσαν ολομόναχοι. Η Ευρώπη ολόκληρη είχε υποταγεί. Αλλά εκείνοι ήσαν Έλληνες. Ανυπότακτοι, ενωμένοι και αποφασισμένοι. Έτσι θάμπωσαν την Οικουμένη. Θάμπωσαν και τους αήττητους εχθρούς. Μετά 23 αιώνες έστησαν πάλι Θερμοπύλες. Είχε γράψει ενωρίτερα στην Αλεξάνδρεια ο ποιητής Κ. Π. Καβάφης:
Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωήν τω/ ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες./Και περισσότερη τιμή τους πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν) πως οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.
Σύσσωμοι οι Έλληνες ανέτρεψαν τους Ιταλούς και από νίκη σε νίκη προήλαυναν ασυγκράτητοι στη Βόρειο Ήπειρο. Πανικός στο Λονδίνο. Η Αγγλία επεδίωκε να καθηλώσει την Ιταλία και τη Γερμανία σε ένα βαλκανικό μέτωπο ώστε να ανασάνει με αιματηρές θυσίες αποκλειστικά των Ελλήνων. Μόνον στις 15 Ιανουαρίου 1941 η Αγγλία δεσμεύθηκε να αποστείλει, μετά 15 ημέρες, 2 έως 3 Μεραρχίες, σμήνη αεροπλάνων και τεθωρακισμένα. Στις 29 Ιανουαρίου πεθαίνει ο Μεταξάς. Από τις 9 έως και τις 18 Μαρτίου 1941 η Ιταλία εξαπολύει με μάζες πυρός και δυνάμεων την Εαρινή Αντεπίθεσή της παρουσία του Μουσολίνι. Ανατρέπεται. Τότε η Γερμανία αποφασίζει την εισβολή στην Ελλάδα. Την 25η Μαρτίου η βασιλική κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας προσχωρεί στον Άξονα με αντάλλαγμα τη Θεσσαλονίκη. Ο Στρατός ανατρέπει την βασιλική κυβέρνηση και, σε αντίποινα, η Λουφτβάφε ισοπεδώνει το Βελιγράδι.
Εντωμεταξύ στις 13 Οκτωβρίου 1940 η γερμανική Βέρμαχτ εισήλθε στη Ρουμανία και σύντομα διαβαίνει τον Δούναβη και εισέρχεται στη Βουλγαρία, όπου γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό. Ο κύβος είχε ριφθεί. Οι Έλληνες απτόητοι την περιμένουν με το δάκτυλο στην σκανδάλη.
Ν. Ι. Μέρτζος
