Τι τρώμε τα Θεοφάνια; Τα μαγειρικά έθιμα ανά την Ελλάδα

Ο εορτασμός των Θεοφανίων, στις 6 Ιανουαρίου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθοδοξίας. Την παραμονή της εορτής η παράδοση θέλει να τηρούμε αυστηρή νηστεία και το τραπέζι να περιλαμβάνει αλάδωτες συνταγές με όσπρια ή λαχανικά. Ανήμερα των Θεοφανίων, παρόλο που δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος διατροφικός κανόνας, εν τούτοις έχει καθιερωθεί να καταναλώνουμε ψάρια ή θαλασσινά.

Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι ο εορτασμός των Φώτων είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το νερό, οπότε το έθιμο θέλει τα τρόφιμα που θα περιλαμβάνει το τραπέζι μας να προέρχονται από τη θάλασσα. Παράλληλα, μετά την κρεατοφαγία που έχει προηγηθεί λόγω των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, ο οργανισμός χρειάζεται αποτοξίνωση.

Εκτός, λοιπόν, από τον μπακαλιάρο, τις τσιπούρες και τα διάφορα θαλασσινά που μαγειρεύονται στις 6 Ιανουαρίου, σε πολλές περιοχές της χώρας τηρούνται ακόμα και σήμερα συγκεκριμένα μαγειρικά έθιμα.

«Ταξιδεύοντας» στην Ελλάδα: Τι τρώμε τα Θεοφάνια;

Η παρασκευή παραδοσιακών εδεσμάτων που συνδέονται με τον εορτασμό των Θεοφανίων ξεκινά σε πολλές περιοχές της χώρας από την παραμονή της μεγάλης γιορτής. Ας δούμε, λοιπόν, τι τρώμε τα Θεοφάνια, αλλά και την προηγουμένη.

Στην Κρήτη, συγκεκριμένα, στις 5 Ιανουαρίου φτιάχνονται τα νηστίσιμα «Φωτοκόλλυβα» (ή αλλιώς «Πολυσπόρια», «Ψαροκόλλυβα», «Παλληκάρια», «Μαγεριά»). Πρόκειται για βρασμένα όσπρια, όπως φακές, φάβα, ρεβίθια και φασόλια, που ανακατεύονται με σιτάρι και σερβίρονται με λίγο λάδι και λεμόνι. Ανήμερα των Θεοφανίων σε πολλές περιοχές του νησιού κυριαρχεί η «τσιλαδιά», ένα είδος πηχτής φτιαγμένο από κρέας χοίρου.

Σε διάφορες περιοχές Λακωνίας, την παραμονή φτιάχνονται τα «λαλλάγια». Πρόκειται για ζύμη από αλεύρι, νερό, μαγιά και λάδι, που πλάθεται σε λωρίδες, τυλίγεται σε σπειροειδές ή ακανόνιστο σχήμα, τηγανίζεται και σερβίρεται με μέλι, σουσάμι και κανέλα, ή -ανήμερα- με φέτα.

Ανήμερα των Θεοφανίων, στο Μόδι του Δήμου Βόλβης, το χοιρινό έχει την τιμητική του, με την παράδοση να θέλει να σερβίρονται πατσάς από αγριογούρουνο και τσιγαρίδες.

Στα περισσότερα χωριά του Έβρου, στις 6 Ιανουαρίου, πρωταγωνίστρια είναι η «Μπάμπω», το λουκάνικο από έντερο χοιρινού, γεμιστό με ρύζι, εντόσθια και διάφορα μπαχαρικά.

Στην Κεφαλλονιά φτιάχνονται από την παραμονή τα «τσιγαρίδια», μόνο που σε αυτή την περίπτωση το χοιρινό δεν έχει καμία σχέση. Κάθε άλλο, μάλιστα, αφού πρόκειται για ένα νηστίσιμο πιάτο, με άγρια χόρτα βρασμένα με μυρωδικά και τσιγαρισμένα σε λάδι με σκόρδο και κρεμμύδια. Πολλές φορές η οικοδέσποινα προσθέτει ντομάτα και ρύζι και ανήμερα των Θεοφανίων τα σερβίρει στο τραπέζι με το παραδοσιακό στρογγυλό ψωμί της ημέρας, τη «Φωτίτσα».

Τέλος, σε διάφορα νησιά της χώρας, από την Κω και την Κρήτη μέχρι τη Σκύρο και τη Λήμνο, τα Θεοφάνια τρώμε «Μαρμαρίτες», που η παράδοση θέλει να ψήνονται σε μαρμάρινες πλάκες επάνω σε πυροστιά στο τζάκι. Οι συγκεκριμένες πίτες φτιάχνονται από την παραμονή και λόγω νηστείας καταναλώνονται με μέλι ή ζάχαρη, αλλά ανήμερα των Θεοφανίων, οπότε η νηστεία έχει ολοκληρωθεί, συνοδεύονται από τυρί ή αυγά τηγανητά.

πηγή: cantina.protothema.gr