Του Ιωάννη Π. Χουντή*
Η είδηση για την κατάργηση των Λατινικών από το ελληνικό σχολείο και την αντικατάστασή του από την Κοινωνιολογία -ένα μάθημα με έντονες ιδεολογικές αποχρώσεις και μηχανιστικά θεωρητικό χαρακτήρα- (3/9/2018) δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία για τους γνωρίζοντες τις κινήσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας από το 2015 έως και σήμερα.
Με συντονισμένες και μεθοδικές προσπάθειες οι Υπουργοί Μπαλτάς, Φίλης και Γαβρόγλου υλοποιούν ένα σχέδιο υποβάθμισης των ανθρωπιστικών επιστημών με απώτερο στόχο την κάμψη της κριτικής σκέψης των πολιτών. Άλλωστε, cogito ergo sum. Αυτή είναι η ευρύτερη agenda.
Πρώτα ήλθε η κατάργηση της διδασκαλίας του Επιταφίου του Περικλέους από την Γ΄ τάξη του Γενικού Λυκείου. Τελικά, μετά από αντίδραση της Εταιρείας Ελλήνων Φιλόλογων, κοινοβουλευτικών κομμάτων και της επιστημονικής κοινότητος η απαράδεκτη αυτή απόφαση ανακλήθηκε. Δυστυχώς, όμως, ο Επιτάφιος του Περικλέους και η Αντιγόνη του Σοφοκλέους από ανεξάρτητα μαθήματα της Γ και Β τάξεως του Γενικού Λυκείου αντίστοιχα συγχωνεύθησαν σε ένα μάθημα μειώνοντας τις ώρες διδασκαλίας του διδαγμένου κειμένου από το πρωτότυπο στο Λύκειο.
Και στο Γυμνάσιο, όμως, τα Αρχαία Ελληνικά δεν έμειναν αλώβητα. Με απόφαση του κ. Γαβρόγλου τα Αρχαία Ελληνικά δεν συμπεριλαμβάνονται στα μαθήματα των Προαγωγικών και Απολυτήριων Εξετάσεων. Καθώς δε το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα είναι αμιγώς εξεταστικο-κεντρικό, αφαίρεση ενός μαθήματος από τις τελικές εξετάσεις συνεπάγεται de facto κατάργησή του στην αντίληψη των μαθητών.
Παράλληλα, ήρθαν οι Υπουργικές Αποφάσεις του Αυγούστου του 2018 με τις οποίες το Υπουργείου Παιδείας μειώνει την θέση και την ζωτική σημασία της μετάφρασης των Αρχαίων Ελληνικών στις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Αρχικά, καταργείται το ζητούμενο της μετάφρασης των διδαγμένων κειμένων του Πλάτωνος και του Αριστοτέλους (Πρωταγόρας Πολιτεία, Ηθικά Νικομάχεια και Πολιτικά). Επί πλέον μειώνονται οι μονάδες της μετάφρασης του αδιδάκτου κειμένου (από 20 σε 10 στα 100) ενώ παράλληλα ‘’διευκολύνεται’’ ο μαθητής με παροχή σύντομης εισαγωγής στο αδίδακτο (!) κείμενο και ζήτησης ελάχιστων -εν σχέσει με σήμερα- σειρών για μετάφραση. Άλλη μία de facto κατάργηση της μετάφρασης στο Λύκειο και μάλιστα στις Πανελλαδικές.
Σε τούτο το πλαίσιο δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει η κατάργηση των Λατινικών. Άλλωστε πάντα υπήρξαν το εύκολο αντικείμενο επιθέσεων από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος μείωσε την παρουσία του από δύο τάξεις του Λυκείου σε μία πριν λίγα χρόνια. Ξεχνώντας την προσφορά των Λατινικών στις Θετικές Επιστήμες και την ορολογία τους, στην Νομική Επιστήμη αλλά και στην συγκρότηση του Ελληνορωμαϊκού Πολιτισμού και της Ευρωπαϊκής ταυτότητος από κοινού με τα Αρχαία Ελληνικά.
Έτσι, ολοκληρώνεται το χρονικό μίας προαναγγελθείσης καταστροφής για τα Κλασικά Γράμματα και την Ανθρωπιστική Παιδεία στην Ελλάδα. Χρέος όλων, κομμάτων, Πανεπιστημίων και επιστημονικής κοινότητος, είναι η άμεση ανάκληση αυτών των αφρόνων εκπαιδευτικών πολιτικών και η αναδιαμόρφωση, ποσοτικά και ποιοτικά του μαθήματος των Λατινικών. Αλλιώς είμαστε, πραγματικά, άξιοι της μοίρας μας.
*Κλασικός Φιλόλογος και Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων
