Είναι Οκτώβρης μήνας του 1966. Στο Ανατολικό ο Θόδωρος Παπαπαυλίδης είναι ανήσυχος. Σκέφτεται και ξανασκέφτεται ποιο θεατρικό ποντιακό έργο θ΄ ανεβάσει και φέτος ο θεατρικός όμιλος.
Τη λύση στον προβληματισμό του θα δώσει και πάλι ο επί δεκαετία συνεργάτης του δάσκαλος Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης,που κατάγονταν από τη Σάντα. Αυτήν τη φορά ο δάσκαλος έχει φέρει στις αποσκευές του ένα θεατρικό έργο του σανταίου συμπατριώτη του και εξαίρετου θεατρικού συγγραφέα, του καθηγητή Σίμου Λιανίδη, μέλος της επιτροπής ποντιακών μελετών.
Το έργο με τον τίτλο ΄΄ Η σεβντά νικά ΄΄ το έγραψε στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου το 1947 και τυπώθηκε από την επιτροπή ποντιακών μελετών το 1979.
Ο Λιανίδης βραβεύτηκε από την ακαδημία Αθηνών και υπήρξε μέλος των ελλήνων λογοτεχνών και συγγραφέων.
Ο δάσκαλος του Ανατολικού, Παπαπαυλίδης Γεώργιος, ενθουσιασμένος με το σενάριο σε συνεργασία με τον Παπαπαυλίδη Θεόδωρο ,αφού διάβασαν το κείμενο, κατένειμαν τους ρόλους στους ήδη έμπειρους ηθοποιούς του ερασιτεχνικού ποντιακού ομίλου Ανατολικού.
Οι ηθοποιοί είχαν ήδη την εμπειρία από προηγούμενες παραστάσεις όπως: ΄΄Κωδωνάτοι βρικόλακες΄΄, ο Ξενητέας , ΄΄το Μαυροκόρτς΄΄.
Το ερωτικό – ηθογραφικό έργο, που επρόκειτο να ανεβάσει ο όμιλος, ήταν πολύ δύσκολο, γιατί είχε πολλές παροιμιακές φράσεις και διαλόγους, εμπεριείχε πολλά σαρκαστικά και σατιρικά στοιχεία με αυτοσαρκασμούς και πειράγματα, που παρέπεμπε στον Διογένη τον κυνικό.
Οι ρόλοι κατανεμήθηκαν ως εξής:
Σκηνοθέτης και υποβολέας ο δάσκαλος :Χ/Παυλίδης Π. Γεώργιος
Λύρα: Αλεξανδρίδης Α. Γεώργιος.
Πρόσωπα του έργου Ηθοποιοί
1ος Στοφόρος………… Δημητριάδης Κ. Θεολόγος ( Λάκης)
2η Μυρίκα ……………Ευθυμιάδου Αφροδίτη ( Άφρω)
3 Μάνα Μυρίκας…….Σπυρίδου Ελισάββετ ( Μέλη)
4ος Πατέρας Μυρίκας…Σπυρίδης Χ. Σπύρος
4η Αδελφή Στοφόρου….Αλεξανδρίδου Βικτωρία
5ος Πατέρας Στοφόρου …..Παπαπαυλίδης Θεόδωρος ( Μολότωφ)
6η Μάνα Στοφόρου………..Παπαπαυλίδου Σόνια
7ος Ζώπικας ………………Ευθυμιάδης Β. Ευθύμης ( Θύμος)
8ος Δάσκαλος ………….. Σπυρίδης Γ. Παύλος
9ος Μειζότερος 1ος ……..Παπαπαυλίδης Χαράλαμπος ( Πάρχαρον)
10ος Μειζότερος 2ος …Αλεξανδρίδης Νικόλας
11ος Χωρέτες 1ος …….Κυριακίδης Γ. Κώστας.
12ος Χωρέτες 2ος …….Καραγιαννίδης Ι. Γιάννης.
13ος Φίλος του Στοφόρου ……..Αβραμίδης Κ. Δημήτρης ( Τάκης)
Το έργο ξεκίνησε με πρωτοβουλία του διευθυντή του Δημοτικού σχολείου, Παπαπαυλίδη Γιώργου. Οι πρόβες άρχισαν αρχές Οκτώβρη, αμέσως μετά το τέλος της σποράς και τις προετοιμασίες για το χειμώνα.
Οι ηθοποιοί αφού πήραν τους ρόλους τους άρχισαν με ζήλο να τους μαθαίνουν. Η διάθεση για την καλύτερη απόδοσή τους ήταν διάχυτη στις πρόβες, που γίνονταν κάθε μέρα στο σπίτι του Αλεξανδρίδη του Νικόλα.
Η κάθε νοικοκυρά ετοίμαζε διαδοχικά πίτα, πυροσκία, γλυκά και διάφορες λιχουδιές για τα διαλλείματα.
Κάτω από το λιγοστό φως της γκαζόλαμπας οι πρόβες έπαιρναν πολλές φορές χαρακτήρα μυσταγωγίας προκειμένου να ερμηνευτούν οι ρόλοι τέλεια.
Ο πολύπειρος σκηνοθέτης και υποβολέας του θιάσου,
Παπαπαυλίδης Γεώργιος, βοηθούμενος από τον ταλαντούχο ηθοποιό ,Παπαπαυλίδη Θόδωρο, που πέρα από τον ρόλο του εκτελούσε και καθήκοντα βοηθού σκηνοθέτη, επιδιώκοντας την υποκριτική τελειότητα, πολλές φορές τους έπαιρνε το ξημέρωμα .
Μετά από ατέλειωτες πρόβες τριών μηνών το θεατρικό έργο ήταν έτοιμο να ανεβεί στη σκηνή.
Οι στολές, ζίπκες και ζουπούνες, ήταν φερμένες όλες από τις αλησμόνητες πατρίδες. Τα παπάχια τα φέραν από την Ρωσία. Μόνο ο δάσκαλος ξεχώριζε με το κλασικό σκούρο κοστούμι του.
Ο εύπορος πατέρας φορούσε πάντα το ρωσικό παπάχ, δείγμα της αρχοντιάς των Ποντίων στη νότια Ρωσία.
Ο λυράρης με τα τσαλίμια και τα τραγούδια σκορπούσε μια νότα διάθεσης και χαράς.
Τα παλιά σκηνικά, ξύλινα σκαμνάκια, σοφράδες, μια παλιά υφαντή κουβέρτα, κάποιες φωτογραφίες και εικόνες
παρέπεμπαν στα χρόνια της προσφυγιάς και του ξεριζωμού.
Η τελική πρόβα έγινε μετά τη γιορτή των φώτων στην αίθουσα παραστάσεων του σχολείου.
Οι θεατές προσερχόμενοι στην είσοδο του σχολείου έκοβαν το εισιτήριο των τριών δραχμών και περνούσαν στην αίθουσα του θεάτρου. Οι ηθοποιοί αγωνιούσαν για την προσέλευση του κόσμου και κάθε λίγο κρυφοκοίταζαν από το παραβάν, αν γέμισε η αίθουσα.
Στην πρεμιέρα ο δάσκαλος καλωσόρισε το κοινό μιλώντας για το συγγραφέα και το έργο του. Τελειώνοντας υπογράμμισε, ότι οι εισπράξεις θα διατεθούν για την αγορά καθισμάτων και εποπτικού υλικού για το σχολείο.
Το κοινό περίμενε με αγωνία στη σκηνή τον Παπαπαυλίδη ( Μολότοφ). Μόλις εμφανιζόταν με παρατεταμένο χειροκρότημα επευφημούσε το υποκριτικό του ταλέντο.
Δεν έλειπαν όμως και τα λάθη, που και αυτά απολάμβαναν ενθαρρυντικών χειροκροτημάτων.
Σε κάποια στιγμή ο πατέρας της Μυρίκας, φοβούμενος για την ερωτόληπτη κόρη του, λέει στη γυναίκα του: Νέτσι, αβούτο το κορίτσ’ γιαμ’ εφτάει κανάν κακόν και ρούζ’ ‘ς σον κρεμόν και φουρκίεται….! Και γιάμ ρούζ ‘ς σο ποτάμ’ και σκοτούται …!
Σε άλλο σημείο της παράστασης ο φτωχός Πάντσος πήγε κρυφά να κλέψει τα αυγά από το κοτέτσι. Πήδηξαν οι κότες επάνω του γέμισε πούπουλα και ο κόσμος ξέσπασε στα γέλια.
Στο τέλος της παράστασης η καταμέτρηση των εισπράξεων έφτασε στις 2500 δραχμές.
Την επόμενη εβδομάδα η δεύτερη παράσταση δόθηκε στα Κομνηνά, όπου όμως οι εισπράξεις ήταν πενιχρές.
Στις αρχές του νέου έτους του 1977 η Παράσταση δόθηκε στην Πτολεμαΐδα, στο κινηματοθέατρο ΖΩΡΖ.
Δυστυχώς όμως τα μικροκομματικά πάθη εμφυλλοχώρησαν και στην καλλιτεχνική δημιουργία και κατάφεραν να εμποδίσουν την συνέχιση των παραστάσεων
Αυτοί οι αρνητές και οι μικρόψυχοι εκμεταλλευόμενοι την άσχημη πολιτική συγκυρία εκείνης της εποχής προσέτρεξαν στο διοικητή της αστυνομίας Πτολεμαΐδας συκοφαντόντας το θίασο ως μία ΄΄ αριστερή κομματική κίνηση ΄΄
Ο διοικητής διευθύνσεως χωροφυλακής αρνήθηκε να εκδώσει την απαιτούμενη άδεια ,πράγμα, που προκάλεσε την παρέμβαση του τότε πολιτευτή της Ενώσεως Κέντρου Λαζαρίδη Γεώργιου, του προέδρου της κοινότητας Ανατολικού, Παυλίδη Λευτέρη και του ηθοποιού Δημητριάδη Θεολόγου προκειμένου να εκδοθεί τελικά η εν λόγω άδεια.
Μετά το τέλος αυτής της περιπέτειας τυπώθηκε στο τυπογραφείο του Λάζαρου Ακριτίδη μια πρόχειρη διαφημιστική αφίσα με τον τίτλο ΄΄ Θεατρικός όμιλος Ανατολικού΄΄
Στην παράσταση, που είχε μεγάλη επιτυχία ,παραβρέθηκε ,ο νομάρχης Κοζάνης, ο διοικητής της χωροφυλακής και του μηχανικού και πολύς κόσμος.
Στο τέλος της παράστασης ο ταμίας μέτρησε τις εισπράξεις που ανήλθαν στο αξιοσέβαστο ποσό των 6000 δραχμών.
Λίγους μήνες μετά, στις 21 Απριλίου, επιβλήθηκε στη χώρα μας η εφτάχρονη Δικτατορία.
Ο πρωταγωνιστής του έργου, Δημητριάδης Θεολόγος, απογοητευμένος από την πολιτική ευτέλεια της εποχής, έφυγε μετανάστης στη Νέα Υόρκη.
Κάθε φορά, που έρχεται στην Ελλάδα, μου αφηγείται τις δύσκολες και φτωχές εκείνες ημέρες του 1967 , που οι διευθυντές των σχολείων δεν περίμεναν τις κρατικές επιχορηγήσεις για να επικουρήσουν τα σχολεία τους.
Θυμάται τις μέρες και τις εποχές, όπου οι άνθρωποι άφηναν το αλέτρι και τη σπορά και γίνονταν οι ίδιοι σπορείς και δημιουργοί ενός όμορφου και πανάρχαιου θεατρικού πολιτισμού.
Ένοιωθαν την ανάγκη να επικοινωνήσουν μέσα από το θέατρο και να διδάξουν με τον πιο εκφραστικό τρόπο τα βαθύτερα και ανώτερα ανθρώπινα συναισθήματα….
Παίρνοντας αφορμή από τον τίτλο του έργου ΄΄ Η σεβντά νικά όλεν τον κόσμον΄΄ διαφάνηκε ωστόσο, ότι η δύναμή της δεν κατάφερε να δαμάσει τις μικρόψυχες και κακόβουλες σκέψεις και συμπεριφορές εκείνων των εποχών…!
