Πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 στην Πτολεμαΐδα η τελετή αποκαλυπτηρίων του Μνημείου Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, στο πάρκο απέναντι από τον Ιερό Ναό της Αγίας Σκέπης. Η εκδήλωση του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, σε συνεργασία με τον Δήμο Εορδαίας, ήταν αφιερωμένη στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας και στον ξεριζωμό του ποντιακού ελληνισμού.
Λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, το πρώτο μέρος της εκδήλωσης μεταφέρθηκε στο αμφιθέατρο του Ποντιακού Συλλόγου, ενώ στη συνέχεια οι παρευρισκόμενοι μετέβησαν στον χώρο του μνημείου για τα αποκαλυπτήρια.
Η Πόντια μάνα με το παιδί – Τι συμβολίζει το μνημείο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση του έργου από τον δημιουργό του, εικαστικό Θεόδωρο Ζυρπιάδη, ο οποίος εξήγησε τον συμβολισμό του γλυπτού.
Το μνημείο απεικονίζει δύο μορφές ενωμένες μεταξύ τους. Η μεγαλύτερη, μια μητέρα με στοιχεία παραδοσιακής ποντιακής φορεσιάς, αποτελεί τον κορμό της σύνθεσης, ενώ το παιδί που κρατά στην αγκαλιά της παραπέμπει στον δρόμο της προσφυγιάς.
Στην πίσω πλευρά, μια τρίτη μορφή και τα κενά της σύνθεσης συμβολίζουν τον θάνατο και τον ξεριζωμό. Το έργο είναι κατασκευασμένο από χυτό ορείχαλκο, ενώ η πέτρινη βάση του επιλέχθηκε ως αναφορά στις κατασκευές που συνδέονται με τον προσφυγικό ελληνισμό.
Η μακρά διαδρομή μέχρι τα αποκαλυπτήρια
Ο πρόεδρος του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, Ιωάννης Καρύδης, αναφέρθηκε στην προσπάθεια που προηγήθηκε για τη δημιουργία του μνημείου, επισημαίνοντας ότι αποτελεί έργο διαδοχικών διοικήσεων.
Όπως σημείωσε, η αρχική ιδέα ανήκε στην πρώην πρόεδρο Σοφία Τουμανίδου, η οποία επέλεξε ως κεντρικό θέμα τη μορφή της μάνας. Η τοποθέτηση του μνημείου στον συγκεκριμένο χώρο πραγματοποιήθηκε επί της προηγούμενης διοίκησης του Συλλόγου, με πρόεδρο τον Αντώνη Μαυρίδη.
Ο κ. Καρύδης αναφέρθηκε και στη συνεργασία με τον Δήμο Εορδαίας για την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου, με στόχο τη δημιουργία ενός πάρκου αφιερωμένου στον ποντιακό ελληνισμό.
Τα μηνύματα των ομιλητών
Ο Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίος στάθηκε στη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, υπογραμμίζοντας ότι ένα μνημείο δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και την ελπίδα για το μέλλον.
Ο δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς χαρακτήρισε το μνημείο χώρο μνήμης και περισυλλογής, τονίζοντας παράλληλα την ιστορική ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Μιχάλης Παπαδόπουλος επικεντρώθηκε στην ανάγκη διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων, υπενθυμίζοντας ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες είχαν αφετηρία και την Πτολεμαΐδα ήδη από το 1986.
Η βουλευτής Καλλιόπη Βέττα αναφέρθηκε στον συμβολισμό του μνημείου για την προσφυγική Πτολεμαΐδα, συνδέοντας τη μνήμη του ξεριζωμού με την ευθύνη για ένα μέλλον ειρήνης, μακριά από τον εθνικισμό και τον φασισμό.
Με τα αποκαλυπτήρια, το μνημείο που είχε ήδη τοποθετηθεί απέναντι από την Αγία Σκέπη αποκτά πλέον και την επίσημη τελετουργική του αναγνώριση ως σημείο ιστορικής μνήμης για την πόλη και τον ποντιακό ελληνισμό.
