Ο Βαγγέλης Γεωργίου από το ζαχαροπλαστείο «Mon Amour», μίλησε στην Αναστασία Κοτζακόλιου και το True Story Radio για τον Filippos Baklava, ένα project που ο ίδιος δραστηριοποιείται και το οποίο έχει αναπτύξει δυναμική. Με επίκεντρο τον μπακλαβά και αξιοποιώντας την παράδοση και τα εκλεκτά προϊόντα της περιοχής, το Filippos Baklava επιχειρεί να συστήσει τις γεύσεις της Δυτικής Μακεδονίας σε ένα ευρύτερο κοινό, εντός και εκτός συνόρων.
Με αφορμή τη συμμετοχή της επιχείρησης σε γαστρονομικό event στη Σουηδία, στο πλαίσιο επιχειρηματικής αποστολής στην οποία έλαβαν μέρος επτά επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας, ο Βαγγέλης Γεωργίου μίλησε στην Αναστασία Κοτζακόλιου και το True Story Radio για το εγχείρημα της εξωστρέφειας, τις προοπτικές του ελληνικού μπακλαβά στις διεθνείς αγορές, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια πολύ μικρή επιχείρηση στην προσπάθειά της να κάνει το επόμενο βήμα.
Η ιδέα για τον μπακλαβά
Η ιδέα για τη δημιουργία ενός προϊόντος που θα μπορούσε να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο κοινό γεννήθηκε πριν από την πανδημία, με βασικό στόχο να προσφερθεί στους επισκέπτες της περιοχής ένας μπακλαβάς που θα αντιπροσώπευε πραγματικά την τοπική γαστρονομική ταυτότητα.
Η φιλοσοφία ήταν σαφής: να ξεφύγει από τη λογική του τυποποιημένου, μαζικού τουριστικού προϊόντος και να δημιουργηθεί ένας μπακλαβάς με καρύδι της περιοχής και κανονικό βούτυρο, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα και στη γεύση.

Άλλωστε, ο μπακλαβάς είναι ένα γλυκό με διεθνή παρουσία και πολλές διαφορετικές εκδοχές. Από το Ιράν και το Ιράκ μέχρι την Τουρκία, την ευρύτερη Ανατολή και την Ουκρανία, κάθε τόπος έχει διαμορφώσει τη δική του συνταγή, προσαρμοσμένη στις πρώτες ύλες και στις γευστικές του παραδόσεις. Για τον ίδιο, η ταυτότητα του μπακλαβά της περιοχής μας βρίσκεται στο καρύδι, ένα προϊόν που συνδέεται με τον τόπο και μπορεί να αποτελέσει το στοιχείο διαφοροποίησής του.
Η πρόκληση, ωστόσο, δεν ήταν μόνο γευστική. Έπρεπε να βρεθεί ο τρόπος ώστε το προϊόν να μπορεί να ταξιδεύει, να διατηρεί την ποιότητά του και να έχει ικανοποιητική διάρκεια ζωής, χωρίς τη χρήση συντηρητικών. Με τη συνδρομή τεχνικών συμβούλων, η επιχείρηση κατάφερε να αντιμετωπίσει αυτό το σημαντικό εμπόδιο και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για τη διάθεση του μπακλαβά σε αγορές μακριά από την Πτολεμαΐδα.
Η εξωστρέφεια ξεκινά με μικρά βήματα
Ο στόχος ήταν εξαρχής φιλόδοξος: μεγαλύτερη παραγωγή, εξαγωγές και παρουσία σε αγορές πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια της περιοχής. Ένα εγχείρημα που απαιτούσε νέο brand, συμμετοχή σε εκθέσεις, επαφές με εμπορικούς συνεργάτες και, φυσικά, επιμονή. Η προσπάθεια συνεχίστηκε ακόμη και μέσα στις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας.
Ο Βαγγέλης Γεωργίου υπογραμμίζει ότι η εξωστρέφεια δεν είναι μια διαδικασία που αποδίδει αποτελέσματα από τη μία ημέρα στην άλλη. Απαιτεί χρόνο, σωστές επιλογές και, κυρίως, επίγνωση των πραγματικών δυνατοτήτων κάθε επιχείρησης.

Όπως σημειώνει, είναι σημαντικό να διαχωρίζονται οι ανάγκες και οι δυνατότητες των επιχειρήσεων ανάλογα με το μέγεθος και τη δραστηριότητά τους. Μια πολύ μικρή επιχείρηση δεν μπορεί να λειτουργεί με τους ίδιους όρους και την ίδια δυναμική με έναν μεγάλο επιχειρηματικό όμιλο. Ούτε είναι αυτονόητο ότι κάθε προϊόν ή κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα μπορεί να υποστηρίξει μια εξαγωγική προσπάθεια.
Σε αυτή την κατεύθυνση, θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική τη στήριξη που μπορούν να προσφέρουν σήμερα φορείς όπως τα Επιμελητήρια και η Περιφέρεια, μέσα από χρηματοδοτικά εργαλεία, συμβουλευτική και οργανωμένες δράσεις εξωστρέφειας. Πρόκειται για μια υποστήριξη που, όπως επισημαίνει, δεν υπήρχε στον ίδιο βαθμό παλαιότερα. Φέρνοντας ως παράδειγμα την οργανωμένη παρουσία ιταλικών επιχειρήσεων σε μεγάλες αγορές, όπως η κινεζική, ήδη από αρκετά χρόνια πριν, τονίζει πόσο καθοριστική μπορεί να αποδειχθεί η συλλογική και οργανωμένη προσπάθεια.
Η Σουηδία και τα πρώτα ενθαρρυντικά μηνύματα
Η πρόσφατη συμμετοχή στη Σουηδία αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Αρχικά, η επιχείρηση εξέτασε τη συμμετοχή της στη διεθνή έκθεση Anuga στη Γερμανία, ωστόσο εκτίμησε ότι το προφίλ της συγκεκριμένης διοργάνωσης, με τις απαιτήσεις για προϊόντα και παραγωγικές δυνατότητες βιομηχανικής κλίμακας, δεν ανταποκρινόταν στις δικές της δυνατότητες.

Στη συνέχεια, μέσα από την πρόταση της Reco Exports, μιας εξαγωγικής εταιρείας με εμπειρία στις διεθνείς αγορές, προέκυψε η δυνατότητα συμμετοχής σε μια διερευνητική επιχειρηματική αποστολή στη Σουηδία. Στην αποστολή συμμετείχαν επτά επιχειρήσεις από τη Δυτική Μακεδονία, δίνοντας την ευκαιρία σε τοπικά προϊόντα να παρουσιαστούν σε ανθρώπους της σουηδικής αγοράς.
Τα πρώτα μηνύματα ήταν ενθαρρυντικά. Οι Σκανδιναβοί έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον μπακλαβά, ενθουσιάστηκαν με τη γεύση και την ποιότητά του, ενώ υπήρξαν επαφές με εμπόρους που εξέφρασαν ενδιαφέρον να εισαγάγουν ελληνικά τρόφιμα στη Σουηδία. Θετική ήταν και η παρουσία του Έλληνα πρέσβη, ο οποίος έδειξε έμπρακτο ενδιαφέρον για την προσπάθεια.
Για τον Βαγγέλη Γεωργίου, όμως, η αξία τέτοιων αποστολών δεν μετριέται αποκλειστικά με τις άμεσες πωλήσεις ή τις ποσότητες που μπορεί να παραγγελθούν. Οι εκθέσεις αποτελούν πρωτίστως ένα πεδίο αξιολόγησης. Δίνουν στον επιχειρηματία τη δυνατότητα να διαπιστώσει πού βρίσκεται, πώς στέκεται απέναντι στον ανταγωνισμό, ποια είναι η ανταπόκριση του κοινού και κατά πόσο η συγκεκριμένη αγορά μπορεί να αποτελέσει ρεαλιστικό στόχο ανάπτυξης.
Οι δυσκολίες πίσω από την εξαγωγική προσπάθεια
Παρά τον ενθουσιασμό και τα θετικά πρώτα δείγματα, η μετάβαση από μια ενδιαφέρουσα παρουσία σε μια σταθερή εξαγωγική συνεργασία είναι μια εντελώς διαφορετική υπόθεση.
Όπως εξηγεί, οι έμποροι που συναντά μια επιχείρηση στις εκθέσεις ενδιαφέρονται για τη μεταπώληση, αλλά έχουν διαφορετικά κριτήρια από τον τελικό καταναλωτή. Η τιμή παίζει καθοριστικό ρόλο, ενώ εξίσου σημαντικά είναι η συνέπεια, η τακτική παρουσία στην αγορά και η δυνατότητα κάλυψης των παραγγελιών.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Πώς μπορεί μια επιχείρηση περιορισμένης παραγωγικής δυναμικότητας να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός εμπορικού συνεργάτη; Πώς θα χρηματοδοτήσει τη συμμετοχή σε εκθέσεις, την αποστολή δειγμάτων και τα πρώτα βήματα μιας συνεργασίας, χωρίς να γνωρίζει με βεβαιότητα αν αυτή θα αποδώσει;

Στα παραπάνω προστίθεται και το ιδιαίτερα αυξημένο κόστος των μεταφορών. Ο Βαγγέλης Γεωργίου αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απουσία ενός οργανωμένου κέντρου συγκέντρωσης και διακίνησης εμπορευμάτων στη Δυτική Μακεδονία. Όταν ένας έμπορος ζητήσει να παραλάβει προϊόντα από αποθήκη στην Αθήνα ή στον Ασπρόπυργο, μια επιχείρηση της περιοχής μπορεί να χρειαστεί να μεταφέρει πρώτα τα προϊόντα της μέχρι εκεί και στη συνέχεια να ακολουθήσει η διεθνής αποστολή.
Το κόστος αυτής της ενδιάμεσης μεταφοράς μπορεί να φτάσει τα 190-200 ευρώ για μία παλέτα, επιβαρύνοντας σημαντικά την τελική τιμή του προϊόντος. Όπως επισημαίνει, σε άλλες χώρες, όπως η Τουρκία και η Ισπανία, υπάρχουν σημαντικές ενισχύσεις και υποδομές που διευκολύνουν τις εξαγωγές και περιορίζουν το κόστος. Αντίθετα, για μια μικρή ελληνική επιχείρηση, τα μεταφορικά μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, όχι μόνο οικονομικά αλλά και ψυχολογικά.
Μεγαλύτερη επιχείρηση ή ένα βιώσιμο όνειρο;
Το ερώτημα αν μια μικρή επιχείρηση θέλει και μπορεί να μεγαλώσει δεν έχει μία απάντηση. Κάθε επιχειρηματίας έχει διαφορετικούς στόχους και διαφορετικές αντοχές. Για κάποιους, η επιτυχία μπορεί να σημαίνει τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης παραγωγικής μονάδας και την είσοδο σε νέες αγορές. Για άλλους, μπορεί να είναι η δυνατότητα να βιοπορίζονται αξιοπρεπώς από τη δουλειά τους και να διατηρούν μια επιχείρηση που αγαπούν.
Ο μικρός επιχειρηματίας, όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ο Βαγγέλης Γεωργίου, καλείται να κάνει σχεδόν τα πάντα: από την παραγωγή και την οργάνωση μέχρι την επικοινωνία, την προώθηση και την αναζήτηση νέων συνεργασιών. Κάθε επόμενο βήμα συνοδεύεται από αγωνία, κόστος και αβεβαιότητα.
Γι’ αυτό και η συμμετοχή σε μια έκθεση, ακόμη κι όταν δεν οδηγεί άμεσα σε μια μεγάλη παραγγελία, μπορεί να λειτουργήσει ενθαρρυντικά. Δίνει κουράγιο στον επιχειρηματία, τον φέρνει σε επαφή με νέους ανθρώπους και του επιτρέπει να συνεχίσει να σχεδιάζει το επόμενο βήμα.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο χαρακτηριστική διάσταση της προσπάθειας του Filippos Baklava. Πίσω από κάθε νέο άνοιγμα, κάθε δείγμα που ταξιδεύει στο εξωτερικό και κάθε πιθανή παραγγελία υπάρχει μια διαδρομή γεμάτη προσμονή και αγωνία. Όπως λέει ο ίδιος, χρειάζονται πολλά στάδια μέχρι να φτάσει μια προσπάθεια στην πρώτη παραγγελία μιας παλέτας. Όταν, όμως, αυτό συμβεί, η αίσθηση είναι σαν να έχει γεννηθεί ένα παιδί.
«Εμείς ζούμε έτσι», λέει, περιγράφοντας με λίγες λέξεις τη σχέση των ανθρώπων της επιχείρησης με αυτό που δημιουργούν.
Γιατί, τελικά, η εξωστρέφεια δεν είναι απλώς η πώληση ενός καλού προϊόντος σε μια ξένη αγορά. Είναι μια διαδρομή που απαιτεί ποιότητα, επιμονή, υποδομές και υποστήριξη. Και για μια μικρή επιχείρηση από την Πτολεμαΐδα, το να καταφέρει ο μπακλαβάς της να ταξιδέψει μέχρι τη Σουηδία είναι ήδη ένα σημαντικό βήμα. Το επόμενο είναι να μπορέσει να επιστρέψει εκεί, αυτή τη φορά μέσα από μια σταθερή εμπορική συνεργασία.
Β.Σ.






























