Στην ανάπτυξη των τεχνολογιών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία, την Ελλάδα και την Ευρώπη, μίλησε στο e-ptolemeos.gr και τον Αντώνη Πουγαρίδη ο Υπάτιος Μωυσιάδης, Λέκτορας Οικονομικών της Ενέργειας στο City University του Λονδίνου με καταγωγή από το Ανατολικό Εορδαίας. Η ενδιαφέρουσα συζήτηση περιστράφηκε γύρω από την ποινικοποίηση του λιγνίτη και την ανάπτυξη των ΑΠΕ, τη χωροταξία, την ανάγκη προσαρμογής του νομικού πλαίσιο και τη σχέση με τις τοπικές κοινωνίες.
Ο κ. Μωυσιάδης που ασχολείται περίπου 16 χρόνια με αυτό το τομέα έχει το πλεονέκτημα να έρχεται σε επαφή με όλες τις πλευρές της ανάπτυξης και διαχείρισης των ΑΠΕ και λόγω των ακαδημαϊκών θέσεων αλλά και της εργασιακής εμπειρίας. Αυτό σημαίνει επαφή, είτε με την τοπική κοινωνία, είτε με όλη τη διαχειριστική αλυσίδα από το συνδυασμό παραγωγή κατασκευή και εγκατάσταση των έργων τόσο σε αιολικά όσο και σε φωτοβολταϊκά συστήματα.
«Η ανάπτυξη των ΑΠΕ να μη γίνει με αποικιοκρατικά στοιχεία»
Τόνισε, αρχικά, ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη στόχευση τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από την παγκόσμια κοινότητα να πάμε σε ένα νέο ευρωπαϊκό μείγμα το οποίο θα φύγει από τα ορυκτά καύσιμα, λέγοντας πως: «Αυτός ο προσανατολισμός έχει γίνει ήδη αισθητώς σε επίπεδο διαθέσιμων κεφαλαίων για ανάπτυξη έργων. 2 χρόνια τώρα οι μεγαλύτερες τράπεζες δεν χρηματοδοτούν πλέον έργα που έχουν να κάνουν με τα ορυκτά καύσιμα και σιγά-σιγά οι περιορισμοί που ισχύουν στα ορυκτά καύσιμα θα περάσουν και στο φυσικό αέριο, το οποίο το καθιστά ένα αυτό μεταβατικό καύσιμο. Η κλιματική κρίση είναι μεγαλύτερο πρόβλημα και από τον covid. Οι θάνατοι που προκλήθηκαν λόγω κλιματικής αλλαγής, έφτασαν στις 870.000 παγκοσμίως, με το κόστος της ανθρώπινης ζωής να είναι σημαντικό».
Ο ίδιος έθεσε μια γεωστρατηγική παράμετρο, λέγοντας πως η Ευρώπη είναι εξαρτημένοι από ορυκτά καύσιμα, και πλέον πάμε στην εποχή ΑΠΕ. Σε επίπεδο τοπικών πληθυσμών, η μη ενημέρωση τοπικών πληθυσμών για τη μετάβαση, δημιουργεί αναχρονιστικές συμπεριφορές, σημειώνει, λέγοντας πως χρειάζεται συζήτηση, προκειμένου η ανάπτυξη των ΑΠΕ να μη γίνει με αποικιοκρατικά στοιχεία.
«Δεν φταίνε οι ΑΠΕ που κλείνει η ΔΕΗ»
Για τη Δ. Μακεδονία, δεν φταίνε οι ΑΠΕ που κλείνει η ΔΕΗ, λέει απερίφραστα, προσθέτοντας πως: «Να βγάλουμε από το μυαλό μας την απώλεια θέσεων εργασίας, λόγω κλεισίματος της ΔΕΗ, το οποίο είναι αποτέλεσμα λόγω διεθνών εξελίξεων στο χρηματιστήριο τιμών ρύπων άνθρακα.
Κάποιες ενέργειες που γίνονται σε πολιτικό επίπεδο θυμίζουν κυνήγι μαγισσών και πρέπει να είμαστε πιο φειδωλοί στις αντιδράσεις μας. Οι ΑΠΕ μπορούν να δώσουν λύσεις στη Δυτική Μακεδονία. Γιατί να μην πάμε από το εθνικό καύσιμο που είναι ο λιγνίτης στο εθνικό καύσιμο που είναι ο άνεμος και ο ήλιος και η περιοχή μας να μη γίνει από το μεγαλύτερο ορυχείο των Βαλκανίων, στη μεγαλύτερη περιοχή ΑΠΕ των Βαλκανίων και να δούμε οραματικά», αναφέρει.
Η βέλτιστη πρακτική, τονίζει, είναι η ανάπτυξη σε χαμηλού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, περιοχές με ορυχεία, μεταλλεία έχουν μια α΄ προτεραιότητα: «Ένα προτέρημα των ΑΠΕ είναι πως οι σωστοί ιδιοκτήτες ένα από τα πράγματα που πρέπει να κάνουν είναι να δημιουργούν πλάνα προστασίας και ενίσχυσης της περιοχής, με στόχο της ορθής διαχείρισης να είναι η ενίσχυση της βιοποικιλότητας. Σήμερα αυτό δεν υπάρχει, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά έρχεται».
«Δεν θα γεμίσουν οι βουνοκορφές αιολικά»
Αναφέρθηκε και στις συζητήσεις για το εθνικό χωροταξικό σχέδιο που υπάρχουν και στην Ελλάδα, λέγοντας ότι δεν είναι αλήθεια ότι θα γεμίσουν όλες οι βουνοκορφές φωτοβολταϊκά. Από όλα αυτά τα αιολικά έργα που υποβάλλονται αιτήσεις, το 3-4% θα υλοποιηθεί στη χώρα μας και αυτό συμβαίνει στα φωτοβλταϊκά. Στην περιοχή μας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πάνω από το 2% της χρήσης γης, αλλά ακόμα και αν το εξαντλήσουμε, το τοπικό δίκτυο δεν μπορεί να σηκώσει πάνω από το 2%. Ο χάρτης της ΡΑΕ δίνει μια πολύ παραπλανητική εικόνα του τι θα γίνει, καθώς υπάρχουν προβλήματα χρηματοδότησης», λέει με ενδιαφέρον.
Για το χωροταξικό, το τελευταίο εγκεκριμένο είναι του 2008: «Ο νομοθέτης είναι πολύ πίσω από την πραγματικότητα. Από τη μια δίνονται ευρωπαϊκά κονδύλια που προωθούν τις πράσινες τεχνολογίες και στην Ελλάδα κάνουμε road shows για προσέλκυση τεχνολογιών ΑΠΕ. Για εμάς οι ΑΠΕ είναι ένας πολύ ελκυστικός τομέας για προσέλκυση κεφαλαίων, αλλά από την άλλη υπάρχει το περιβαλλοντικό κομμάτι, αφού δεν καλύπτουν οι νομοθεσίας ούτε τη ζήτηση για εγκατάσταση συστημάτων, αλλά και τις προδιαγραφές που θέτουν οι ΑΠΕ».
«Συνύπαρξη με αγρότες – κτηνοτρόφους
Σημείωσε, ωστόσο, ότι σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να υπάρχει εγκατάσταση ΑΠΕ σε Natura και σε περιοχές σημαντικού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Αναφορικά με τους αγρότες, και τους κτηνοτρόφους, ο ίδιος τόνισε πως τόσο στην Αγγλία, όσο και οι διεθνείς πρακτικές δείχνουν πλήρης συνεργασία, φέρνοντας, μάλιστα μερικά παραδείγματα, και αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Στη Δ. Μακεδονία το 2% σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να ανησυχεί. Η παραπληροφόρηση είναι ότι οι ΑΠΕ ανεβάζουν τις τιμές στα χωράφια, αφού κανείς δεν μπορεί να υποδείξει πόσο θα νοικιάσει κάποιος το χωράφι του. Ως προς τη συνεργασία, όταν υπάρχουν εντατικές καλλιέργειες, ένα κομμάτι της γης το ενοικιάζει σε εταιρείες Φ/Β, μιας και το σταθερό εισόδημα που θα λάβει μπορεί να μεταφραστεί ως εισόδημα έναντι ενοικίασης από την τράπεζα, ενεχυριάζοντας τα χωράφια τους στις τράπεζες για ευνοϊκότερους όρους.
Για τους κτηνοτρόφους, το παράδειγμα της Αγγλίας είναι πως αντί να μπουν χλοοκοπτικά μηχανήματα, μπαίνουν τα πρόβατα για βοσκή, λύνοντας το πρόβλημα. «Να συνεργαστούμε και να μη δούμε ότι ο ένας ανταγωνίζεται τον άλλο», προσέθεσε, λέγοντας, πάντως, ότι δεν πρέπει να γίνονται κάποια πράγματα με αποικιοκρατικούς όρους σε εκτάσεις δημοτικές ή δημόσιες, χωρίς επικοινωνία πρότερη με την τοπική κοινωνία.
«Διάλογος με δήμους – τοπικές κοινωνίες»
Ως προς την ανησυχία των τοπικών φορέων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, ο ίδιος αναφέρθηκε στην αξία του διαλόγου, λέγοντας πως πρέπει να αποσυνδεθούν οι ΑΠΕ από το κομμάτι της ΔΕΗ, ίσα – ίσα μπορούν να προσφέρουν μέρος της λύσης.
Πρότεινε, δε, τα κεφάλαια που θα έρθουν από το 3% των ΑΠΕ να διοχετευτούν και στην περιοχή μας για υλοποίηση έργων.
Ως προς το έργο εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στη λίμνη Πολυφύτου, μιας νέας τεχνολογίας που τώρα εφαρμόζεται, είπε πως το μεγαλύτερο παγκοσμίως σήμερα είναι 93 MW. «Πάμε να κάνουμε 500MW χωρίς να μιλήσουμε με κανέναν; Αυτό είναι μη αποδεκτό».
«Οι αυτοδιοικητικοί πριν βγάλουν αποφάσεις καλό είναι να συζητάνε πριν το δούμε δογματικά, για να δούμε τι μας ενώνει και τι μπορούν να κάνουν οι εταιρείες ηθικά», είπε επίσης, ενώ αναφέρθηκε και στην ανάγκη αλλαγής του νομικού πλαισίου, ώστε όσοι δεν εφαρμόζουν τα δέοντα να τιμωρηθούν.
Για τη συμμετοχή ντόπιων σε έργα, ο ίδιος απάντησε πως υπάρχει η δυνατότητα στη Δ. Μακεδονία να βγει κέρδος από μια ενεργειακή κοινότητα, αλλά το γράμμα του νόμου μιλάει για οφέλη. Τόνισε πως οι μικροεπενδυτές πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί, ενώ αναφέρθηκε, επίσης, στις μόνιμες θέσεις εργασίες που δημιουργούν οι ΑΠΕ, άμεσες και έμμεσες.
